Fas’ın Ankara Büyükelçisi Mohammed Ali Lazreq, Türk toplumunun Fas’taki gibi cömert misafirperverlik ve dayanışma ruhu karakterlerine sahip olduğunu belirterek “Bütün bunlar beni evimde hissettiriyor.” dedi.
Evlerinin kapılarını AA ekibine açan Büyükelçi Lazreq, ramazanı Türkiye’de nasıl geçirdiğini, Türkiye ile ortak ramazan, bayram geleneklerini ve her yıl ülkesinde ramazanda yurt içinden ve yurt dışından alimlerin katılımıyla gerçekleştirilen “Hassaniye dersleri”ni anlattı. Büyükelçinin eşi Nawal Bouchekkif Lazreq de elleriyle yaptığı geleneksel Fas lezzetlerini tanıttı.
Ramazan ayının İslam dünyasında çok önemli yerinin olduğunu hatırlatan Lazreq, her Müslüman ülkenin kültür, medeniyet ve tarihinden kaynaklanan ramazan merasimlerini yeniden canlandırmada, kendine has özellikleri olduğunu söyledi.
Lazreq, Türkiye’de ramazan ayına ilişkin, “Kardeş Türk halkının ramazan ayını saygıyla ve şenlikli bir atmosferde, özellikle de minarelerin dekorasyonu ve aydınlatmasıyla karşıladığını fark ettim. Hatta siz ona ’11 Ayın Sultanı’ diyorsunuz.” değerlendirmesinde bulundu.
Türk ve Fas toplumunun benzerliğine dikkati çeken Lazreq, “Fas’ta olduğu gibi Türk toplumu cömert misafirperver ve dayanışma ruhuna sahip. Bütün bunlar beni evimde hissettiriyor.” dedi.
Lazreq, kutsal ay boyunca gelenek ve göreneklerini öğrenmek için İstanbul ve Konya gibi tarihi şehirleri ziyaret etmek istediğini ancak yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının, hareketi ve teravih namazları gibi bazı ibadetleri sınırladığını belirtti.
Türkiye ile ortak gelenekler: top atışı ve ramazan davulcuları
Büyükelçi Lazreq, ülkesinin 12. yüzyıl eski kültür ve medeniyetine dayanan gelenek ve göreneklere sahip olduğuna işaret ederek bunların bir bölgeden diğerine farklılık gösterdiğini söyledi.
Bununla birlikte Fas’ın yerleşmiş ramazan gelenekleri olarak kabul edilebilecek yaygın uygulamaların olduğunu söyleyen Lazreq, bunlardan ilkinin Ramazan hilalinin gözüktüğüne işaret eden top atışları olduğunu, bu top atışlarının ayrıca günde iki kez sahur ve iftar vakitlerinde de duyulduğunu anlattı.
Lazreq, bir diğer ramazan geleneğinin, Türkiye’dekine benzer şekilde sahur vaktini duyurmak için sokaklarda dolaşan davulcular olduğunu söyledi.
Büyükelçi Lazreq, diğer gelenekleri ise Faslıların ramazan ayı boyunca geleneksel kıyafetlere ilgisi ve Fas TV kanallarının, programlarını Ramazan’ın özelliklerine göre kültürel, eğlence ve dini programlarla değiştirmesi olarak sıraladı.
Fas’ta geçmişten günümüze devam eden bir gelenek: Hassaniye dersleri
Fas’ın ramazan ayına özgü, günlük yapılan “Hassaniye dersleri”ne de değinen Büyükelçi, bu geleneğin her yıl ramazan ayında yurt içinden ve yurt dışından İslam alimleri ve akademisyenlerin katılımıyla Kral 6. Muhammed, üst düzey devlet görevlileri ve diplomatik heyetlerin huzurunda devam ettiğini belirtti.
1960’lı yılların başında Fas Kralı II. Hasan’ın başlattığı derslerin isminin buraya dayandığını söyleyen Lazreq, bugüne kadar, Fas’tan ve Türkiye’den de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanından çok sayıda ünlü İslam alimi ve İslam hukukçularının bu geleneğe katıldığını dile getirdi.
Öte yandan Lazreq, yurt dışında yaşayan Fas toplumunun da bu derslere aynı ilgiyi gösterdiğini belirtti.
Ramazan boyunca Kur’an-ı Kerim her camide iki kez hatmediliyor
Büyükelçi Lazreq, ülkesindeki teravih namazları ve Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı ve bin aydan hayırlı Kadir Gecesi’nin nasıl eda edildiğini de anlattı.
Teravih namazlarının yanı sıra ramazan boyunca her camide Kur’an-ı Kerim’in iki kez hatmedildiğini belirten Lazreq, birinci hatmin teravih namazı sırasında yapılarak Kadir Gecesi’nde, ikinci hatmin sabah ve ikindi namazlarının ardından birer cüz okunarak tamamlandığını belirtti.
Lazreq, Kral 6. Muhammed’in Kadir Gecesi’nde teravih namazının ardından dini bir törene başkanlık ettiğini anlatarak ramazan boyunca düzenlenen, özellikle Kur’an-ı Kerim okuma yarışmasının galibinin ödüllendirildiğini söyledi.
Öte yandan Kadir Gecesi’nde diğer günlerden farklı kutlamaların yapıldığını kaydeden Lazreq, “Önceki gün çocuklar oruç tutmaya teşvik edilir. Aileleri ve akrabalarından hediyeler ve övgülerle ödüllendirilirler. İftarları şenlikli ve keyifli bir atmosferde gerçekleşir.” diye konuştu.
Ülkesindeki iftar geleneğine ilişkin detaylara da yer veren Lazreq, “Ramazan ayı boyunca iftar sofrası ailelerin buluşma yeri olduğu için her Faslı ailede büyük önem taşıyor.” ifadesini kullandı.
Fas’ta Ramazan Bayramı gelenekleri
Fas’ta Ramazan Bayramı gelenekleri ve atmosferine de değinen Lazreq, insanları sahura uyandırmak ve hilalin görülmesinin ardından Ramazan Bayramı’nın gelişini duyurmak için özel flüt çalan “el-Nafar” denilen kişilerin, Fas’ın ramazan geleneklerini yaşattığına işaret etti.
Lazreq, ülkesinde bayram gününün, ailelerin sabahın erken saatlerinde camilere ve açık hava mescitlerine (Musalah) bayram namazı kılmak için yönelmesiyle başladığını belirterek “Faslılar daha sonra nimetleri ve akrabalık bağlarını paylaşmak için aile ziyaretlerine başlar. Çocuklar da bu ziyaretlere katılarak yeni bayram kıyafetleri giyerler. Bu, İslami ve kültürel gelenekleri öğrenmeleri için mükemmel bir fırsat.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türk halkının Ramazan Bayramı’nı tebrik eden Lazreq, Türkiye için daha fazla saadet ve refah dileğinde bulundu.
İftar sofrasında tatlı ve tuzlu bir arada
Röportajın ardından Fas Sefiresi Nawal Bouchekkif Lazreq, kendi hazırladığı geleneksel Fas yemeklerini ve tatlılarını iftar sofrasının başında anlattı.
Ramazanda iftara çorba ve tatlıyla başladıklarını belirten Bouchekkif Lazreq, ayrıca sofrada mutlaka haşlanmış yumurtanın da bulunduğunu söyledi.
Fas Sefiresi Bouchekkif Lazreq, iftar sofrasında yer alan Şebakiya, Makrut, Briouat ve Blighate tatlılarının içindekileri ve tarifini anlattı. Tatlıların çoğunun içerisinde badem olduğunu aktaran Bouchekkif Lazreq, sofrada 4 çeşit hurmaya yer verdiklerini de dile getirdi.
Büyük ailelerde Harira, Belbule ve sebze ve şehriye çorbası olmak üzere 3 çeşit çorbanın piştiğini ifade eden Bouchekkif Lazreq, “Harira”nın, Fas’ta ramazan ayında her evde pişirilen en geleneksel çorba olduğunu belirtti.
Bouchekkif Lazreq, daha sonra iftar sofrasında yer alan badem ve tavuk eti içeren Pastilla, balık Briouat, sebzeli Chausson, ciğer Tajin, Fas’a özgü gözleme ve ıspanaklı bazlama yemeklerini tanıttı.
