Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) çalışanı ve insan hakları avukatı Emma Reilly, Birleşmiş Milletler (BM) etkinliklerine katılan başta Uygur aktivistleri olmak üzere muhaliflerin isimlerinin Çin hükümetiyle paylaşıldığını iddia ederek, ihbar ettiği için BM’nin hakkında soruşturma başlattığını ve işten atmayı planladığını belirtti.
Verdiği mülakatlarda, OHCHR Ofisi’ni, “Çin Komünist Partisi ve onların zulmünü eleştiren aktivistlerin isimlerini gizlice Çin’e vermekle suçlayan” Reilly, bu yöndeki paylaşımlarını sürdürüyor.
BM Cenevre Ofisi Nezdindeki Daimi Temsilciliği aracılığıyla Çinli yetkililerin, yılda 3 kez düzenlenen BM İnsan Hakları Konseyi etkinliklerine katılan muhalif isimleri BM’den istediğini ileri süren Reilly, toplantılara katılan Uygur aktivistlerin Çin’deki ailelerine baskı yapıldığını iddia ediyor. Reilly, Twitter’da, personeli olduğu BM’ye yönelik yeni suçlamalarda bulundu.
“BM’nin bazı muhalif Çin vatandaşlarının isimlerini Çin hükümetiyle paylaştığı bilgisini” bazı devletlere ihbar ettiği için BM’nin hakkında soruşturma başlattığını ve işten kovmayı planladığını ileri süren Reilly, “Dolayısıyla Çin, onların (aktivistler) ailelerini hedef alabilir.” ifadesini kullandı.
Reilly, BM’nin hakkında soruşturma yürütmesine rağmen Çin hükümetine aktivistlerin isimlerini veren BM çalışanlarına ilişkin “asla bir soruşturma yapmadığını” ve aktivistlerin isimlerinin bu ülkeye verilmeye devam etmesini durdurmadığını savundu.
Avrupa Birliği BM Cenevre Delegasyonu, İngiltere, İrlanda, Almanya, ABD, Hollanda, İsveç, Norveç, İsviçre ve Kanada misyonlarının Twitter adreslerini etiketleyen Reilly, “Raporlarımın birinci derecede önemli olduğunu söylemiştiniz. (BM’nin) Bu politikasının bağımsız olarak soruşturulmasını ve ihbarcının korunmasını talep etmenin zamanı geldi.” çağrısında bulundu.
“Bana değil, kuralları çiğneyen BM çalışanlarına soruşturma yapın”
Reilly, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e seslenerek, esas soruşturmanın “öç almak için hakkında soruşturma emrini veren BM yetkilisi hakkında yapılması gerektiğini ifade etti.
BM çalışanı Reilly, Guterres’e, “Doğru olanı yapın. Onları ihbar ettiğim için beni değil kuralları çiğneyen ve Çin’e isimleri veren BM personelini soruşturun.” çağrısında bulundu.
Öte yandan, AA muhabirine konuşan diplomatik kaynaklar, OHCHR toplantılarına katılan aktivistlerin isimlerinin, Konsey tarafından ülkelere iletilmesi gibi bir uygulamanın olmadığını vurguladı.
OHCHR’den geçmişte yapılan açıklamalarda, Konsey toplantılarına katılan aktivist ve muhaliflerin isimlerinin korunduğu belirtilmişti.
Uygur aktivistler BM İnsan Hakları Konseyi’nde sesini duyurmaya çalışıyor
BM İnsan Hakları Konseyinin 45’inci oturumunda konuşan Uygur aktivist ve insan hakları savunucusu Abdulşükür Abdulreşit, “Halkıma karşı işlenen bir soykırım var. Ailem bir Çin toplama kampında rehin tutuluyor.” ifadesini kullanmıştı.
Dünya Uygur Kongresi Başkanı Dolkun İsa da 2016 ve 2019’da BM Cenevre Ofisi önünde Çin’i protesto etkinliklerine katılmıştı.
İsa, BM İnsan Hakları Konseyi etkinliklerine katıldıktan sonra Çinli yetkililerin kardeşini gözaltına aldığını ve kendisinden haber alınamadığını kaydetmişti.
Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki uygulamaları
Çin’de son yıllarda Uygur Türklerinin kimlik ve kültürlerine yönelik ihlaller uluslararası kamuoyu tarafından eleştiriliyor.
Pekin’in “mesleki eğitim merkezleri” olarak adlandırdığı, uluslararası kamuoyunun ise “yeniden eğitim kampları” diye tanımladığı yerlerde, BM verilerine göre en az 1 milyon Uygur Türkü kendi rızası dışında tutuluyor.
BM ve diğer uluslararası örgütler, kampların incelemeye açılması çağrılarını yinelerken Çin, şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve gazeteci tarafından kısmen görülmesine izin verdi.
Çin makamları, BM yetkililerinin doğrudan bilgi almak amacıyla bölgede serbestçe inceleme yapma talebini ise geri çeviriyor.
