Kanlı 1 Mayıs olayları yıllardır devlete ihale edilirken, dönemin istihbarat raporları “sol ve Maoist gruplar” arasında yaşanan derin çekişmelere vurgu yapıyor. Süreç içerisinde DİSK’e yakın örgütler ile Maoist gruplar arasında can kaybıyla sonuçlanan eylemlere de yer veriliyor.
ASLAN DEĞİRMENCİ / MİLAT GAZETESİ
Maocular ile DİSK arasındaki uzlaşmazlığa vurgu yapılan raporlarda, DİSK’in Taksim’de tertiplediği etkinlikte de sol gruplar arasında kavga çıktığı belirtiliyor. Maocuların kürsüyü ele geçirmek istemesi üzerine Maocu gruptan 500 kişinin darp edildiği kaydediliyor.
Kanlı 1 Mayıs olayları yıllardır devlete ihale edilirken, dönemin istihbarat raporları “sol ve Maoist gruplar” arasında yaşanan derin çekişmelere vurgu yapıyor.
Milat’ın ulaştığı raporlar incelendiğinde fraksiyon farkı ve uzlaşmaz tavırlarına rağmen Türk Solunun ilk defa bir araya gelmesi için 1 Mayıs’ın fırsat olarak kullanıldığı ancak DİSK ile bazı sol fraksiyonlar arasında bir çekişmenin yaşandığına vurgu yapılıyor.
İlk kapışma medya üzerinden
Miting öncesi sol görüşlü 5 siyasi partinin yayın organları içerisinde bulunan Yürüyüş, Çarkbaşak, Kitle, İlke, Emek, Bağımsız Türkiye ve Proleter gibi yayınların kendi partileri adına DİSK yönetimini Türk işçi hareketine ters tavır aldıkları iddiası ile eleştirdikleri belirtilen raporlarda, daha marjinal grupların ise eleştirinin dozunu daha da artırdıklarına dikkat çekiliyor. DİSK’e ağır ithamlarda bulunan yapıların isimleri ise şu şekilde sıralanıyor: Halkın Kurtuluşu, Halkın Birliği, Halkın Yolu, Halkın Sesi, Devrimci Gençlik, Kurtuluş Sosyalist Dergi, Emeğin Birliği ve Acilciler-Cepheciler..
Meğer kavga çoktan başlamış
1 Mayıs öncesi sol içerisinde yaşananların da raporlara konu edildiği görülüyor. Miting öncesi yaşanan olaylar şu şekilde sıralanıyor:
*Söz konusu kutlamalardan bir sene önce 1 Mayıs 1976 tarihindeki DİSK’in Taksim’de tertiplediği etkinlikte Maocuların karşıt slogan atmaları ve kürsüyü ele geçirmek istemeleri üzerine Marksist-Leninist gruplarla tartıştıkları, Maocu gruptan (500) kadar şahsın DİSK görevlileri tarafından darp edildikleri,
*13.11.1976 tarihinde Taksim’deki mitingde Maoist grup ile Marksist- Leninist grup arasında silahlı çatışma çıktığı, (3) öğrencinin yaralandığı, olayların devamında Maoist grubun Taksim Kültür Sarayı yanında eyleme devam ettiği, çıkan arbedede (1) Polis ile (2) öğrencinin ateşli silahla yaralandığı,
*05.02.1977 tarihinde Ankara Tandoğan’da TÖB-DER’in (DİSK’e yakın) düzenlediği mitingde Maocular ve Marksist-Leninistler arasında silahlı çatışma çıktığı ve yaralananların olduğu,
*19 Şubat 1977 tarihinde sağ görüşlü kişiler tarafından öldürüldüğü iddia edilen CHP’ye kayıtlı bir şahsın cenaze törenine Maocuların katıldığı, sol gruplar arasında çatışma olması ihtimali olduğundan dolayı güvenlik güçlerince olaya müdahale edildiği, olay yerinden ayrılan Maocu grubun sağ görüşlü öğrencilerin kaldığı okul ve yurda saldırdığı, (1) vatandaşın öldüğü, (2) öğrencinin ise yaralandığı,
*19.04.1977 tarihinde Maocu bir öğrencinin afiş astığı gerekçesiyle İGD’ye (İlerici Gençler Derneği) mensup şahıslarca silahla öldürüldüğü,
*28.04.1977 tarihinde İzmir’de Maocu bir öğrencinin Marksist-Leninist gruplar tarafından silahla öldürüldüğü,
*DİSK görevlileri tarafından, sol görüşü destekleyici diğer örgütlerce yazılan yazıların sildirilerek DİSK’in sloganlarının yazdırıldığı, afişlerinin asıldığı,
*Halkın Kurtuluşu grubu tarafından gösterilerde kendi sloganlarını atmak isteğinin DİSK’e bildirildiği ancak DİSK tarafından bu isteğin kesin ve net bir şekilde reddedildiği,
*Maoist gruplarca “Meydanı Sosyal Emperyalistlere Bırakmayacağız” şeklindeki beyanlarına paralel olarak törenlere katılacaklarının kesinlik kazandığı,
*DİSK kortejinden ayrı gruplar halinde yürüyüşe geçerek törenlere katılmayı planlayan bazı grupların törene katılmalarına DİSK tarafından karşı çıkıldığı, gerektiğinde bunlara karşı fiili müdahalede bulunma kararı alındığı ayrıca DİSK yanlısı İlerici Gençler Derneği (İGD) İzmir Şubesi üyelerinin kendilerine cephe alan Maoist gruplara karşı bundan sonra zor kullanacaklarını belirttikleri,
*1 Mayıs öncesinde DİSK’e yakın bir duruş sergileyen İGD ve TKP ile iltisaklı gençler ile diğer sol fraksiyonlarda faaliyet gösteren gençler arasında silahlı çatışmaya kadar varan olumsuzluklar yaşandığı, İGD mensubu gençler tarafından Halkın Kurtuluşu grubuna mensup (1) kişinin öldürüldüğü,
İzmir’de İGD’ye mensup gençler ile YDGD’ye mensup gençler arasında meydana gelen çatışmada YDGD’li (1) kişinin hayatını kaybettiği,
*28.04.1977 tarihinde DİSK mensubu işçiler ile öğrenciler arasında meydana gelen olayda (1) kişinin hayatını kaybettiği…
Kim bu provokatörler?
Öte yandan istihbarat raporlarında bu gelişmelerin dışında, bazı silahlı şahısların Ankara’dan İstanbul’a 1 Mayıs kutlamaları için gideceğine dair istihbari bilgi edinilmesi üzerine yapılan kontrollerde Ankara’da (4) şahıs üzerinden (4) adet silah elde edildiği, bu şahıslardan birinin otobüsle İstanbul’a gideceğinin anlaşıldığı belirtiliyor.
Yeteri derece de önlem alınmadı mı?
Ayrıca raporlarda, 1 Mayıs ile ilgili kutlamalara katılacak grupların pankartlarda kullandıkları kalın sopaları kendilerine yapılacak herhangi bir müdahalede polise karşı kullanacaklarına ve polisin panzerle güzergahı kapatması durumunda ise otobüsleri kullanmak suretiyle direneceklerine dair istihbari nitelikteki bilgilerin alındığını da vurgu yapılıyor.
Kutlama 34 kişiye mezar oldu
1 Mayıs 1977’deki İşçi Bayramı kutlamalarını kana bulayan olaylarda 34 kişi hayatını kaybetti, 136 kişi de yaralandı. Bu olayın ardından 1 Mayıs 1977 tarihe adını “Kanlı 1 Mayıs” olarak yazdırıldı. Olayların failleri hala yakalanamadı, sır perdesi aralanamadı.
