Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğündeki Libya Siyasi Diyalog Forumu (LSDF) üyeleri, 24 Aralık’ta yapılması planlanan seçimlere kadar ülkeyi yönetecek hükümeti belirlemek için İsviçre’de başlayan toplantılar kapsamında adayların ilk kısmının vaatlerini dinledi.
Başkanlık Konseyi üyeleri ve Başbakan olmak üzere 4 yöneticinin yer alacağı yeni geçici hükümete seçilecek isimler, LSDF’nun 74 üyesi tarafından 5 Şubat’a kadar yapılacak oylamayla belirlenecek.
İsviçre’nin Founex kasabasında bir otelde düzenlenen toplantıların birinci gününde, adayların ilk kısmı Arapça alfabetik isim sıralamasına göre video-konferans yöntemiyle toplantıya bağlanırken, LSDF üyelerinin adaylara yönelttiği sorular ve adayların yanıtları BM web sitesinden canlı olarak yayınlandı.
Adaylar, toplantıda, yeni kurulacak geçici hükümete seçilmeleri durumunda, siyasi askeri, ekonomik ve sosyal konularda LSDF üyeleri tarafından sorulan sorulara cevap verdi ve uygulamayı taahhüt ettikleri politikalar hakkında konuştu.
Forum üyelerinin adaylara yönelttiği sorular arasında, LSDF oylamasında çıkacak kararı kabul edip etmeyecekleri, eğer yönetime seçilirlerse LSDF’nin oluşturduğu yol haritasına göre Libya’yı zamanında (24 Aralık 2021) seçimlere götürmeleri ve belirlenen zamanda iktidarı teslim etmeleri, ülkenin bölünmüş haldeki askeri ve güvenlik kurumlarının birleştirilmesi için ne yapacakları ve bunları gerçekleştirmek için çalışacakları kurumlar ve tarafların ne olacağı yer aldı.
Soru yöneltilen tüm adaylar, BM öncülüğündeki LSDF’nin oluşturduğu yol haritasına bağlı kalacaklarına ve ülkeyi 24 Aralık 2021’de yapılmasına karar verilen seçimlere götüreceklerine yönelik taahhütte bulundu.
Mişri: Herkes taviz vermeli
Başkanlık Konseyine aday olan, Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri, forumun belirleyeceği yürütme otoritesini kabul edip etmeyeceğine yönelik bir soruyu, “Kesinlikle kabul edeceğim ve herkesin de kabul etmesi gerekir.” şeklinde cevapladı.
Libya’ya yönelik “olumsuz dış müdahalelerin vatan evlatlarının kendi aralarında çözüme ulaşmasını engellediğini” kaydeden Mişri, “Taraflar arasında bir güven krizi var ve bu yüzden herkes taviz vermeli.” dedi.
Mişri, Libya’da güvenliğin sağlanması için yeni seçilecek geçici hükümetin bir fırsat olduğuna işaret ederek, seçim zamanına az bir süre kaldığını ama gerçekleştirilmesinin imkansız olmadığını söyledi.
Mişri ayrıca, Başkanlık Konseyi ve hükümetin çalışmalarını izlemek için LSDF’nun sürmesini ve ihtiyaç duyulması halinde seçtiği yönetimden güvenini geri çekmesini talep ettiklerini belirtti.
Nemruş: Libyalılara karşı savaş suçu işleyenlerden hesap sorulması için UCM ile iletişimimizi güçlendireceğiz
Aday listesinde bulunan, Savunma Bakanı Selahaddin Nemruş da, BM Libya Destek Misyonu (UNSMIL) ve uluslararası toplumla koordineli olarak seçimlerin zamanında yapılması için uygun ortamı sağlamak için çalışacaklarını kaydetti.
Başkanlık Konseyine seçilmesi halinde Libya’daki savaş suçları konusunda yapacakları sorulan Nemruş, “Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ile iletişim halindeyiz. Libyalılara karşı savaş suçu işleyenlerden hesap sorulması için UCM ile iletişimimizi güçlendireceğiz. Bu bizim için bir ilkedir.” dedi.
Akile Salih: Kimse hatadan münezzeh değildir
Öte yandan, favori gösterilen Başkan adaylarından olan Tobruk Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ise, Libya’nın toprak bütünlüğünü, göç etmek zorunda kalan yüzbinlerce insanın dönüşünü ve sosyal adaleti sağlayacağına dair taahhütlerde bulundu.
Libya’nın doğusundaki gayrimeşru silahlı güçlerin lideri Halife Hafter’in en büyük müttefiki sayılan Salih, “Gerekli koşullar yerine getirilirse seçimleri zamanında yapacağımızı taahhüt ediyoruz.” dedi.
Hafter’in Nisan 2019’da başkent Trablus’a başlattığı ve ülkeyi 14 ay süren şiddet sarmalına sürükleyen saldırılara verdiği destekle bilinen Salih, “Bu saldırıların ardından Libyalılarla nasıl güven köprüsü kuracaksınız?” şeklindeki bir soruya şu yanıtı verdi:
“Libyalılar olarak tek bir sosyal dokuya sahibiz. Aramızda çok fazla sorun ve ihtilaf meydana gelse de tekrar bir araya gelir ve barışırız. Libyalılar, tabiatları gereği, bir araya geldikleri zaman tüm bu sorunlar ortadan kalkar. Hiçbir insan hatadan münezzeh değildir. Yeni bir dönem başlatmak için geçmişin sayfasını kapatmalıyız.”
İsviçre’de bu hafta Libya’nın geçici yönetiminin belirlenmesi bekleniyor
Libya krizinin çözümü için UNSMIL öncülüğünde, 9-15 Kasım 2020’de Tunus’taki toplantılarla başlayan ve Libya’nın farklı siyasi ve sosyal kesimlerinden seçilen 75 kişi (biri hayatını kaybetti) ile yürütülen LSDF’nda, 24 Aralık 2021’de ülkede genel seçimlere gidilmesini kararlaştırmıştı.
Forum kapsamında, seçimlere kadar ülkeyi geçici olarak yönetecek yürütme otoritesinin kurulması için yeni bir Başkanlık Konseyi (başkan ve iki yardımcısı) ve Başbakan belirlenecek.
Yürütme otoritesini oluşturan Başkanlık Konseyi için 24, Başbakanlık için de 21 aday bulunuyor.
UNSMIL öncülüğünde İsviçre’de bir araya gelen LSDF üyesi 74 Libyalı, toplantıların geri kalan dört gününde, diğer Başkanlık Konseyi ve Başbakan adaylarını dinleyecek ve yapacakları oylama ile bu adaylar arasından 4 kişiyi yeni geçici yönetimin başına geçmekle görevlendirecek.
