TRABLUS – Mustapha Dalaa,Mahmut Geldi
Libya kara sularına savaş gemisi gönderen Rusya‘nın bu ülkede “askeri üs kurmaya çalıştığı” yönündeki iddialar gündemdeki sıcaklığını korurken İtalya’nın “büyükelçiliğini koruma” gerekçesiyle başkent Trablus’a askeri birlik indirmesi ve ABD’nin binin üzerindeki askeri ile burada varlık gösteriyor olması, Libya’nın Batı ve Rusya arasında yeni çekişme sahası olma yolunda olduğu görüşünü kuvvetlendiriyor.
2011’deki devrimden bu yana bir türlü siyasi istikrarın sağlanamadığı Libya’da, Batılı güçlerin sahadaki askeri varlığı dikkati çekiyor. ABD, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından desteklenen Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) bağlı Misrata Tugayları’nın Sirte kentini terör örgütü DEAŞ’tan kurtarmaya yönelik operasyonlarına hava desteği sağlarken, Fransa’nın da ülkenin doğusunda yer alan Bingazi kentindeki General Halife Hafter güçleri yanında çatışmalara katıldığı, Libya’nın batı ve orta kesimlerinde ise İngiliz ve İtalyan özel kuvvetlerinin bulunduğu ifade ediliyor.
Rusya’nın Suriye’deki askeri güçlerini azaltma kararının ardından bölgeden ayrılan “Amiral Kuznetsov” adlı uçak gemisini 11 Ocak’ta Libya kara sularına göndermesi ve hemen peşinden İtalya’nın Libya’da daha birkaç gün önce yeniden açtığı büyükelçiliğini koruma bahanesiyle Trablus‘a askeri birlik göndermesi “Batı ile Rusya arasında yeni çatışma alanı mı doğuyor?” sorusunu gündeme getiriyor.
Batı’yı tedirgin eden Rusya-Hafter yakınlaşması
Hafter, 11 Ocak’ta Akdeniz’deki Libya kara sularında bulunan Rusya’nın “Amiral Kuznetsov” adlı uçak gemisini ziyaret ederek, Rusya Federasyonu Genelkurmay Başkanı Orgeneral Valery Gerasimov ile bir araya geldi.
AA muhabirine konuşan Ürdün’deki Ortadoğu Araştırmaları Merkezi Başkanı Dr. Cevad el-Hamed, Suriye’deki tavrı göz önüne alındığında Rusya’nın Libya’ya da silah satmaktan çekinmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.
Hamed, “Rusya, Libyalı taraflara silah satılmasına ilişkin uluslararası yasağa uymayacak. Çünkü Moskova, Suriye’de de Beşşar Esed’e silah satma yasağına rağmen ağır silahlar göndermişti.” dedi.
Libya’nın devrik lideri Kaddafi ile Rusya arasında 2008’de imzalanan ve 2010’da hayata geçmesi gereken anlaşmanın Moskova yönetimi tarafından etkinleştirilmesinin mümkün olduğunu söyleyen Hamed, söz konusu anlaşmanın maddeleri arasında Akdeniz’in güneyindeki Bingazi kentinde bir Rus deniz üssü kurulmasına izin verilmesinin de yer aldığına dikkati çekti.
Londra merkezli “El-Arab” internet sitesinde yer alan haberde ise General Hafter’in etkinleştirmeye çalıştığı Rus anlaşmasının 1,8 milyar dolar değerinde olduğu ve 20 savaş uçağı, S-300 hava savunma füze sistemleri, T-90 tankları ve T-72 tanklarından 140 tanesinin onarımını kapsadığı vurgulandı.
Haberde ayrıca geçen kasım ayında Moskova’yı ziyaret eden Hafter’in 12 adet SU-35 ve SU-30 savaş uçağı ile 4 adet Yak-130 eğitim uçağı satın alma talebinde bulunduğu aktarıldı.
“Avrupa’nın arka bahçesi tehdit altında”
Libya’nın doğusunda Rusya’ya ait hava ve deniz üslerinin bulunmasıyla ilgili “Avrupa’nın arka bahçesi tehdit altında” yorumunu yapan Hamed şunları söyledi:
“Aslında Avrupa, Rusya’nın Libya’nın doğusunda herhangi bir çalışma içinde bulunmasından endişe ediyor. Bu, Libya ile ekonomik ve ticari ilişkilere sahip olan Avrupa için temel mesele. Rus ordusunun Libya’da varlık göstermesi, Avrupa ve ABD’nin Malta’daki askeri üssüne daha yakın mesafede bulunmasına imkan sağlar. Bu da Washington açısından stratejik olarak kabul edilemez bir durum.”
Washington’un, Libya konusunda erken karar vererek konuyu Avrupalı müttefiklerine bıraktığını vurgulayan Hamed, sözlerini şöyle tamamladı:
“ABD, Rusya’nın Libya’da ilerlemesine sessiz kalarak Rusların Ortadoğu’daki uluslararası çekişmelere daha çok batmasını hedefliyor. Hatta belki de Rusya’nın terörle mücadeledeki rolüne dair Batı’nın verdiği onayı da ifade ediyor olabilir. Libya konusunda erken karar veren Washington, Libya, Irak ve Suriye’de bazı küçük birlikler bulundurarak meseleyi Avrupalı müttefiklerine bıraktı. Aslında ABD’nin, Rusya’nın Libya’da ilerlemesine karşı nasıl bir politika izleyeceğini görmek için yeni Başkan Donald Trump’ın görevi devralmasını beklemeliyiz.”
