MAPUTO – TUFAN AKTAŞ
Hemen hemen her Afrika ülkesinde giderek büyüyen peruk ve saç sektörünün en revaçta olduğu ülkelerden birisi de kıtanın güneydoğusunda yer alan Mozambik.
Kıvırcık ve kısa saçlar yerine uzun, ince veya dalgalı saçlara sahip olmak isteyen Afrikalı kadınların büyüttüğü bu pazar, artık Hindistan’dan Brezilya’ya, Çin’den Güney Afrika’ya her yıl milyarlarca doların döndüğü büyük bir endüstri haline geldi.
Mozambik’in başkenti Maputo’da hemen hemen her pazar yerinde karşılaşılan saç dükkanlarında sentetik ve gerçek saçlara eşlik eden bir diğer yan ürün ise cilt beyazlatıcı kremler.
“Kadınlar saçlarımıza bayılıyor”
Ruhlarını arındırmak için Hindistan’ın çeşitli bölgelerindeki tapınaklarda saçlarını kazıtan Hindular, Maputo’nun Janet Pazarı’na gelerek kendine başka bir hava katmak isteyen Mozambikli kadınların ilacı oluyor.
Başkentte sektörün en canlı olduğu bu pazarda yıllardır işletmecilik yapan Bruno Maya, AA muhabirine, saç sektörünün gittikçe büyüyen küresel bir pazar olduğunu anlattı.
Mağazasındaki bazı saçların sentetik bazılarının ise gerçek olduğunu söyleyen Maya, bir kilo saçın yaklaşık değerinin 15 bin medikaliye (210 dolara) karşılık geldiğini belirtti.
Kadınların yumuşak ve ince saçlar istediğini dile getiren Maya, “Güney Afrika’dan bile müşterilerimiz var. Kadınlar saçlarımıza bayılıyor.” diye konuştu.
Mağazasında sattığı saçları Hindistan’dan getirdiğini ifade eden Maya, her gün yaklaşık 7 bin medikali (100 dolar) kazandığını vurguladı.
Svaziland ve Güney Afrika’dan geliyor
Şehrin en büyük pazarlarından biri olan Merkez Pazarı’nda 5 yıldır bu işle uğraşan İmran İmran da bu mesleğe Güney Afrika’da başladığını, Mozambik’e ülkedeki satışların kazançlı ve sektörün popüler olması sebebiyle geldiğini belirtti.
“Sadece Brezilya saçı satıyorum. Sattığım saçların hepsi gerçek.” diyen İmran, bu saçların Hindistan’daki büyük tapınaklarda toplandığını ve Brezilya üzerinden ihraç edildiğini söyledi.
Maputo’da her köşe başına kurulmuş güzellik salonları ise saç ve peruk satan dükkanların en büyük tamamlayıcıları.
Bazen saatler alan kaynak işleminden sonra uzun ve ince saçlara sahip olan kadınlar, bu saçlarla hem daha güzel olduklarını hem de özgüven kazandıklarını söylüyor.
Merkez Pazarı’ndaki diğer bir satıcı Amanayo Anayo, her kesiminden kadının bu ürünleri tercih ettiğini ve Svaziland ile Güney Afrika’dan da müşterileri olduğunu aktardı.
Hindistan’daki kadınlar saçlarını bağışlıyor
Afrika’nın hemen hemen her köşesine girmeyi başaran bu saçların kaynağı ise Hindistan’daki tapınaklarda dualarına karşılık alabilmek için her yıl saçlarını adayan milyonlarca kadın.
Tapınaklardaki saç toplayıcılar tarafından toplanan ve tüccarlara satılan saçlar, Çin’de işlendikten sonra Afrika ülkelerinin yolunu tutuyor.
Tapınakların bu işten her yıl milyonlarca dolar kazandığı belirtilirken, sektörün büyüklüğü nedeniyle Hindistan’daki birçok tapınağın saç tüccarlarıyla sözleşme yaparak çalıştığı da biliniyor.
Yasağa rağmen kullanıyorlar
Afrikalı kadınlar cilt beyazlatmak için kullanılan krem ve sabunlara da büyük ilgi gösteriyor.
Kenya, Güney Afrika, Fildişi Sahilleri ve Gana gibi ülkelerde yasaklanan beyazlatıcı ürünler, birçok kadının gündelik hayatının bir parçası haline gelmiş.
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) verilerine göre, Nijerya’daki kadınların yüzde 77’si ciltlerine kalıcı beyazlık katabilmek için üretilen bu kimyasal sabun ve kremleri kullanırken, Togolu kadınların yüzde 59’u, Güney Afrikalı kadınların da yüzde 35’i bu ürünleri tercih ediyor.
Düzenli kullanıldığında sonuç veren ürünlerin en yaygın kullanıldığı ülkeler arasında Batı Afrika’da Senegal ve Mali de yer alıyor. Mali ve Senegal’de her dört kadından biri, cildini beyazlatmak için bu kremlere başvuruyor.
İçeriğinde civa ve hidrokinon gibi sağlığa zararlı maddelerin bulunması sebebiyle DSÖ tarafından yasaklanması önerilen ürünler, AB ve bazı Afrika ülkelerinde yasak olsa da kullanıcıların ilgisi nedeniyle tezgah altından satılmaya devam ediliyor.
