İZMİR – TOLGA ALBAY
Dünyanın en önemli su altı arkeoloji projelerinden olan Urla’daki Liman Tepe kazılarında tespit edilen Roma kenti, kazı çalışmaları sonrası arkeopark olarak turizme de hizmet verecek.
Urla’da denizden çekilen hava fotoğraflarıyla tespit edilen lekelerin Klazomenai Antik Kenti’nin denizde kalan bölümleri olduğunun anlaşılması sonrası Ankara Üniversitesi Sualtı Arkeolojik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ANKÜSAM) koordinatörlüğünde yürütülen su altı kazılarında MÖ 7 bin yılından Roma dönemine kadar yerleşimlere ait kalıntılara rastlandı.
Arkaik limanda 2000 yılından bu yana devam eden çalışmalarda yaklaşık 6 bin 500 yıl sürekli yerleşim bulunduğu tespit edilen Liman Tepe’de geçen yıl Karantina Adası kıyılarında da bir Roma kenti saptandı.
MÖ binli yıllarda meydana gelen bir depremle çöktüğü ve su altında kaldığı tahmin edilen Roma kentinin su altı kazısıyla daha belirgin hale getirilmesi için çalışma başlatıldı.
Altı cam teknelerle gezi
Liman Tepe Kazıları Başkanı Prof. Dr. Hayat Erkanal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ikinci kazı noktası olarak Roma kentine odaklandıklarını, kazı hazırlık çalışmaları ve onay süreçlerini tamamladıklarını ifade etti.
Dalışlar sırasında yol, sütun ve büyük yapıları gözle görülebilen kentin daha belirgin biçimde ortaya çıkarılmasını hedeflediklerini aktaran Erkanal, şöyle devam etti:
“Bu sene farklı bir olayın içine gireceğiz, burayı Türkiye’nin ilk su altı arkeoparkı olarak düzenlemek istiyoruz. Konuyla ilgili tüm yasal girişimlerini tamamladık. Yollarıyla sütunlarıyla çok iyi korunmuş bir Roma kenti. Bunu dışarıya çıkaramazsınız, yerinde muhafaza etmelisiniz. Kenti ortaya çıkardıktan sonra refakatçi uzmanlar nezaretinde dalmak isteyenleri gezdireceğiz. Altı cam olan teknelerle geziler düzenleyeceğiz.”
Akdeniz’de üç su altı kazısından biri
Denizde çalışmanın kara kazılarına göre daha zor olduğuna ancak yaklaşık 10 kat daha çok eser bulduklarına dikkati çeken Erkanal, sudan çıkarılan malzemenin üzerindeki tuzun kristalleşmesi nedeniyle bir süre sonra parçalandığını, bu nedenle laboratuvar ortamında tuzdan arındırılmasının şart olduğunu vurguladı.
Geçen yıl hayatını kaybeden iş adamı Mustafa Koç’un desteğiyle kurdukları Deniz Arkeolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezinde bu imkanların bulunduğunu bildiren Erkanal, Liman Tepe’de devam eden kazıların ABD’deki saygın bir arkeoloji yayını tarafından dünyada en önemli 10 su altı kazısı arasında gösterildiğini, Akdeniz’de de İsrail’in Caesarea kazıları ve Fransızların İskenderiye kazılarıyla birlikte anıldıklarını kaydetti.
