BANDA AÇE – ADEM ŞALVARCIOĞLU/MAHMUT ATANUR
Osmanlı döneminden Türkiye ile güçlü bağları olan Açe eyaletinin başkenti Banda Açe’nin Belediye Başkanı Illiza Saaduddin Djamal, tarihten gelen ilişkilerinin bozulmasının imkansız olduğunu söyledi.
Djamal, AA muhabirine yaptığı açıklamada Banda Açe ile Türkiye arasındaki bağların tarihe dayandığını belirterek, “Endonezya’da Açe eyaletiyle Türkiye arasındaki ilişkiler diğer bölgelere göre daha farklıdır. Açe’de tüm halk Osmanlıyı ve Türk halkını yakından tanır ve büyük sevgi duyar. Açe ile Türkiye arasındaki bu bağın kopmasının imkansız olduğunu düşünüyorum.” dedi.
Portekizlilerin 16. yüzyılda işgal girişimlerine karşı Açe Sultanı’nın yardım çağrısına koşarak Açe’ye gelen ve hayatlarını burada kaybeden Osmanlı askerlerinin kabirlerinin Banda Açe’de bulunduğunu hatırlatan Djamal, “Türkiye’nin Açe halkına yardımları Osmanlı dönemine dayanıyor. O dönemlerde Açe’nin zor zamanında yanında olan Türkiye halkı, aynı yardımlaşmayı 2004 yılında meydana gelen tsunami felaketi sonrasında gösterdi. Bu yardımların insanımız tarafından unutulması imkansız.” diye konuştu.
“Açe halkı, Türkiye’ye minnettar”
Türkiye’nin Açe’de ayrı bir yeri ve Açe’nin Türkiye’ye her zaman minnettar olduğunu ifade eden Djamal sözlerine şöyle devam etti:
“Tsunami sonrası yapılan yardımların izlerini, başta Türk Köyü, Türk Evleri, camiler olmak üzere şehrin her yerinde görmek mümkün. Osmanlı zamanından bu yana bu izler kalıcı olduysa, her daim şehrimizde yaşatılacaktır. Türkiye’nin dostluğunu yeni nesillere aktarmak için de elimizden geleni yapıyoruz.”
Türkiye’yi çok sık ziyaret ettiğini, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlere giderek görüşmelerde bulunduğunu dile getiren Djamal, buralardaki istişareler çerçevesinde de Türkiye-Açe arasındaki bağların birçok alanı kapsayacak şekilde daha da geliştirilmesi için ortak çalışmaların sürdürüldüğüne dikkati çekti.
“Erdoğan güçlü bir lider”
Djamal, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın izlediği politikaları desteklediklerini söylerken, “Erdoğan yaptığı siyaset, konuşması ve karizmasıyla dünya çapında Türkiye ve İslam’ı çok iyi temsil ediyor. İslam ülkeleri için yaptığı hizmetleri görmezden gelmek imkansız.” dedi.
Birçok ülkeye ziyarette bulunduğunu söyleyen Djamal, “Türkiye’nin yerini benim için hiçbir yer dolduramaz. Gerek Osmanlı’dan kalan hatıralar, gerek Peygamber Efendimizden kalan kutsal emanetler her zaman beni duygulandırmıştır. Türkiye’ye hayranım.” ifadelerini kullandı.
Dünyada sömürgecilik hareketlerinin başlamasıyla Portekizliler, 1560 yılında Hint Okyanusu’nun kıyısında bulunan Sumatra Adası’nda Açe Sultanlığı’na saldırmaya başladı.
Bunun üzerine Açe Sultanı, Osmanlı Sultanı 2. Selim’den yardım talebinde bulundu. Talep üzerine Osmanlı, 600 kişiden oluşan deniz gücünü Açe’ye gönderdi.
Açe’ye gelen ve Portekizlileri yenen Osmanlı askerlerinin bir bölümü de kendilerine tahsis edilen Bitai köyüne yerleşti.
Buraya yerleşen Türk askerleri, Açe halkına askeri eğitim vermek amacıyla akademi kurdu. Askeri akademide, Açelilere top dökmeyi öğreten ve savaş eğitimi veren Türk askerleri ayrıca Açe ordusunun kurulmasını sağladı.
Türk askerlerinden savaş teknikleri öğrenen Açeliler, uzun süre Portekizlilere ve ardından Hollandalılara karşı mücadele verdi.
Osmanlı askerleri, askeri yardımların dışında Açe’de İslam’ın yayılmasında büyük rol oynadı.
