Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle eşitsizliğin arttığını, herkesin aşıya erişiminin sağlanması, özellikle az gelişmiş ülkelerin ekonomilerinin ve dünya genelinde mültecilerin desteklenmesi için çabaların artırılması gerektiğini söyledi.
Guterres, Brüksel’de toplanan Avrupa Parlamentosu Genel Kuruluna hitap etti. BM bütçesine en büyük katkıyı verdiği gerekçesiyle AB ülkelerine teşekkür eden Guterres, AB’nin insani yardımlarını artırdığını, bunu memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) başlattığı Kovid-19 Aşıları Küresel Erişim Programına (COVAX) AB’nin katkısından övgüyle bahseden Guterres, bazı ülkelerin salgında aşılar sayesinde “tünelin sonundaki ışığı” gördüğünü, bazılarının ise hala aşıya erişiminin bulunmadığını hatırlattı.
Aşıya erişimde eşitliğe vurgu yapan Guterres, şunları dile getirdi:
“Aşılar bu krizden çıkışımızın tek yoludur. Aşılar kamu malı olarak değerlendirilmeli, aşılara herkes erişebilmeli ve uygun maliyetli olmalıdır. Aşı eşitsizliği günümüzde sadece en büyük ahlaki sınavımız değil aynı zamanda etkinlik meselesidir. Virüsler değişime uğrarken herkes aşılanmadan kimse güvende değildir. Maalesef dünya bu yönde ilerlemiyor. Bölünmüş bir dünya ve gelişim için kaybedilmiş onlarca yıllık bir görüntüyle karşı karşıyayız. Afrika kıtası 225 milyon ilave doz elde etmedikçe Afrika ülkelerinin yüzde 90’ı bu yılın sonuna kadarki yüzde 10 aşılama hedefine ulaşamayacak. Eğer dünyanın yüzde 75’ini aşılamak istiyorsak 11 milyar doza ihtiyacımız var. Küresel aşılama çabalarının artırmalıyız.”
Servet vergisi teklifi
Guterres, özellikle gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasındaki gelir eşitsizliğine de dikkati çekerken salgın döneminde zengin kişilerin de daha da zenginleştiğini vurguladı.
Bu durumun eşitsizlikleri daha artıracağı uyarısında bulunan Guterres, milyonlarca kişinin açlıkla mücadele ettiğini, dünya nüfusunun yarısının sağlık hizmetlerine ulaşamadığını aktardı.
Sadece geçen yıl dünyanın en varlıklı kişilerinin servetinin milyarlarca dolar arttığına işaret eden Guterres, “Bu nedenle bir servet vergisi önerdim. Bu sayede salgından fayda elde eden dünyanın en zengin kişileri dünya ekonomilerini kurtarmaya yardımcı olabilir.” diye konuştu.
Guterres, ayrıca borçlu ülkelerin borçlarının ötelenmesi veya hafifletilmesi gibi uygulamalar için bir sistem kurulabileceğini söyledi ve Avrupa ülkelerinden bu konuda destek istedi.
Sığınmacılara ve ev sahibi ülkelere destek çağrısı
Guterres, Kovid-19 salgın döneminde bazı devletlerin salgını bahane ederek temel özgürlükleri kısıtladığı değerlendirmesinde bulundu. AB’ye insan hakları ve hukukun üstünlüğünün korunmasındaki çabaları için teşekkür eden Guterres, şunları söyledi:
“Ancak aynı zamanda AB sınırları içindeki yardıma muhtaç kişileri de korumalıyız. Mültecilerin ve sığınmacıların hakları nereden geldiklerine bakılmaksızın uluslararası hukuk tarafından korunmaktadır. Ben de bir Avrupalı ve eski bir hükümet başkanı olarak mültecilerin tehdit değil, kıtamıza değerli bir katkı olduğunu biliyorum.”
Guterres, mülteciler için uluslararası koruma rejiminin devamını sağlamanın önemini vurgulayarak, “Aynı zamanda mültecilere ev sahipliği yapan ülkelerle dayanışmamızı ve desteğimizi artırmalıyız. Ayrıca, düzenli ve güvenli göç yollarını desteklemek için kaynak veya transit ülkelerle uluslararası iş birliği içinde olmalıyız.” dedi.
Guterres, Avrupa’da göç konusunda yeni bir anlayışa ihtiyaç duyulduğunu söyledi
Guterres, Avrupa Parlamentosu Başkanı David Sassoli ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Avrupa kapsamında hiçbir ülke, bu meydan okumaya (göç) tek başına çözüm bulamaz. Bana göre, Avrupa’nın ortak göç politikası olması çok önemli. Bunun için göç konusunda yeni bir anlayışa ihtiyacımız var.” değerlendirmesini yaptı.
“Annem 97 yaşında. Tahmin edeceğiniz gibi ciddi problemleri var. Lizbon’da evimizde anneme 24 saat destek veriyoruz. Ona destek verenlere baktığımda pek Portekizli görmüyorum.” diye konuşan Guterres, göçün gerekli ve çok önemli bir unsur olduğunu vurguladı.
Guterres, göçün ihtiyaç değil, tercih olması için çalışılması gerektiğini dile getirerek, “Bu ancak Avrupa ülkelerinin bir araya gelmesiyle mümkün olur.” ifadesini kullandı.
“Tüm toplumlarımız ‘çok etnisiteli, dinli ve kültürlü’ hale geliyor. Bu bir zenginlik, tehdit değil.” diyen Guterres, sosyal entegrasyona büyük yatırım yapılması gerektiğini kaydetti.
