ABD’den 50 adet F-35 almayı planlayan İspanya, 6 Ağustos’ta bu kararından geri adım attığını duyurdu. El País’in aktardığına göre bu geri çekilmede, F-35’in yüksek bakım maliyetleri, sürekli artan fiyatları ve teknoloji transferi konusundaki Amerikan kısıtlamaları belirleyici oldu.
Konuya ilişkin dikkat çekici bir analiz, Washington merkezli Al-Monitor’dan geldi. Yayın kuruluşu, “Madrid’in ABD’nin F-35 programından çıkması, Türkiye’nin savaş uçağı filosuna kapı açacak mı?” başlığıyla verdiği haberde, KAAN’ın İspanya için maliyet etkin ve stratejik bir alternatif olabileceğine dikkat çekti.
Al-Monitor’a konuşan savunma kaynakları, Türkiye ile İspanya arasındaki mevcut askeri işbirliğinin, KAAN savaş uçağına olan ilgiyi artırabileceğini belirtiyor. Özellikle Hürjet projesi kapsamında TUSAŞ ile İspanyol şirketleri arasında kurulan bağların, bu alanda önemli bir referans noktası olabileceği vurgulanıyor.
İspanya’nın kısa vadede Eurofighter Typhoon’ları ve Fransız-Alman-İspanyol ortak yapımı olan FCAS (Future Combat Air System) programını değerlendirdiği bilinse de, her iki programın da üretim sınırlamaları ve teknik gecikmeler yaşaması, Türkiye’nin KAAN’ını alternatif olarak masaya taşıdı.
Savunma analisti Arda Mevlütoğlu, Al-Monitor’a verdiği demeçte, “KAAN, ABD üretimi dışında, ilk uçuşunu gerçekleştiren tek NATO ülkesine ait beşinci nesil savaş uçağıdır” ifadelerini kullanarak uçağın özgünlüğüne dikkat çekti.
İspanya Hava Kuvvetleri’nin halihazırda 80 civarında F-18 Hornet ve 49 Eurofighter Typhoon uçağına sahip olduğu biliniyor. Ancak yaşlanan F-18’lerin ve Harrier jetlerinin emekliye ayrılacak olması, Madrid’in önümüzdeki yıllarda ciddi bir savaş uçağı açığıyla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.
Granada Üniversitesi’nden savunma politikaları uzmanı Prof. Alberto Bueno da, Türkiye’nin savunma sanayisinde yakaladığı ivmenin İspanya tarafından dikkatle takip edildiğini belirterek, “Türkiye’nin teknolojik ilerlemesi ve KAAN gibi projeleri, İspanya’nın gözünde giderek daha cazip hale geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Hatırlanacağı üzere, 14 Mayıs’ta TUSAŞ ile Airbus ve 15 İspanyol savunma sanayi şirketi arasında Hürjet eğitim uçağı üretimi için önemli bir anlaşma imzalanmıştı.
