BANGKOK – HÜSEYİN KÖŞGER
Nüfusunun büyük çoğunluğu Budist olan Tayland, dünyada yükselen bir değer olarak “helal gıda” ve “helal turizminden” pay alabilmek için yeni girişimlerin önünü açıyor.
Yaklaşık 10 milyon Müslüman nüfusa sahip ülke, “dünyadaki helal ekonomisinden” payını alabilmek için “helal bilim merkezleri”, “helal sertifikalı lokantaları” ve son olarak da “helal otel” konseptiyle ön plana çıkmaya çalışıyor.
67 milyonluk nüfusuyla Güney Asya’nın büyük ülkelerinden olan Tayland, helal gıda başta olmak üzere günlük tüketim ürünlerinin üretim sürecinin denetlenmesi ve standarda kavuşturulması amacıyla 2004 yılında Chulalongkorn Üniversitesi bünyesinde kurduğu Helal Bilim Merkezi’yle gıdaların tüm üretim sürecinde caiz mamullerin kullanımı amacıyla çalışmalar yapıyor.
Dünyanın ilk Helal Bilim Merkezi olarak bilinen merkezin yöneticilerinden Manat Suebsantikul AA’ya, Bangkok’taki merkezin ardından başka ülkelerde de benzer yerlerin açıldığını ve kendilerinin örnek teşkil ettiğini anlattı.
Dünyanın farklı ülkelerinden bir çok araştırmacı ve girişimcinin merkeze gelerek incelemelerde bulunduğunu kaydeden Suebsantikul, Malezya, Endonezya gibi ülkelerin daha sonra kendi merkezlerini kurduklarını belirtti.
Bangkok’ta bulunan merkeze bağlı ülke çapında yaklaşık 300 farklı yerde helal gıda konusunda çalışmalar yürüttüklerini anlatan Suebsantikul, bu merkezlerde gıda, temizlik, ilaç, tarım, kozmetik gibi tüketim ürünlerinin helal standartlarının belirlenmesine yoğunlaştıklarını kaydetti.
Suebsantikul, 2004 yılından bu yana ülkede yaklaşık 120 bin farklı ürün ve markada helal sertifikalandırması yaptıklarını, ayrıca 3 bin 600 üreticinin helal üretim süreci için merkezden yardım aldığını bildirdi.
Helal merkezlerinde ürünlere yönelik alkol testi, helal jelatin kullanımı yapıldığını, ham maddelerin DNA araştırmasına tabi tutulduğunu ifade eden Suebsantikul, ayrıca kozmetik ve ilaç başta olmak üzere tamamen helal ürün geliştirdiklerini ve firmalara patent verdiklerini belirtti. Fabrikaların da kendilerine sertifika ve “helal” damgası için başvurduklarını belirten Suebsantikul, merkezden giden uzmanların denetimleri yaptıktan sonra helal standartlarının belirlendiğini, en son onayı ise Tayland Şeyhül-İslam Dairesi’nin verdiğini kaydetti.
“Müslüman olmayanlar da helali tercih ediyor”
Ülkede Müslüman olmayanların da bu standartlar sayesinde helal ürünleri tercih ettiğini anlatan Suebsantikul, “Helal damgalı ürünleri tüketenlerin yüzde 90’ı Müslüman olmayanlar. Çünkü helal olanın temiz ve sağlıklı olduğunu biliyorlar.” dedi.
Helal ürünlerin ülke ekonomisine de ciddi katkı sağladığını anlatan Suebsantikul, geçen yıl 6,1 milyar doların üzerinde ihracat yapıldığını söyledi.
Helal oteller yaygınlaşıyor
Dünyanın önemli turizm destinasyonlarından olan Tayland, yakın coğrafyadaki Endonezya, Malezya, Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerin yanı sıra Körfez bölgesinden gelecek Arap turistler için helal konseptli otelciliğe ağırlık vermeye başladığı bildirildi.
Müşterilerine verdiği hizmetlerde helal gıda kullanmasıyla ön plana çıkan otellerden olan Bangkok’taki Al Meroz Hotel’in Genel Müdürü Sanya Saengboon, “Müslüman dostu – helal odaklı” sloganıyla yola çıktıklarını ve bir yılda yüzde 90’a varan doluluk oranı yakaladıklarını bildirdi.
Otelde servis ettikleri tüm ürünlerde helal sertifası aradıklarını aktaran Saengboon, otelde çalışanların çoğunluğunun Müslüman olduğunu, toplantılarda kadın veya erkek yoğunluğuna göre kadın ya da erkek görevlendirdiklerini, odaların yanı sıra havuz, spa gibi ortak kullanım alanlarında tamamen İslami hassasiyetlere uygun davrandıklarını aktardı.
Yıllarca ABD ve Avrupa’da otelcilik yaptıktan sonra “helal otel” yönetmek için ülkeye döndüğünde bir çok insanın durumu garipsediğini anlatan Saengboon, bir yılda çok başarılı ivme yakaladıklarını ve uluslararası bazı teklifler aldıklarını söyledi.
Otel müşterilerinin yüzde 20’sinin Müslüman olmadığını ifade eden Saengboon, “Buraya geliyorlar çünkü nezih, sessiz ve temiz bir yer arıyorlar. Biz, Müslümanların da bu sektörlerde çok başarılı olacağını göstermek isiyoruz. Aslında daha yeni başlıyoruz.” diye konuştu.
Dünyada helal ekonomi 3 trilyon dolar
Dünyada artan Müslüman nüfusun gelir ve yaşam seviyesinin yükselmesi, insanların yaşam tarzına göre tatil yapma beklentilerini de yükseltti. Bununla birlikte hijyen hassasiyeti, helal gıda ve İslami hassasiyetlerin ön plana çıktığı ve bunları bir arada sunan mekanlara arayış her geçen gün artıyor. Bu da Müslümanların hassasiyetlerini göz önünde bulunduran bir turizm sektörünün gelecek yıllarda büyük potansiyeli olduğunu gözler önüne sererek kendi ekonomisini oluşturdu.
Helal Bilim Merkezi verilerine göre, dünyada “helal ekonomi” yıllık yaklaşık 3.2 trilyon dolarlık bir paya sahip. Bunun 2 trilyon dolarını ürünler oluştururken, 1,2 trilyon dolarlık kısmı da helal hizmet sektörüne ait.
