BERLİN
Almanya Başbakanı Angela Merkel, “Elbette Türk vatandaşlarının özgürce ve demokratik şekilde kendi anayasa düzenleri hakkında karar verme haklarına saygı duyuyoruz. Bu doğal bir şey. Ancak oylama süreci ile ilgili olarak AGİT ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin ortak raporundaki büyük endişeleri dikkate almak durumundayız.” dedi.
Federal Meclis’te (Bundestag) Avrupa Konseyi toplantısına ilişkin hükümet açılaması yapan Merkel, Türkiye’deki gelişmelere de değindi.
Merkel, “Elbette Türk vatandaşlarının özgürce ve demokratik şekilde kendi anayasa düzenleri hakkında karar verme haklarına saygı duyuyoruz. Bu doğal bir şey. Ancak oylama süreci ile ilgili olarak Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin ortak raporundaki büyük endişeleri dikkate almak durumundayız.” ifadesini kullandı.
AGİT İnsan Hakları Ofisi Direktörü Michael Link’e hazırlanan raporla ilgili teşekkür eden Merkel, şunları kaydetti:
“Rapordaki değerlendirmeler büyük öneme sahip, çünkü bağımsız gözlemciler tarafından hazırlandı. Türk hükümeti, bu raporla ölçülecek ve bu raporda ortaya konan sorunları çözmeli. Oylama gününde farklı kesimler için fırsat eşitliği olmadığı şeklinde raporda ortaya atılan iddia, OHAL sebebi ile demokratik temel hakların ve özgürlüklerin kısıtlandığı şeklindeki tespit kadar ağır. Türkiye’nin olası düzensizliklerin incelenmesi konusunda nasıl bir tutum sergileyeceğini yakından izleyeceğiz. Bu, Türk hükümetinin gelecekteki anayasa reformu konusunda atacağı adımlar ve Avrupa Konseyi ile iş birliği için de geçerli. Buna, salı günü Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin karara bağlı geniş çaplı gözlemci denetimi de dahil.”
Merkel, Türkiye’nin, Avrupa Konseyi ve AGİT üyesi, ayrıca AB üye adayı olarak Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu’nun raporunu dikkate alması gerektiğini belirtti.
“Yapıcı Alman-Türk diyaloğuna dönmeye çalışacağız”
Alman hükümetinin, Türkiye’deki birçok ceza davasıyla ilgili her zaman hukuk devleti standartlarına uyulmasını talep edeceğini, buna düşünce ve basın özgürlüğünün de dahil olduğunu aktaran Merkel, “Geçen hafta yaşanan gelişmelerin Alman-Türk ilişkilerini ve Avrupa ile Türkiye arasındaki ilişkileri büyük ölçüde zorladığına hiç şüphe yok. Biz bu durumda bile yapıcı bir Alman-Türk diyaloğuna ve Avrupa ile Türkiye arasında diyaloğa dönmeye çalışacağız.” şeklinde konuştu.
Avrupa Konseyi dışişleri bakanlarının da Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşeceklerine işaret eden Merkel, “Türkiye’nin Avrupa’ya nihai bir şekilde sırt çevirmesi ve bunu düşünerek söylüyorum, Avrupa’nın Türkiye’ye sırt çevirmesi, ne Almanya’nın ne de Avrupa’nın çıkarına olacaktır. Yani akılcılık ve açıklık gerekiyor. Akılcılık ve açıklıkla AB bünyesinde hangi kararı, hangi zamanda uygun göreceğimizi müzakere edeceğiz. Almanya bu konuda Avrupa kuruluşlarının ortak hareket etmesini istiyor.” dedi.
Merkel ayrıca, İngiltere’nin AB’den ayrılma kararının da AB’yi zorlayacağını ve bu konuyu da Avrupa Konseyi’nde ayrıntılı şekilde ele alacaklarını ifade ederek, gelecekte bu ülke ile nasıl bir ilişki kurulacağını da müzakere edeceklerini söyledi.
“İngiltere’deki bazı kişiler hayallere kapılıyor”
İngiltere ile gelecekte kurulacak ilişkilerin bu ülkenin tutumuna da bağlı olacağını dile getiren Merkel, “Üçüncü bir ülke, AB üyesi bir ülkenin haklarına sahip olmayacaktır. İngiltere’deki bazı kişiler bu konuda hayallere kapılıyor. Bu sadece zaman kaybıdır.” ifadesini kullandı.
İngiltere ile yapılacak müzakerelere 27 AB ülkesinin taleplerini dikkate alarak çok iyi şekilde hazırlandıklarını anlatan Merkel, “Müzakereleri adil ve yapıcı şekilde sürdürmek istiyoruz. İngiltere’den de bunu bekliyoruz.” diye konuştu.
Başbakan Merkel, İngiltere’nin büyümesinin ve gelişmesinin, AB’nin de çıkarına olacağını belirtti.
Merkel, bunun yanında AB’nin, globalleşme, göç, açlık ve iklim gibi bazı çok büyük ve önemli sorunlarla da karşı karşıya olduğuna işaret ederek, bu konuda herkesten destek istedi.
Muhabir: Evren Aydemir
