IĞDIR
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye’nin tek taraflı olarak Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne çeşitli imtiyazlar tanıdığını açıklayarak, “Alınan kararla, Nahçıvan’ın Türkiye’ye daha fazla ürün satması için tek taraflı olarak fedakarlık yapacağız. Nahçıvanlı kardeşlerimizin ürettiği ve üretme kapasitesi olan tüm ürünleri sanki yurt içinden alıyormuşuz gibi alacağız.” dedi.
Zeybekci, Iğdır Üniversitesi’nde Azerbaycan Ekonomi Bakanı Şahin Mustafayev ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakanı Famil Seyidov’un katılımıyla basın toplantısı düzenledi.
Nahçıvan’a ilişkin Bakanlar Kurulunda aldıkları kararların detaylarını paylaşacağını belirten Zeybekci, kardeşlik bağı ile bağlı olan iki tarafın ekonomik ilişkilerinin daha da güçleneceğini söyledi. Zeybekci, ikili ekonomik potansiyelin daha yüksek olduğuna işaret ederek, “Türkiye olarak Nahçıvan’a tek taraflı sağlamış olduğumuz bir imtiyaz, vermiş olduğumuz fırsatlar ve imkanlar var. Nahçıvan’ın, ekonomik anlamda menfaat alanı, odaklanma alanı olarak görülmesini istiyoruz. Almış olduğumuz yeni kararların anlamı budur. Nahçıvan’la dış ticaret istenen seviyede hiç olmamış. 2016’da 27 milyon dolarlık dış ticaret hacmimiz var, 2017’nin 8 ayında 20 milyon dolar seviyesindeyiz. Bu, son derece düşük. İthalat hemen hemen sıfır.” dedi.
Zeybekci, alınan kararla, Nahçıvan’ın Türkiye’ya daha fazla ürün satması için tek taraflı olarak fedakarlık yapılacağını bildirerek, “Nahçıvanlı kardeşlerimizin ürettiği ve üretme kapasitesi olan tüm ürünleri sanki yurt içinden alıyormuşuz gibi o şartlarla alacağız. Sınır ticareti kapsamında Kars ve Iğdır için değil, ülkenin tamamı için ticaret potansiyeli ortaya çıkacak. Nahçıvan’dan 43 ürünün alımını, Türkiye sınırları içinde bir ticaretmiş gibi gerçekleştireceğiz. Bu adımla, Nahçıvan’a en az 120 milyon dolarlık bir ticaret hacmini açmış olacağız.” diye konuştu.
Ticaret Türk Lirasıyla
Azerbaycan otoriteleriyle istişare edilerek, ticarette milli paraların kullanımında da hassasiyet gösterileceğini aktaran Zeybekci, “Bilerek ve isteyerek kasten burada bir proje deniyoruz. Türk Lirası ile ticareti zorunlu hale getiriyoruz. Aldığımız ve sattığımız ürünler Türk Lirası ile olacak ki araya başka şeyler girmesin, ticaret istediğimiz şekilde serbestçe yapılabilsin.” ifadesini kullandı.
Zeybekci, Azerbaycan’la Türkiye’nin geleceğe çok farklı baktığına işaret ederek, iki kardeş ülke arasındaki ticaretin 15 yılda 8 kat arttığını söyledi. Bu yıl da 4 milyar dolarlık seviyenin yakalanacağına işaret eden Zeybekci, 2017’yi de enerji ve hammadde fiyatlarındaki düşüşe rağmen yüzde 15’lik artışla tamamlayacaklarını söyledi. Zeybekci, pazartesi Azerbaycan’da olacaklarını ve salı günü de iki ülke arasındaki tercihli ticaret anlaşmasının çerçeve anlaşmasını imzalayacaklarını dile getirerek, şunları ifade etti:
“Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ticaret, bize yakışır hale gelecek. Başka yerden alacağımızı kardeşlerimizden alacağız. Fedakarlıkta çok üstün bir performans gösteriyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın ve Sayın Aliyev’in bize koyduğu hedefler var. Oraya doğru hızla yaklaşıyoruz. 5 milyar dolarlık ticaret hacmine, sonra da 10 milyar dolarlık hedefe kenetlendik. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi’nin hemen arkasından, Bakü’yü Asya’ya bağlayan hatları hızlı şeklide devreye alacağız. Bu hat, Türkiye üzerinden Marmaray’la, 3. köprüyle, Avrasya Tüneli’yle, Çanakkale 18 Mart Köprüsü’yle Avrupa’ya bağlanacak. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak Cumhurbaşkanımız başta olmak üzere, Başbakanımız ve Ulaştırma Bakanımıza şükran ve minnetimi sunuyorum. İnşallah bu ticaret yolları üzerinde çok önemli ticaret merkezi haline gelmeyi başaracağız.”
“Siyasi olarak da önemi büyük”
Azerbaycan Ekonomi Bakanı Şahin Mustafayev de Türkiye ve Azerbaycan’ın bir millet ve iki devlet olduğunu belirtti. Türkiye’nin G20’ye üye olan, ekonomik potansiyele sahip dünyanın önemli devletlerinden birisi olduğuna işaret eden Mustafayev, “Alınan bu tedbirin çok büyük önemi var. Nahcivan yanında Iğdır, Kars, Erzurum için de önemli olan bir tedbir. Siyasi olarak da önemi büyük. Ülkeler arasında ticaretin artması açısından önemi var. Eminim ki ticaretin artmasında büyük sonuç verecek ve neticelerini izleyeceğiz. Bu imkanlardan istifade edip ticaret hacmini artıracağız ve daha yüksek neticeler elde edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu. Mustafayev, TANAP Boru Hattı gibi projelerle Azerbaycan’ın Türkiye pazarına yeni gaz hacmi sağlayacağına da işaret ederken, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi’yle Londra’ya kadar demiryolu vasıtasıyla bağlanılacağını ifade etti.
200 milyon dolarlık hacim yaratılacak
Türkiye, Azerbaycan ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi için varılan mutabakata göre, bölgede toplamda 200 milyon dolarlık ticaret hacmi yaratılacak. Nahçıvanlı işadamları ürünlerini Türkiye’nin her yerine vergisiz satabilecek. Mutabakatla avantaj sağlanan 43 ürün grubunun 13’ünü tarım, 30’unu sanayi ürün grubu oluşturuyor.
