BERLİN – Erbil Başay / Cüneyt Karadağ
Genel seçimlerin eylül ayında yapılmasına rağmen hükümetin halen kurulamadığı Almanya‘da, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana kabine kurma çalışmaları ilk defa 3 aydan uzun sürdü.
Ülkede 24 Eylül’de yapılan genel seçimde yüzde 20,5 oy oranıyla tarihinin en kötü sonucu alan Sosyal Demokrat Parti (SPD) yöneticileri sonuçların açıklanmasından hemen ardından, kurulacak yeni hükümette yer almayacaklarını açıkladı.
Bunun üzerine Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri, Hür Demokrat Parti (FDP) ve Yeşiller “Jamaika koalisyon”un kurulması hedefiyle ön görüşmelere başladı.
Bu partilerin renklerinin Jamaika bayrağını çağrıştırdığından dolay “Jamaika koalisyonu” olarak adlandırılan, ancak Almanya’da şimdiye kadar hiç denenmeyen hükümetin kurulması için 4,5 hafta süren ön görüşmeler 20 Kasım’da FDP’nin masadan kalmasıyla başarısızlıkla sonuçlandı.
Hükümet kurulması için Steinmeier devrede
Ülkenin şimdiye kadar yaşanmayan bir krizle karşı karşıya kalmasından dolayı Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier devreye girdi ve krizi çözmek için Federal Meclis’te grubu bulunan tüm siyasi parti temsilcileriyle görüştü.
Erken seçime gidilmesini istemeyen ve partilerin sorumluluklarını yerine getirmesi çağrısı yapan Steinmeier’in girişimleri sonucu ve kamuoyu baskısı nedeniyle daha önce kesin bir dille muhalefette kalacağını açıklayan sosyal demokratlar, CDU/CSU ile ön görüşmeler için masaya oturma kararı aldı.
Ancak SPD lideri Martin Schulz‘un süreci zamana yaymak, alınacak her kararı parti yönetimine ve delegelere sunmak istemesi nedeniyle iki taraf arasında yapılacak ön görüşmeler resmen başlayamadı ve yeni yıla kaldı.
Hükümetin kurulamaması süresinde rekor kırıldı
Almanya tarihinde ilk kez genel seçimlerin üzerinden 3 aydan fazla bir zaman geçmesine rağmen bu süre içinde bir hükümet kurulamadı.
Almanya’da şimdiye kadar seçimlerden sonra hükümetin kurulamama süresine ilişkin rekor 2013’e aitti. 22 Eylül 2013’te gerçekleşen genel seçimlerden sonra koalisyon görüşmelere başlayan CDU/CSU ile SPD, seçimlerden ancak 86 gün sonra hükümeti kurabildi.
Ülkede 2005’teki genel seçimlerden 65 gün sonra, 2009 seçimlerden ise sadece 31 gün sonra hükümet kurulabilmişti.
Görüşmelerden çıkan sonuçlar partilerin organlarında ele alınacak
SPD, aralık ayı ortasındaki kurultayında, gençlik teşkilatının muhalefetine rağmen CDU/CDU ile “ucu açık” ön görüşmeler yapmayı kabul etti.
Daha sonra SPD ile CDU/CSU arasında ön görüşmelerin takvimi ve içeriği belirlemek için partilerin yöneticileri iki görüşme yaptı. Buna göre “büyük koalisyon” için ön görüşmelere resmi olarak 7 Ocak’ta başlayıp 12 Ocak’ta tamamlama ve 15 madde üzerinde müzakere yapma konularında anlaşma sağlandı.
Buradan çıkacak sonuç önce partilerin yetkili kurullarından geçecek. SPD, 21 Ocak’ta olağanüstü kurultay düzenleyerek ön görüşmelerden çıkan sonucu ele alacak. Partilerin yetkili organlarından çıkacak sonuçla iki taraf arasında doğrudan koalisyon görüşmelerinin başlayıp başlamamasına karar verilecek.
Siyasi gözlemciler tüm bu süreçler nedeniyle olası koalisyon protokolünün imzalanması ve hükümetin kurulmasının mart ayını bulabileceğini belirtiyor. Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU), Hristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) ve SPD’nin 4 yıldan beri hükümette bulunmalarına rağmen tarafları koalisyon görüşmelerinde birbirinden zorlu konular bekliyor.
Taraflar arasında ele alınması beklenen konular
SPD’nin genel seçimden sonra yeniden bir “büyük koalisyona” karşı çıkması CDU/CSU’nun üzerinde esneklik göstermesi konusunda baskıyı artırıyor.
SPD’nin tabanını olası “büyük koalisyona” ikna etmesi için birçok talebini görüşmelerde kabul ettirmesi gerekiyor.
