JOHANNESBURG – Ömer Kılıç/Hüseyin Erdoğan
Güney Afrika Witwatersrand Üniversitesi Kamu Yönetimi bölümünden Profesör William Gumede, Afrika’nın hala tam anlamıyla bağımsızlığına kuvuşamadığını belirterek, “Ekonomik özgürlük olmadan sömürgecilik bitmiş diyemeyiz.” dedi.
Gumede, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ticari ve ekonomik açıdan gelişmiş, kıtanın parlayan incisi konumundaki Güney Afrika’ya gelen ilk beyaz Avrupalıların Portekizliler olduğuna işaret etti.
Portekizlilerin Cape Town’u yerleşim yeri olarak kullandıklarını ve burada kalarak toprağı işlemeye başladıklarını vurgulayan Gumede, “1642’de Hollandalılar Güney Afrika’ya ayak basınca, resmen sömürgecilik Cape Town ve etrafında başlamış oldu. 18’inci yüzyılın başlarında İngilizler de Hollanda kolonisinin yanına geldi ve kontrolü ele geçirdi. Bundan sonra gelen tüm Hollandalı yerleşimciler Güney Afrika’nın içlerine doğru hareket etmeye başladı. Güney Afrika sömürü tarihinin başlangıcı budur.” diye konuştu.
“Güney Afrika’ya en gelişmiş ülke olduğu için gökkuşağı ulusu diyoruz”
Güney Afrika’daki işgalin tüm kıtadaki sömürgeciliğin başlangıcı olduğuna değinen Gumede, şöyle devam etti:
“17’nci yüzyılda Fransa’dan kaçan Fransızlar Güney Afrika’ya geldi. 19’uncu yüzyılda Sovyet Komünist Partisi, Rusya’yı ele geçirince, oradan da büyük ölçüde göçmen akımı oldu. Daha sonra Yahudiler de buraya geldi. Güney Afrika’ya, birçok kültürü barındırdığı ve belki de Afrika’da en gelişmiş ülke olduğu için gökkuşağı ulusu diyoruz.”
Profesör Gumede, Malezya dışındaki en kalabalık Malay toplumunun köle olarak getirildikleri Güney Afrika’da yaşadığına dikkati çekerek, “Buraya çalışmak için Hindistan’dan gelenler, Hindistan dışındaki dünyadaki en büyük Hint topluluklarından biri şu anda.18’inci yüzyılda madenlerde ve çiftliklerde çalıştırılmak için Güney Afrika’ya getirilen ve halkla kaynaşan Çinliler de Afrika’daki en kalabalık Çin topluluklarından.” ifadesini kullandı.
“Önemli olan ekonomik güç”
“Ekonomik özgürlük olmadan sömürgecilik bitmiş diyemeyiz.” diyen Gumede, şunları kaydetti:
“1994’te iktidar beyaz olmayanlara teslim edildi. Teslim edilen iktidar siyasi iktidardı. Modern dünyada ekonomik iktidar gücünüz yoksa hiçbir gücünüz yok demektir. Beyaz olmayanlar için önemli olan gücün ekonomik güç olduğunu düşünüyorum. Irk ayrımı yönetimi sona ermeden beyazlar ekonomik gücü özelleştirip ellerinde tuttular. Beyaz olmayanlara siyasi iktidar verilmeden önce dünyanın en büyük 6 büyük petrol şirketinden olan kamu şirketi Sasol’un çatısı altındaki bazı Güney Afrika şirketleri çabucak özelleştirildi. Dünyanın en büyük kağıt ve kağıt hamuru şirketi Sappi, kamu şirketiydi ama özelleştirildi. Bu özelleştirmeden kim faydalandı düşünebiliyor musunuz? Geçmişteki birçok kamu şirketi şimdi özel şirket oldu ve bunlar iktidar bölge halkına teslim edilmeden hemen önce sömürgecilerce özelleştirildi.”
