Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye-Afganistan-Pakistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı‘nda bir konuşma yaptı.
Afganistan ve Pakistan’ın Türkiye için kardeş ülkeler, halklarının da kardeş halklar olduğunu dile getiren Çavuşoğlu, Türkiye’nin bu ülkelerle tarihten gelen güçlü bağlarının bulunduğunun altını çizdi.
Çavuşoğlu, bugünkü üçlü toplantıda, bölgede barış, istikrar ve güvenliğin tesisiyle hakların refahı için üçlü iş birliği imkanlarını görüşme fırsatı bulduklarını aktararak, özellikle Afganistan barış sürecinin ele alındığını vurguladı.
Bakan Çavuşoğlu, “(Afganistan barış süreci) Bundan sonraki süreçte barış çabalarımız, Afganlı kardeşlerimize desteğimiz de elbette güçlü şekilde sürecek.” ifadesini kullandı.
Pakistan Dışişleri Bakanı Kureyşi, Tek çözüm, müzakere edilen siyasi bir çözüm
Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, toplantının son derece kritik bir dönemde ve yol ayrımında gerçekleştirdiğini belirterek, bu toplantıyı sadece dışişleri bakanları düzeyinde değil, devlet başkanları düzeyinde de gerçekleştirmeyi arzu ettiklerini söyledi.
Kureyşi, “Gerçekten bölgemiz açısından özellikle de Afganistan açısından çok kritik, önemli bir dönem. Sadece zor bir dönem değil aynı zamanda çok önemli bir imkan var. Afganların son derece açık görüşlü ve esneklik göstermesi gereken bir dönem.” diye konuştu.
Bu imkan şimdi yakalanmazsa herkesin, özellikle de Afganistan’ın acı çekeceğini vurgulayan Kureyşi, “Zaten onlar şimdiye karar çok acı çekmiş durumda. Afganların birlikte konuşabilmek için ileriye dönük adımları belirlemeleri çok önemli çünkü geçtiğimiz seneler gösterdi. Askeri bir çözüm yok. (Afganistan’da) Tek çözüm, müzakere edilen siyasi bir çözüm.” değerlendirmesini yaptı.
Kureyşi, bu siyasi çözümün, birlikte masaya oturularak istişare edilebileceğini belirterek “O yüzden biz Pakistan olarak, Taliban’a her zaman çağrıda bulunduk, çağrıda bulunmaya devam ediyoruz. ‘Gelin toplantı masasına oturun, birlikte müzakere edelim’ dedik. Ülkelerinin geleceğini belirlemek istiyorlarsa, bunu ancak müzakere masasında yapabilirler.” ifadelerini kullandı.
Afganistan Dışişleri Bakanı Atmar: Afganistan barış sürecine kendini adamış durumda
Afganistan Dışişleri Bakanı Hanif Atmar, Türkiye-Afganistan-Pakistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından düzenlenen basın toplantısına otel odasından görüntülü bağlanarak konuşma yaptı.
Toplantıya sağlık sorunları nedeniyle fiziksel olarak katılamadığını ifade eden Atmar, “Pakistan ve Türkiye ile hem iş birliği alanları hem de güvenliğin tesisi konusunda gerçekten de mükemmel bir istişare imkanı bulduk.” diye konuştu.
Atmar, üçlü iş birliği mekanizmasının nasıl güçlendirilebileceğinin de masaya yatırıldığını belirterek Afganistan’daki barış sürecini değerlendirdi. Atmar, “Gerçekten de Türkiye’ye minnettarız. İstanbul’da Afganistan konferansına ev sahipliği yapmaya hazırdı. Afganistan, barış sürecine kendini adamış durumda. Tüm paydaşları içeren bir toplantı yapma arzumuz bakidir.” ifadelerini kullandı.
Üç ülkenin Taliban’a, şiddetin durdurulması, ateşkes üzerinde hemfikir kalınması ve İstanbul’daki barış konferansına katılması için çağrı yapmak konusunda hemfikir olduğunu belirten Atmar, “Taliban’ın da sürece katılımı gerekiyor.” değerlendirmesini yaptı.
Atmar, şiddetin sürdürülmesinin, barış şartlarını ortadan kaldırdığını sözlerine ekledi.
Türkiye, Pakistan ve Afganistan, Taliban’a kapsayıcı ve müzakere edilmiş uzlaşıya bağlılık çağrısı yaptı
Türkiye, Afganistan ve Pakistan, Taliban’a Afgan halkının, bölgenin ve uluslararası toplumun arzuladığı barışı sağlayacak kapsayıcı ve müzakere edilmiş bir uzlaşıya bağlılığını teyit etmesi çağrısında bulundu.
Türkiye-Afganistan-Pakistan Üçlü Dışişleri Bakanları toplantısında ortak bir bildiri kabul edildi. Bildiride, İstanbul Konferansı’nın taraflarla yapılan kapsamlı istişarelerin ardından anlamlı ilerleme sağlanması için şartların daha elverişli hale geleceği ileri bir tarihe ertelendiğini hatırlatılarak tüm taraflara, özellikle Taliban’a Afgan halkının, bölgenin ve uluslararası toplumun arzuladığı barışı sağlayacak kapsayıcı ve müzakere edilmiş bir uzlaşıya bağlılığını teyit etmeleri çağrısı yapıldı.
Egemen, bağımsız, demokratik ve birleşik bir Afganistan’a desteğe bağlılığın yinelendiği bildiride, sürdürülebilir barışın, yalnızca Afgan öncülüğü ve sahipliğinde, Afganistan’daki çatışmaları sonlandıracak kalıcı ve kapsamlı bir ateşkes ve kapsayıcı siyasi uzlaşıyı amaçlayan siyasi süreçle sağlanabileceği kaydedildi.
Bildiride, adil ve kalıcı siyasi uzlaşı için Afganistan Barış Süreci’ne ve Doha’da devam eden barış müzakerelerine destek vurgulanarak müzakerelere hız kazandırmak üzere İstanbul’da üst düzey bir toplantı düzenlenmesi için Türkiye, Katar ve BM’nin gösterdiği çaba takdir edildi.
Ateşkes vurgusu
Afganistan’da yüksek düzeyde seyreden şiddetten, özellikle sivil kayıplardan duyulan üzüntünün dile getirildiği; kamu çalışanlarını, sivil toplum aktivistlerini, insan hakları koruyucularını, gazetecileri ve medya çalışanlarını hedef alan saldırıların kınandığı bildiride, yüksek düzeydeki şiddete son verilmesi ve barış görüşmelerine uygun atmosfer sağlanması için hemen bir ateşkese ihtiyaç duyulduğuna işaret edildi.
Ortak bildiride, siyasi ve güvenlik iş birliğinden ekonomik entegrasyona kadar bölgesel istikrara katkı sağlayan temel bir platform olan Asya’nın Kalbi-İstanbul Süreci’nin önemine vurgu yapılarak terörün tüm şekil ve tezahürleriyle mücadele konusundaki ortak kararlılık yinelendi.
Bölge ve komşu ülkelerin, özellikle Pakistan ve İran’ın 40 yılı aşkın süredir Afgan mültecilere ev sahipliği yapmakta önemli rol oynadığı belirtilen bildiride, mültecilerin iyi donanımlı bir planla gönüllü, güvenli, onurlu, çabuk ve sürdürülebilir geri dönüşü için Afganistan’da uygun koşulların sağlanması; uluslararası toplumun, Afgan mültecilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması için ev sahibi ülkeleri desteklemeye devam etmesi ve Afganistan hükümetinin geri dönüş ve yeniden entegrasyon çabalarına katkı sağlama çağrısında bulunuldu.
Bildiride ulaştırma, ticaret, enerji, halklar arası ilişkiler, eğitim, sosyal ve kültürel değişim ve turizm alanlarında bölgesel bağlantıları artırmak üzere iş birliğinin geliştirilmesi iradesinin yanı sıra Kovid-19 salgınıyla mücadelede uluslararası iş birliği ve dayanışma çağrısı da yapıldı.
Ortak bildiride, Afganistan Dışişleri Bakanı Atmar ve Pakistan Dışişleri Bakanı Kureyşi’nin, Üçlü Toplantı’ya ev sahipliğinden dolayı Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na, Türk hükümetine ve halkına teşekkürlerini sunduğu ifade edildi.
