İSTANBUL
Türkiye Büyük Milletvekili Başkanvekili Akif Hamzaçebi, Beykoz’da doğu Karadenizliler Derneğini ziyaret ederek, 16 Nisan’da yapılacak anayasa referandumu hakkında değerlendirmelerde bulundu.
“Türkiye’nin parlamenter sistem geleneği var. Türkiye, bugüne kadar parlamenter sistemde bir sorun mu yaşadı? Tıkanma mı var? Bir şey ihtiyaçtan doğar.” diyen Hamzaçebi, şöyle devam etti:
“Dünyada hükümet sistemleri nedir diye baktığımızda birincisi parlamenter sistem. İkincisi başkanlık sistemidir. Bu sistemde sadece başkan vardır. Seçimle gelen bir parlamento, kongre var ama hükümet onun içinden çıkmıyor. Hükümet dediğimiz sadece bir kişidir, başkandır. Bunun en ideal şekli Amerika Birleşik Devletleri’ndedir. Bu iki sistem arasında bir de yarı başkanlık sistemi mevcuttur. Şimdi tartışılan, Türkiye bugüne kadar alıştığı sistemi değiştirsin mi? İki başlı deniliyor. Şu anda iki başlı bir yönetim yok. Her parlamenter sistemle yönetilen ülkede Cumhurbaşkanı vardır, Başbakan vardır. Fransa hariç, bütün Avrupa ülkelerinde parlamenter sistem vardır. Parlamenter sistemde Cumhurbaşkanı denge unsurudur, kriz çözer. En önemli özelliği de tarafsız olmasıdır. Çift başlılık diye bir şey söz konusu değil.”
“Cumhurbaşkanlığı sistemi deniliyor ama bunun adı başkanlık sistemidir.” görüşünü savunan Hamzaçebi, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“En iyi Amerika’da uygulanıyor ve oradan örnek vereceğim. Amerikalılar bu sistemi kurarken ‘kimse güçlü olmasın’ demiş. ‘Birinden biri güçlü olursa bizi ezer’ diye düşünmüşler ve gücü dağıtmışlar. Burhan Kuzu başkanlık sisteminin yazılmasıyla alakalı, ‘Adamlar oturmuş düşünmüş kafa yormuşlar ve öyle yazmışlardır’ der. Çok da doğru söylüyor. Burhan Kuzu’nun kitabını okumanızı tavsiye ederim. Orada da farklı düzenlemeler ve güç kontrol edecek yapılar var. Buna fren denge sistemi diyoruz. Bizde getirilen sisteme bakalım. Başkan, Meclis’i feshedebiliyor.”
Muhabir: Muhammed Gencebay Gür
