CENEVRE – Muhammed Shekh Yusuf/Selen Temizer
Suriye Türkmen Meclisi (STM) Başkanı Emin Bozoğlan, Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura’ya, siyasi geçiş sürecinde hazırlanacak anayasada Türkmenlerin haklarının güvenceye alınmasını içeren belgeler sunduklarını belirtti.
Bozoğlan, İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenen 5. tur Suriye konulu görüşmelerin ardından AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
STM Başkanı, BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura’ya Suriye Türkmenlerini tanıtan “Suriye’de Türkmen Gerçeği” ve siyasi geçiş sürecinde Türkmenlerin taleplerini içeren “Suriye Türkmenlerinin Yeni Suriye Bildirisi” başlıklı iki belge ilettiklerini söyledi.
Bozoğlan, söz konusu belgelerde, Türkmenlerin kültürel haklarının geçiş yönetimi anayasasında korunmasını talep ettiklerini dile getirdi.
Bunun dışında özel bir talepleri olmadığını vurgulayan Bozoğlan, “Suriye’nin parçalanmasına karşıyız. Herkesle eşit bir şekilde yaşamak istiyoruz.” dedi.
Türk dilinin korunması ve geliştirilmesinin anayasa güvencesine alınması
“Suriye’de Türkmen Gerçeği” başlıklı belge, Türkmenlerin 11. yüzyıldan beri Suriye’de yaşadıkları ve yaklaşık 1 milyonunun anadilini muhafaza ettikleri bilgisine yer veriyor.
Türkmenlerin Halep, Lazkiye, Humus, Hama ve Şam’da dağılmış şekilde yaşadıklarını belirten belgede, 6 yıldır süren iç savaşta Beşşar Esed rejimi ve terör örgütü DEAŞ saldırılarında Türkmen yerleşimlerin büyük zayiata uğradığı vurgulanıyor.
İç savaşın Türkmenler üzerindeki etkileriyle mücadele etmek amacıyla Mart 2013’te STM’nin kurulduğu ifade edilen belgede, meclisin görüşleri şöyle sıralanıyor:
“Türkmenlerin anayurtlarına dönüşünü sağlama, Suriye’nin toprak bütünlüğünü savunma, barışçıl birlikte yaşam ilkesi çerçevesinde yeni anayasal düzeni benimseme, etnik, mezhepsel, ideolojik ayrımcılığı ve bu tür anayasal düzeni reddetme, laik bir geçiş anayasası talep etme.”
Belgede meclisin Türkmenlerin haklarına ilişkin hedefleri ise şu şekilde aktarılıyor:
“Yeni anayasada Türkmenlerin kurucu unsurlar arasında sayılmasını temin etmek, Türkmen meselelerini demokratik şekilde tartışmak, masaya yatırmak, Türkmenlerin yaşadığı her bölgede sivil inisiyatiflerini geliştirmek.”
“Suriye Türkmenlerinin Yeni Suriye Bildirisi” başlıklı belgede 15 maddede Suriye Türkmen Meclisinin siyasi geçiş ve sonrasında Türkmenlerin talepleri sıralanıyor.
Belgede, başta Türk dilinin kullanımı ve geliştirilmesinin anayasa güvencesi altına alınması olmak üzere, temelde Türkmenlerin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel haklarının tanınması yer alıyor.
