TBMM
İşletmelere, yatırımcılara, ihracatçılara vergisel teşvikler getiren, denizcilik sektörünün gelişmesine imkan sağlayan, memurların emekli ikramiyesine yönelik düzenleme yapan “Torba Kanun Tasarısı”, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi.
Komisyonda kabul edilen “Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve KHK’larda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”na göre, döviz kazandırıcı faaliyetler kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan yolcu taşıma işleri ile uluslararası taşımacılık işleri, harç ve damga vergisi istisnası kapsamına alınacak.
Yolcu taşımacılığı da bu kapsama alınacak.
Ayda en az bir kez toplanan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, yılda en az 8 kez toplanacak. Para Politikası Kurulu toplantıları, başkanın çağrısı üzerine yapılacak.
Yazılımda ve gayrimaddi hakların satın alınmasında, kiralanmasında KDV istisnası getirecek.
Belediyeler ve il özel idarelerinin taşınmaz satışları, teslimleri, katma değer vergisine tabi tutulmayacak. Belediyeler ve il özel idarelerin taşınmazları satmalarındaki “2 yıl ellerinde tutma” şartı kaldırılacak.
Katma Değer Vergisine ilişkin düzenlemeler
Katma Değer Vergisi Kanunu’na eklenen geçici maddelerle belediyeler ve il özel idareleri tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılan taşınmaz teslimlerinde katma değer vergisi aranmayacak. Bu nedenle geçmişe dönük herhangi bir tarhiyat yapılmayacak, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan varsa açılmış davalar feragatla vazgeçilecek, tahakkuk eden tutarlar terkin edilecek, tahsil edilen tutarlar ret ve iade edilmeyecek.
Tutarı ne olursa olsun, mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamında imalat sanayisinde ve sadece 2017 yılındaki yatırım harcamaları kapsamında gerçekleştirilecek inşaat işleri nedeniyle yüklenilecek ve indirim yoluyla telafi edilemeyecek katma değer vergisi iade edilecek.
Tasarıya göre, 50 milyon Türk Lirası ve üzerindeki sabit yatırım tutarı olanlara, yılın altı aylık dilimlerinde yüklenilen katma değer vergisi, altı ayı takip eden bir yıl içinde, daha düşük sabit yatırım tutarı olanların yıl içinde yüklenilen ancak indirilemeyen katma değer vergisi ise ertesi yıl iade edilecek. Bu kapsamda yapılacak işlemlerle ilgili usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenecek.
Kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen “el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi” kararlarının uygulanmasında, el koyma işlemi bu araçların kayıtlı bulunduğu sicile şerh verilmek suretiyle de olabilecek ve şerh konulduktan sonra kamuya geçme işlemlerine devam edilecek.
Kara ulaşım araçlarıyla ilgili olarak, düzenlemenin yürürlüğe girdiği ayı takip eden 6’ncı ayın sonuna kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenen ÖTV’nin yüzde 25’ine tekabül eden tutarın 1 ay içinde ödenmesi halinde, “el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi” kararı kaldırılacak. El konulan araç, sahibine iade edilecek.
Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, “el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi” kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve belirtilen süre içinde kendiliğinden bildirilmesi durumunda, bu oran yüzde 15 olarak uygulanacak.
İrtifak hakkı
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan, öğrencilere yönelik eğitim ve yurt faaliyeti bulunan vakıflardan Gençlik ve Spor, Maliye ve Milli Eğitim bakanlıklarınca belirlenen şartları sağlayanlar lehine, kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar üzerinde 49 yıl süre ile “bedelsiz irtifak hakkı” tesis edilebilecek.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise bunlar adına bedelsiz kullanma izni verilebilecek. Bunlardan ayrıca hasılat payı alınmayacak. Bu şekilde irtifak hakkı tesis edilen veya kullanım izni verilen taşınmazlardan elde edilen gelirin tamamı, münhasıran öğrencilere yönelik eğitim kurumlarının veya yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerinin karşılanmasında kullanılacak.
İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazların tapu kütüğüne, taşınmazların veriliş amacı dışında kullanılmayacağına ilişkin şerh konulacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar üzerinde öngörülen şartları taşıyanlar lehine bedelli olarak tesis edilen irtifak hakları veya kullanma izinleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde talep edilmesi halinde, hasılat payı alınmaksızın 49 yıl süreli “bedelsiz irtifak hakkı”na veya kullanma iznine dönüştürecek. Bu madde kapsamında kalan taşınmazların kullanımlarıyla ilgili olarak tebliğ edilen veya tahakkuk ettirilen kullanma izni ve irtifak hakkı bedelleri tahsil edilmez, tahsil edilenler iade edilmeyecek.
KOBİ’lerin krediye erişim imkanı artırılacak
Tasarıyla KOBİ’lerin krediye erişim imkanı artırılacak.
Finansman imkanlarını geliştirmek ve kredi sisteminin etkin işlemesine katkı sağlamak amacıyla firmalara kredi garantisi veren kredi garanti kurumlarına 25 milyar TL’ye kadar nakit kaynak aktarmaya veya özel tertip devlet iç borçlanma senedi ihraç etmeye Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan; nakit aktarımı veya ihraç edilecek özel tertip devlet iç borçlanma senetleri için Müsteşarlık bütçesinin mevcut ya da yeni açılacak tertiplerine 25 milyar TL’ye kadar ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkili olacak. Bu limitler mevcut düzenlemede 2 milyar TL olarak uygulanıyordu.
TOKİ’nin, Yüksek Planlama Kurulu kararı kapsamında ihraç ettiği borçlanma senetlerinden kaynaklı Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası AŞ’ye olan borçları, tasarının yürürlüğe girdiği tarih esas alınarak belirlenen tutar üzerinden Hazine Müsteşarlığına nakledilecek.
Emekli ikramiyesi ödemesinde düzenleme
Tasarıyla, emekli ikramiyesine esas hizmet süresinin hesabındaki 30 yıllık üst sınırın Anayasa Mahkemesince iptali üzerine ortaya çıkan sorunun giderilmesi amacıyla düzenleme yapılıyor.
Anayasa Mahkemesi iptal kararından önce aylık bağlananlar ile emekli ikramiyesini almadan vefat edenlerin dul ve yetimlerine 30 yıllık hizmet yılından fazla süreler için emekli ikramiye ödemesi yapılmaması nedeniyle ortaya çıkan yargısal ihtilafların çözüme kavuşturulması amaçlanıyor.
Buna göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 30 yıldan fazla emekli ikramiyesine müstahak hizmet süreleri bulunmasına rağmen, 30 tam hizmet yılı üzerinden emekli ikramiyesi ödenenlere, 30 yılı aşan her tam hizmet yılı için, 50TL’den aşağı olmamak üzere, görevlerinden ayrıldıkları tarihteki emekli keseneğine esas aylık unsurları üzerinden aylıklarının başlangıç tarihindeki katsayılar ve emekli ikramiyesi ödenmesine esas hükümler dikkat alınarak tahakkuk ettirilecek emekli ikramiyesinin, kendilerinin veya hak sahiplerinin yasanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir yıl içerisinde başvuruda bulunmaları şartıyla, 7 bin 500 Türk Lirasına kadar olan kısmı başvuru tarihinden itibaren üç ay içerisinde, varsa kalan kısmı ise ilk ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak kanuni faiziyle birlikte takip eden yılın aynı ayı içerisinde ödenecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru yapıp dava açmamış olanların başvuruları, yasanın yürürlüğe girdiği tarihte yapılmış sayılacak.
Düzenleme kapsamında ödenecek toplam ikramiye tutarı hiçbir şekilde 100 TL’nin altında olamayacak.
Görülmekte olan davalarda ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar yeni hesaplamaya göre ödenecek. Mahkemelerce, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilecek.
Yargılama giderleri idare üzerinde bırakılacak ve vekalet ücretinin dörtte birine hükmedilecek. Ayrıca, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumunca kanun yollarına başvurulmayacak ve düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan itiraz veya temyiz başvurularından vazgeçilmiş sayılacak.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin asgari ücret desteği devam ettirilecek
İşverenlerin rekabet gücünün artırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki ile asgari ücretle çalışanların yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi için 2016 yılında uygulaması başlatılan asgari ücret desteği 2017 yılında da devam ettirilecek.
2016 yılı Aralık, 2017 yılı Ocak ve Şubat aylarına ait sigorta prim tutarlarını, sırasıyla 2017 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarında ödemeleri halinde bu aylara ilişkin primler süresinde ödenmiş sayılacak.
Sanayi sicil belgesine haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kendi aralarında birleşmeleri halinde; bu kurumların birleşme tarihinde sona eren hesap döneminde münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançları ile bu kapsamda aynı şartları haiz birleşilen kurumun birleşme işleminin gerçekleştiği hesap dönemi dahil olmak üzere, üç hesap döneminde münhasıran üretim faaliyetinden elde ettiği kazançlarına kurumlar vergisi oranını yüzde 75’e kadar indirimli uygulatma ve indirim oranını farklılaştırma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki veriliyor.
Bu husustaki usul ve esasları ise Maliye Bakanlığı belirleyecek.
Mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamındaki münhasıran imalat sanayinde ve sadece 2017 takvim yılında gerçekleştirecekleri yatırım harcamalarına ilişkin olarak ilgili kanuna göre Bakanlar Kuruluna verilen yetkiler genişletiliyor.
Sigorta sözleşmelerinde, hasarın giderilmesine ve tazminatın ödenmesine yönelik olarak ilgili mevzuat çerçevesinde orjinala eşdeğerliği belgelendirilen parçaların kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, ilgili sigorta genel şartlarında belirlenecek.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesine kadro ihdası
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesine, öğretim elemanlarına ait 230 kadro ihdas edilecek.
Bağlama kütüğüne kaydedilen gemi, deniz ve iç su araçlarının yıllık vize harçları kaldırılacak.
Tasarıyla, denizcilik sektörünün gelişmesi ve yabancı bayraklı gemi ve yatların Türk bayrağına geçmesi teşvik edilecek.
Yurt dışında bulunan yat, kotra, tekne ve gezinti gemilerinin Türkiye’deki gerçek veya tüzel kişilere bedelsiz intikali, yurda ithali, kayıt ve tescili iş ve işlemlerine vergi, resim, harç istisnası getirilecek.
Sosyal Hizmetler Kanunu’na eklenen maddeyle gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık kurumu raporu kullanımı nedeniyle yapılan ödemeler hariç olmak üzere, düzenlemenin uygulamaya girdiği tarihe kadar hane içinde kişi başına düşen gelir net asgari ücretin üçte ikisini geçtiği halde evde bakım yardımlarından faydalananlara fazla ve yersiz ödenen ve geri alınması gereken tutarlar ile bunlardan doğan faiz silinecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu kapsamda tahsil edilmiş olan tutar bakımından ilgili kişiler lehine alacak hakkı doğmayacak ve yapılmış tahsilatlar iade edilmeyecek.
Muhabir: Seval Güler
