BUDAPEŞTE
Macaristan’da Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından yeri tespit edilen Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının gömüldüğü alandaki çalışmalara yeniden başlanacağı bildirildi.
TİKA’dan yapılan açıklamada, 1566’da Zigetvar kuşatması sırasında hayatını kaybeden Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının gömüldüğü alanın bulunması için çalışmaların, 2012 yılında TİKA’nın Macaristan’ın Pecs Üniversitesine verdiği destekle başlatıldığı hatırlatıldı. 31 Eylül’de başlayacak yeni dönem kazı çalışmalarının eskiden olduğu gibi ODTÜ Mimarlık Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Uzay Peker’in başkanlığında, Türk ekibinin geniş katılımıyla toplamda 12 kişiyle gerçekleştirileceği belirtilen açıklamada, TİKA’nın maddi desteğiyle yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin de çalışamalara katkıda bulunacağı kaydedildi.
Açıklamada, palanka içindeki türbe, cami, tekke ve yeniçeri odalarının ortaya çıkarılması için yapılan çalışmaların TİKA ile Zigetvar Belediyesi arasında 2012’de imzalanan anlaşma çerçevesinde başlatıldığı bilgisine yer verildi.
Kazılarda, Evliya Çelebi’nin “Kale-i Türbe-i Süleyman Han-ı Aleyh’ir-rahmeti ve’l-gufran” adını verdiği palankaya ait türbe, cami ve tekkenin temellerinin ortaya çıkarıldığının, türbe içinde, Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının gömülü olduğu sanılan altın kaseyi bulmak için mezar hırsızlarının açtığı çukurların tespit edildiğini bildirildiği açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Çeşitli mimari ve küçük eser buluntuları kazı alanındaki temellerin 16. yüzyıldan kaldığını göstermiştir. Elimizdeki tarihi yazılı ve görsel belgeler, alanda yapılan modern jeofizik çalışmalarının bulgularıyla uyum göstermektedir. Kazı sonrasında bulunan veriler de tarihi kaynakları ve çağdaş teknolojinin yardımıyla yapılan arama çalışmalarını doğrulamıştır.”
Geçen yılki arkeolojik kazılarda 10 kişilik sanat tarihçisi, arkeolog, mimar ve mimarlık tarihçilerinden oluşan geniş Türk ekibinin yoğun çalışmalarda bulunduğunun aktarıldığı açıklamada, şu bilgilere yer verildi:
“Türkiye’deki arkeolojik kazılardan deneyimli Türk ekibinin kazının hızlı gelişimindeki önemli rolü ve bilimsel katkısı takdir edilmiştir. İşçi ve öğrenciler hariç Macar uzmanlarının sayısı 2-3 civarında iken Türk bilim adamı ve uzmanlarının önemli katkısı, kazıların oldukça hızlı ilerlemesini sağlamış, cami tümüyle tekke ise büyük oranda gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca Türk bilim adamlarının yazdığı ve kamuoyuyla paylaştığı rapor ve makaleler konunun yaygın olarak bilinirliğini ve Türkiye’de takip edilebilmesini sağlamıştır.”
Kanuni’nin ölümü gizlendi
Zigetvar Kalesi kuşatması sırasında hayatını kaybeden Kanuni Sultan Süleyman’ın ölüm haberi askerler arasında moral bozukluğu yaratmaması için gizlenmişti. Kanuni’nin naaşının bozulmaması için iç organları çıkartılarak otağının bulunduğu yere gömülmüştü. Kanuni’nin bedeni ise muhasaradan sonra İstanbul’a getirilerek Süleymaniye Camisi avlusundaki bugünkü yerine defnedilmişti.
Kanuni’nin ölümünden sonra tahta geçen 2. Selim, babasının iç organlarının gömülü olduğu yere türbe, etrafına da külliye yaptırmıştı. 150 yıl kadar kalan bu yapılar daha sonra Zigetvar Kalesi’ni işgal eden Habsburg askerleri tarafından yıkılmıştı. Daha sonra Macarlar tarafından bu bölgeye türbe anlamına gelen “Turbek” ismi konulmuştu.
Muhabir: Mehmet Yılmaz
