SARAYBOSNA – Vesna Besiç/Lejla Bıogradlıja
Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa‘nın, Temmuz 1995’te Sırp askerleri tarafından ele geçirilmesinin ardından Sırp komutan Ratko Mladic‘in BM askerleri ve şehirdeki Boşnakların “temsilcileri” ile yaptığı görüşmelere katılan Nesib Mandzic isimli öğretmen, Mladic’in görüşmelerdeki ifadelerinin tehditlerle dolu olduğunu anlattı.
Görüntüleri daha sonra birçok belgesel ve haberde de kullanılan “sözde” müzakerelere katılan üç Boşnak’tan biri olan Mandzic, Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinin (ICTY) Mladic hakkında yarın açıklayacağı kararın arifesinde AA muhabirine konuştu.
“Hollandalı askerlerin Sırpları durduracağını düşünmüştük”
Mandzic, Sırp askerlerinin Srebrenitsa’da yaptıklarını unutmanın ve affetmenin imkansız olduğunu belirterek “Srebrenitsalı bir lise öğretmeniydim. Yakılan evler, sürgünler ve katliamlar arasında çok acı günler yaşadık.” dedi.
Sırp askerlerinin Srebrenitsa’ya girmesiyle insanların büyük çoğunluğunun Potoçari’deki BM üssüne sığındığını anlatan Mandzic, “Bu üs de Sırp askerleri tarafından kuşatılmıştı. BM askerlerine rağmen durum kötüydü. Hollandalı BM askerlerinin Sırpları durduracağını düşünmüştük.” diye konuştu.
“Mladic’in ifadeleri tehditlerle doluydu”
Hollandalı askerlerin görev yaptığı BM üssünde 5 binden fazla kadın ve çocuk olduğunu belirten Mandzic, Hollandalı askerlerin girişimiyle Mladic’in de katılacağı bir “müzakere” toplantısı planlandığını, üsten seçilen Boşnak temsilcilerin görüşmeye gittiğini söyledi.
Mandzic, en fazla 1,5 saat süren iki görüşme yapıldığını kaydederek “Mladic’in ifadeleri tehditlerle doluydu. Boşnakların hayatta kalıp kalmamasının, bir öğretmen olan benim elimde olduğunu söylüyordu. Aslında Srebrenitsa’daki Boşnak halkının kaderinin kendi ellerinde olduğunu söylüyordu.” ifadelerini kullandı.
Mladic’in, uluslararası kurumların ya da Boşnak halkının temsilcileri, kadın, yaşlı ya da çocuklarla yaptığı konuşmalarında adeta “nabza göre şerbet verdiğini” söyleyen Mandzic, eski Sırp komutanın kendi yazdığı senaryoda farklı rollere büründüğünü belirtti.
“Müzakere dedikleri şey tamamen saçmalıktı”
Mandzic, “müzakere” olarak adlandırılan toplantıların aslında BM ve Bosna Hersek kurumlarıyla “oyun oynamak” için yapıldığını ifade ederek “Korkuyordum. Savunmasızdık. Desteğimiz de yoktu. BM’den yardım gelmiyordu. Müzakere dedikleri şey tamamen saçmalıktı.” dedi.
Üsse sığınan erkeklerin, Sırp askerleri tarafından ailelerinden ayrılmaya başlamasıyla bir şeylerin ters gittiğini anladıklarını ve bu insanların varlığına dair kanıt bırakmak için oradakileri kayıt altına aldıklarını anlatan Mandzic, “Tüm bunlar müzakerelerden sonra oldu. Kayıtları gizlice yaptık. Amacımız, orada Boşnak erkek, kadın, yaşlı ve çocukların bulunduğunu göstermekti. O kayıtlar şimdi BM arşivlerinde tutuluyor. Ben, Hollanda askerlerinin tercümanlarıyla 21 ya da 22 Temmuz’da Srebrenitsa’dan ayrıldım.” diye konuştu.
