İSTANBUL
Yoğun bakımdayken 75 yaşında vefat eden yazar ve çevirmen Ahmet Cemal son yolculuğuna uğurlandı.
Cemal için ikindi vakti Moda Camisi’nde kılınan cenaze namazı öncesinde kuzeni Neslihan Akın, Ahmet Cemal Kültür Merkezi öğrencileri Selami Üstübil ve Eran Ergül taziyeleri kabul etti.
Törene, Cemal’in yakınlarının yanı sıra, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Öğretim Görevlileri ve öğrencileriyle çok sayıda seveni katıldı.
“Çok büyülü bir dünyası vardı”
Yazar Mustafa Akar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Cemal’i ilk olarak Ingeborg Bachmann kitaplarının çevirisinde tanıdığını söyledi.
Bachmann’ın şiir kitabının Türkçe çevirisini okuduğunda çok şaşırdığını aktaran Akar, “Kitabı okuduğumda Alman şairin Türkçe şiir yazdığını düşündüm. Sonra Ahmet Cemal’in çevirdiğini gördüm. Şiir, İtalyanların dediği gibi, başka dile tercüme edilemeyen şeydir ama Ahmet Cemal şiirleri mükemmel ötesi bir Türkçeyle çeviriyordu.” dedi.
Akar, Cemal’in çok yönlü bir kişiliğe sahip olduğuna vurgu yaparak şunları kaydetti:
“Nerede bir çevirisini görsem aldım. Çok önemli Alman yazarları onun çevirisiyle okuduk. Eşine çok rastlanamayacak bir çevirmendi. Aynı zamanda üniversitede hocaydı. Şairler, romancılar yazar kimliklerinin yanında çeviri de yapabiliyor. Ahmet Cemal’in ise ön kimliğinde çevirmenlik oldu. Bir kitabı başka bir dile çevirmek, o kitabı yeniden yazmak gibi. Hem çevirdiğiniz dile, hem oranın kültürüne, tarihine hem de Türkçeye çok hakim olmanız gerekiyor. Şiir çevirmek ise başka bir uzmanlık alanı. Can Yücel, ‘Şiir çevrilemez, aktarılabilir” derdi. Ahmet Cemal ise bunu hakkıyla yerine getiren biriydi. Ölümüne çok üzüldüm.”
Oyuncu Fırat Tanış da öğrencilik yıllarında Ahmet Cemal’in Anadolu Üniversitesi’ndeki derslerine katıldığını belirterek, “Çok önemli bir edebiyat ve düşünce insanını kaybettik. Bunun dışında da Ahmet Hoca çok değerli bir komşuydu. Hepimizin başı sağ olsun.” diye konuştu.
Cemal’in derslerinin çok etkileyici olduğuna işaret eden Tanış, şöyle devam etti:
“Öğrencileriyle ilişkileri ve eğitimci şevki konusunda inanılmaz derecede çok iyi bir eğitmendi. Çok büyülüydü yani öyle bir dünyası vardı. Daha sonra İstanbul Kadıköy’de, çalıştığım tiyatroda karşılaştık, çok gidip gelirdi ve sohbetlerimiz oldu. Daha sonra birbirimizin evine çok gidip, geldik ve komşuluk da yaptık. Çok şakacı, dünya tatlısı bir insandı.”
Öğrencisi Cahit Binici ise Ahmet Cemal’in talebesi olmaktan gurur duyduğunu belirterek, “Öğrenciliğimiz döneminde ondan öğrendiğimiz çok şey oldu. Hayatımızda kişiliğimizde derin izler bırakmış bir hocadır. Bize göre klasik anlamda eski, o dışa dönük aydın sorumluluğunu taşıyan, toplumla iç içe olmuş, kendini bir eğitmen, aydın olarak donatmış ve türünün, neslinin son örneklerinden bir hocaydı.” ifadelerini kullandı.
Yazarın cenazesi, kılınan namazın ardından Feriköy Mezarlığı’nda defnedilmek üzere alkışlar eşliğinde uğurlandı.
Ahmet Cemal
Eserleri, çevirileri, köşe yazıları ve akademik çalışmalarıyla büyük bir okur kitlesine ulaşan Ahmet Cemal, 1942’de dünyaya geldi.
Birçok dergide yazıları yayımlanan Cemal, Walter Benjamin, Bertolt Brecht, Hermann Broch, Elias Canetti, Paul Celan, Ernst Fischer, Goethe, Franz Kafka, Heinrich v. Kleist, Georg Lukacs, Friedrich Nietzsche’nin çeşitli eserlerini Türkçe’ye çevirdi.
“Kıyıda Yaşamak” romanı ve “Dokunmak” adlı hikaye kitabıyla “Geçmiş Bir Dua Kitabından” adlı şiir kitabı bulunan edebiyatçıya, Anadolu Üniversitesi Senatosu tarafından 1988’de fahri doktora unvanı verildi. “Avusturya Federal Cumhuriyeti Altın Liyakat Nişanı” ile “Sedat Simavi Edebiyat Ödülü”nün de sahibi olan Cemal, Türk Dil Kurumu tarafından da Türk diline katkılarından dolayı “Onur Ödülü”ne layık görüldü.
Muhabir: Ayşe Büşra Erkeç
