ANKARA (AA) – İLKAY GÜDER – Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD’ye yapacağı ziyaretine ilişkin, “Amerika, bu ziyareti iyi değerlendiremezse kaybeden Amerika ve Batı olacaktır, bu durumda Türkiye eksenini Rusya ve Çin’e kaydırır.” dedi.
Gelecek ay yoğun bir diplomasi trafiğine girecek olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, önemli zirvelere katılması ve dünya liderleriyle bir araya gelmesi, Türk dış politikası açısından önem taşıyor.
Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan Caşın, Türkiye’nin 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında yaşananlarla, anayasa değişikliğine ilişkin 16 Nisan’daki halk oylamasıyla ve sistematik terör saldırıları karşısında yorulduğunu söyledi.
Türkiye’nin bu sebeple “iç politika ağırlıklı” bir duruş sergilediğini belirten Caşın, bölgesel politikalarda ise Suriye-Irak-İran sorunlarına kısa çözümler aradığını ifade etti.
Caşın, Amerika-PYD ortaklığının, Türk-Amerikan ilişkilerine zarar verdiğini ve Türkiye’yi rencide ettiğini bildirdi.
Avrupa Birliği’nin (AB) ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT), Türkiye’deki seçimlere eleştirel yaklaşımlarının, Brüksel ve Ankara ilişkilerinde yeni kırılmalara yol açtığını, Türkiye’nin de bu handikapların içerisinde sıkıştırıldığını vurgulayan Caşın, şöyle devam etti:
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Putin ile Soçi’de gerçekleştireceği zirvede, Türk-Rus ilişkilerinin hangi alanlarda işbirliği yapabileceğinin tekrar gözden geçirileceğini, özellikle yeni birtakım açılımlara sebebiyet vereceğini düşünüyorum. Ayrıca ticari ilişkilerde de Türkiye ve Rusya’nın, birbirlerine kota uygulamasını biraz gevşeteceğini düşünüyorum ama bu Türkiye’nin beklentilerini karşılamıyor. Türkiye, Rusya’nın Suriye’de pozisyonunu değiştirmesini istiyor. Birinci konu Suriye olacak ama Amerika ile Karadeniz’deki denge, NATO’nun genişlemesi meselesi, Kafkaslarda Azerbaycan-Ermenistan meselesindeki Karabağ sorununun da dile getirileceğini düşünüyorum.”
Caşın, S-400 füzeleri ile ilgili konuda da belli bir aşamaya gelineceğini düşündüğünü aktardı.
– “Türkiye’nin, Çin ile bir sorunu yok”
Caşın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Çin’e yapacağı ziyarete ilişkin ise iki ülkenin, insanlık tarihinin kadim iki kültürünü temsil eden Asya kıtasının önemli devletleri olduğuna dikkati çekti.
Erdoğan’ın Türk-Çin ilişkilerine dair ekonomik ilişkiler, diyalog ve işbirliğinin nasıl olacağını konuşacağını öngören Caşın, “Çünkü Türkiye’nin Çin ile bir sorunu yok. Türkiye, Doğu Türkistan’da terörle mücadelede işbirliği yapabilir. Çin’in, Suriye’de toprak bütünlüğünü savunması bizim için önemli bir siyasi çözüm. Ama Türkiye’nin endişeleri de var, Çin’den zaman zaman PKK’ya bir destek var. Çin’in destek vermemesini istiyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Çin ile yeni işbirliği alanlarına da değinen Caşın, Çin’in desteklediği yeni İpek Yolu Projesi’ne Türkiye’nin destek verdiğini bildirdi.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin arttırılmasına işaret eden Caşın, “Türkiye, İran’dan çok daha önemli bir pazardır. Türkiye, Orta Asya’ya da girebilir, kritik enerji alt yapılarında Türk ve Çin firmaları beraber çalışabilir. Sürdürülebilir büyük çaplı ortak projeleri hazırlayabiliriz, bu da mütekabiliyete ve güvene dayalıdır.” dedi.
– “Türk kamuoyu, Amerika’ya kırgın”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Çin ziyareti sonrasında ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşmenin de çok önemli olduğuna dikkati çeken Caşın, “Birincisi, Suriye sorunu ortaya konulacaktır. PYD-PKK meselesindeki Amerika’nın net tutumu gibi meseleler konuşulacaktır.” ifadesini kullandı.
Caşın, İran ile dengelere de bakılması gerektiğini vurgulayarak, şu görüşlere yer verdi:
“Nasıl, Amerika İran’a uçak satıyorsa, bizim de İran ile ticaretimizin sürdürülebilir olması gerekiyor. Ama biz, hiçbir zaman İran’ın teröre olan desteğini istemiyoruz. Amerikalı dostlarımız şunu anlamalı, bölgede güçlü bir Türkiye, İsrail’in güvenliği için fevkalade önemli bir denge unsurudur. Ayrıca Karadeniz’deki Ukrayna sorununa Türkiye bir çözüm getirebilir.
Fetullah Gülen verilmediği için Türk kamuoyu, Amerika’ya kırgın, verilmediği takdirde de Amerika, teröre destek veren ülke durumuna düşecektir. 10 sene içerisinde hem Pasifik’te hem de Asya bölgesinde Amerika güçlü bir Türkiye istiyorsa, bu ziyareti çok iyi değerlendirmesi lazım. Amerika, bu ziyareti iyi değerlendiremezse kaybeden Amerika ve Batı olacaktır, bu durumda Türkiye eksenini Rusya ve Çin’e kaydırır.”
Türkiye’nin bu yeni güç dengesinde, ekonomisi ve insan gücüyle dünya siyasetini değiştirebilecek bölgeselden, küresele giden bir aktör olduğunu belirten Caşın, “Türkiye’ye yatırım yapan, Türkiye ile ortak olan kazanır, Türkiye’nin karşısına dikilen de kaybeder.” diye konuştu.
