Bosna Hersek‘in ilk cumhurbaşkanı merhum Aliya İzetbegoviç‘in kabri başında, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle kısıtlı katılımla gerçekleşen törene, Aliya’nın oğlu ve Demokratik Eylem Partisi (SDA) Genel Başkanı Bakir İzetbegoviç ile Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Sefik Dzaferovic de katıldı.
Dzaferovic, törende yaptığı açıklamada, Aliya İzetbegoviç’in şüphesiz Bosna Hersek’in modern tarihinin en önemli kişiliği olduğunu söyledi.
Bilge Kral’ın eserlerinin gelecek nesiller için ilham kaynağı olacağını belirten Dzaferovic, “Aliya, neredeyse imkansız denebilecek şartlar altında Bosna Hersek’in demokrasisi için, özgürlük ve hoşgörü için verdiği savaşı kazanmıştır.” diye konuştu.
Aliya’nın oğlu Bakir İzetbegoviç de çocukluk anılarının yaşlandıkça tazelendiğini kaydederek, babasından aldığı en iyi dersin inanç, sabır ve güven olduğunu vurguladı.
İzetbegoviç, “Babam oldukça becerikli bir siyasetçiydi. Bugün yaşasaydı ülkeyi bizden iyi yönetirdi ama ben daha iyi bir çıkış yolu göremiyorum. İçinde yaşadığımız ülke, siyasi anlamda bölünmüş bir ülke.” dedi.
“Aliya, Avrupalı Müslüman bir aydındı”
Aliya İzetbegoviç Müzesi’nde görevli tarihçi Admir Lisica ise Aliya’nın, fikirleri hem Doğu’da hem de Batı’da eşit şekilde kabul gören bir lider olduğunu anımsattı.
Aliya’nın doğum günü dolayısıyla müzede “Aliya İzetbegoviç – Doğu ve Batı arasında” isimli bir serginin düzenlendiğini aktaran Lisica, bu tür etkinliklerle Bilge Kral’ın fikirlerini daha geniş bir kitleye duyurmaya çalıştıklarını kaydetti.
Müzenin, Aliya’nın yaşam öyküsünü anlatan biçimde kronolojik yapıya sahip olduğunu ifade eden Lisica, “Müzenin en çok ilgi gören parçaları Aliya’nın şahsi eşyaları.” diye konuştu.
Yılda ortalama 10 bin civarında yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırladıklarını aktaran Lisica, Aliya’nın fikir, düşünce ve eserlerinin gençler tarafından da büyük ölçüde rağbet gördüğünü söyledi.
Lisica, “Aliya’nın birden çok rolü, birden çok kişiliği vardı. Her zaman bir Boşnak, bir Müslüman, coğrafi anlamda Bosnalı olduğunu savunurdu, kendisi Avrupalı Müslüman bir aydındı.” ifadelerini kullandı.
Aliya İzetbegoviç kimdir?
Bosna Hersek’in Bosanski Samac şehrinde 1925’te doğan Aliya, İkinci Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye ardından da komünist rejim ve uygulamalarına karşı çıktı.
“Genç Müslümanlar” isimli, kolej ve üniversite öğrencilerinden oluşan teşkilatın da kurucuları arasında yer alan Aliya, halkı için verdiği mücadele sırasında 1946 ve 1983’te iki kez tutuklandı.
Bugün de ülkedeki en güçlü Boşnak partisi konumundaki Demokratik Eylem Partisi’ni (SDA), 1990’da kuran İzetbegoviç, Bosna’da 1992-1995’teki savaşta halkına önderlik etti.
Savaşı bitiren Dayton Barış Antlaşması’nı 1995’te imzalayan Boşnak lider, bu anlaşmayla halkına uluslararası arenada tanınan bir devlet bıraktı.
Sağlık sorunları nedeniyle 2000’de, Devlet Başkanlığı Konseyindeki görevinden ayrılan İzetbegoviç, 19 Ekim 2003’te Saraybosna’da vefat etti.
