SOFYA
Bulgaristanlılar, yolsuzluk, sosyal adaletsizlik, ırkçı söylemler ve yabancı düşmanlığının yanı sıra Türkiye’den gelmek isteyen çifte vatandaşların engellenmesi tartışmalarının gölgesinde genel seçim için oy kullanıyor.
Bulgaristan’da genel seçimde oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de başladı.
Seçimde 21’i bağımsız 13 siyasi parti ve 9 ittifak, 240 sandalye için yarışıyor.
Merkez Seçim Komisyonuna göre (ZİK), ülkede 6 milyon 500 bin kayıtlı seçmen bulunuyor. Katılım oranının yüzde 65’i bulması beklenen seçimde, 12 binden fazla noktada oy verilebilecek. Cezaevlerinde oy kullanma hakkı bulunan bin 222 tutuklu için de sandıklar kurulmuş durumda.
Seçimde yurt dışında da 400 merkezde oy kullanılabiliyor. Bulgaristan vatandaşları için 35’i Türkiye’de olmak üzere 70 ülkede 371 noktada sandık bulunuyor.
Oy verme işlemi akşam saat 20.00’de sona erecek.
Türkiye’deki Bulgaristan vatandaşları oylarını kullanıyor
Edirne ve Kırklareli’nde yaşayan Bulgaristan vatandaşları, Bulgaristan’daki genel seçimler için oy kullanmaya başladı.
Edirne’de Bulgaristan vatandaşları konsoloslukta, Kırklareli’de ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Lisesinde saat 07.00’den itibaren sandık başına gitti.
İlk oyu kullanan Zaid Yılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, seçimlerin Bulgaristan’a hayırlı, uğurlu olması temennisinde bulundu.
Bulgaristan’da güçlü bir iktidarın oluşmasını istediklerini belirten Yılmaz, ülkede seçmenlere yönelik yapılan baskıları ise kabul etmediklerini söyledi.
Seçimlerde ailesiyle Bulgaristan’da oy kullanmayı planladığını ancak son olaylar nedeniyle Türkiye’de oy kullanmak zorunda kaldığı anlatan Yılmaz, şöyle konuştu:
”Ailemle birlikte Bulgaristan’a gidebilirdim ama son olaylar benim gibi birçok kişiyi durdurdu. Bize bu imkanı vermedi. Bunlar üzücü olaylar, insanların haklarının kısıtlanmaması gerekiyor. Bunu da devletin garanti etmesi gerekiyor. Bulgaristan’da barışı, refahı ve huzuru istiyoruz. Çünkü huzursuz günlerini çok yaşadık. Huzursuz günlerini yaşadığımızdan dolayı Türkiye’deyiz.”
“Demokratik haklarını kullanamıyorlar”
Kocaeli’de yaşayan Bulgaristan vatandaşları da oy kullanmak için sandık başına gitti.
Balkan Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği (Bal-Türk) Genel Başkanı Bayram Çolakoğlu, sandık kısıtlaması nedeniyle sıkıntı yaşandığını belirterek, “İnsanlar demokratik haklarını kullanamıyorlar.” dedi.
Yalova’daki Bulgaristan vatandaşları, Bulgaristan’daki genel seçimler için oy kullanıyor.
“Huzur içinde oy kullanılmasını sağlayacağız”
Yalova Balkan Göçmenleri Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Bal-Göç) Başkanı Lütfi Özgür, Kiril alfabesiyle form doldurulmasının zorluğuna dikkati çekerek, “Maalesef küçük yaşta Türkiye’ye gelenler, 27 sene önce gelenler, bugün oy kullanıyorlar fakat Bulgarca bilmiyorlar. Beyannameler Kiril alfabesi. Bu bir çile, bize yapılan bir zulüm ama biz yılmadan usanmadan çillere göğüs geren bir toplumuz. Bugün de sabahtan akşama kadar huzur içinde vatandaşlarımızın oy kullanmalarını sağlayacağız.” diye konuştu.
Tek partili hükümet beklenmiyor
Seçimde herhangi bir partinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşması öngörülmüyor.
Seçimin ilk sonuçlarının, gece geç saatlerde açıklanması bekleniyor. Bulgar medyası, oy verme işlemi bittikten hemen sonra da sandık çıkış anketlerini yayımlamaya başlayacak.
ZİK’in sonuçları resmi olarak açıklamasının ardından hükümet kurma görüşmeleri başlayacak. Cumhurbaşkanı, parlamentoda temsil edilen siyasi güçlerle istişarelerde bulunacak.
Seçim yasasına göre, cumhurbaşkanı ilk önce en çok oy alan siyasi güce hükümet kurma görevi veriyor. Bu ilk girişimin başarısız olması durumunda, cumhurbaşkanı ikinci siyasi büyük güce, onun da başarısız olması halinde, kendi tercihine göre üçünü parti veya bir koalisyonu hükümeti kurmakla görevlendiriyor.
Kurulacak hükümetin yeni parlamentodan güvenoyu alabilmesi için 240 milletvekilinin en az 121’inin desteğini alması gerekiyor.
GERB önde görülüyor
Kamuoyu araştırma şirketi Afis’in son anketine göre, yarışın eski Başbakan Boyko Borisov’un liderliğindeki merkez sağ Bulgaristan’ın Avrupalı Gelişimi İçin Yurttaşlar (GERB) ile Kornelia Ninova liderliğindeki Sosyalist Parti arasında geçmesi bekleniyor.
GERB’in oylarının yüzde 31 görüldüğü araştırmada, sosyalistlerin oyu ise yüzde 30 görülüyor.
Araştırma, katılım oranına göre, parlamentoya 5 veya 6 siyasi gücün girebileceğini işaret ediyor.
Boyko Borisov, 2009-2013 ile 2014-2017 dönemlerinde başbakanlık yapmıştı. Borisov hükümetlerine bakanlık almadan destek veren milliyetçi cephenin, seçimden sonra hükümet oluşumunda yine kilit rol oynaması bekleniyor.
Popülist çizgide politika izleyen, ırkçı ve aşırı milliyetçilerin oluşturduğu “Birleşik Vatanseverler” koalisyonu, göçmen ve Müslüman karşıtlığıyla bilinen ATAKA Partisini de içinde barındırıyor. Birleşik Vatanseverlerin anketlerdeki oy oranı yüzde 10’un altında görülüyor.
Sosyalist Partinin kadın lideri Kornelia Ninova, Birleşik Vatanseverler ile yakın olduklarını söylemiş, seçimden birinci parti olarak çıkmaları halinde iş birliği yapacaklarının sinyalini vermişti.
Türklerin oyları için yeni parti: DOST
Bulgaristan’daki erken parlamento seçiminde, ülke nüfusunun yüzde 10’unu oluşturan Türk ve Müslümanların oyları için Sorumluluk, Özgürlük ve Hoşgörü için Demokratlar (DOST) Partisinin yanı sıra son parlamentoda 33 milletvekili bulunan Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) mücadele verecek.
Türkiye’de 24 Kasım 2015’te hava sahasını ihlal eden Rus savaş uçağının düşürülmesi, HÖH’te görüş ayrılığına neden olmuştu. Türkiye’nin tutumunu destekleyen Genel Başkan Lütvi Mestan, Onursal Başkan Ahmet Doğan’ın baskılarına maruz kalarak partiden ihraç edilmişti.
Mestan ve bir grup milletvekili, Nisan 2016’da DOST Partisini kurarak Bulgaristan’daki Türk siyasi hareketinde yeni bir sayfa açmıştı. Kısa sürede örgütlenen DOST Partisi, erken seçimlere Hürriyet ve Şeref Halk Partisi (HŞHP) ile ittifak yaparak DOST Birliği altında katılıyor.
Seçmen listesinde ırkçı ATAKA partisinin eski milletvekillerine yer vermesiyle tepki çeken HÖH, bu kararının ardından ülkedeki Türk ve Müslümanlardan tepki görüyor.
Afis’in araştırmasında DOST Birliğinin oy oranının yüzde 1,1 ile 2,8 arasında değişebileceği ifade ediliyor. Ancak henüz seçim sınavından geçmemiş olan DOST Birliğinin bu seçimde büyük bir sürpriz yapabileceği de değerlendiriliyor. DOST Birliğinin, düşük oy oranlarına rağmen seçim günü sonunda belli olacak gizli oy potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekiliyor.
DOST Partisi yöneticileri de yüzde 4 olan seçim barajına takılmadan ülke siyasetinde önemli bir yer edineceklerine inanıyor.
Muhabir: Erkan Avcı-İhvan Radoykov
