ANKARA
Arnavutluk makamlarının, Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) 15 Temmuz’daki darbe girişimine karışan ve bu ülkede saklandıklarından şüphe edilenlere karşı soruşturma başlatacağını açıklaması, ülkeyi “üs” olarak seçen örgüt üyelerinin hesaplarını altüst etti. Bu açıklamanın, komşu ülkeler Kosova ve Makedonya’da da FETÖ yapılanmasının tasfiyesi için örnek olması bekleniyor.
Arnavutluk Başsavcısı Adriatik Llalla’nın, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimine karışan bazı isimlerin Arnavutluk’ta gizlendiklerinden şüphe edildiğini, bu kapsamda Arnavutluk makamlarının soruşturma başlatacağını açıklaması, ülkede uzun yıllardır yapılanmasını sürdüren FETÖ için “sonun başlangıcı” oldu.
Darbe girişiminin ardından FETÖ mensupları için kaçış güzergahlarından biri olarak görülen Arnavutluk, bu açıklamanın gereği yerine getirildiği takdirde “sığınılacak liman” özelliğini kaybedecek.
Ülkede oturma izni almak için çeşitli şirketler kuran ya da şirketlere ortak olan FETÖ üyelerinin, Başsavcı Llalla’nın “Türk makamları, darbe girişimine karışan kişilerin işletmeler arkasına gizlendiklerinden şüpheleniyor.” açıklamasıyla zor günler yaşayacağına kesin gözüyle bakılıyor. Söz konusu kişilerin, örgüt evlerinde gizlice buluşarak ortak planlamalar yaptıkları belirtiliyor.
Arnavutluk’un bu açıklamasının, komşu ülkeler Kosova ve Makedonya’da da FETÖ yapılanmasının tasfiyesi için örnek olması bekleniyor.
Aralarında Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatının (INTERPOL) da olduğu uluslararası güvenlik kuruluşlarında üyeliği bulunmayan Kosova, Türkiye’den kaçan FETÖ mensuplarının uğrak yerlerinden biri. Makedonya’nın da Avrupa ülkelerine geçiş için örgüt üyelerince kullanıldığı biliniyor.
Öte yandan FETÖ’ye finansal destek sağlayan Arnavutluk’taki FETÖ iltisaklı kurumlar ile bunlarla ilişkili kişilerin de soruşturmaya dahil edilmesi öngörülüyor.
FETÖ’nün Batı Balkan yapılanması
Başta Arnavutluk olmak üzere Kosova ve Makedonya’da, FETÖ’ye yakınlığıyla bilinen kurum ve şirketler çeşitli alanlarda faaliyet gösteriyor. Bölgedeki FETÖ’ye yakınlığıyla bilinen okulların 12’si Arnavutluk’ta, 7’si Makedonya’da, 6’sı Kosova’da bulunuyor.
Arnavutluk
FETÖ’nün bölgede etkili olduğu ülkelerin başında Arnavutluk geliyor. Arnavutluk’ta FETÖ’nün elebaşı Fetullah Gülen’e ideolojik yakınlığıyla bilinen Gülistan Vakfının 1993’te kurulmasıyla faaliyete başlayan örgüt, ülke genelinde eğitim kurumları işletiyor.
Başkent Tiran’daki “Mehmet Akif” ve “Turgut Özal”, İşkodra’daki “Hasan Rıza Paşa” ve Draç’taki “Turgut Özal” ilköğretim okulları ve liseleri ile yine Tiran’daki Memorial International School, örgüte yakınlığıyla bilinen eğitim kurumları olarak ön plana çıkıyor.
Arnavutluk’ta yüksek öğretim alanında EPOKA ve Bedir üniversitelerinin de örgüte yakınlığıyla bilinen iki önemli gelir kaynağı olduğu iddia ediliyor.
Ülkede 1994 yılında kurulan Sema Vakfı aracılığıyla dini eğitime de el atan FETÖ, Kavaja, Korça, Berat, Elbasan ve Tiran’daki medreseleri idaresi altına alarak, daha önce ücretsiz eğitim veren bu okulları özelleştirip kendine yeni bir gelir kapısı açtı. Türkiye’de eğitim alan örgüte yakın Arnavut öğrencileri ülkelerine döndüklerinde Arnavutluk İslam Birliği içine yerleştiren örgüt, bu şekilde İslam Birliği’ni kontrol ediyor. Örgütün, ilahiyatçı olmayan birinin birlik başkanı seçilmesinde etkisi olduğu belirtiliyor.
FETÖ, başkent Tiran’da yabancı dil kurslarından dershanelere kadar birçok alanda hizmet veriyor. Ülkenin “Meridian” isimli en pahalı okul öncesi eğitim kurumu da örgüte yakınlığıyla biliniyor. Sivil toplum alanında da faaliyet gösteren örgüt, Yeni Ufuklar (Horizantet e Reja) Derneği aracılığıyla burs verdiği öğrencilerin kamuda iş bulmasına yardımcı oluyor. Dernek aynı zamanda, örgüt için Arnavutlardan senelik pay, kurban parası ve himmet adı altında para topluyor.
Arnavutluk’ta turizm alanında da faaliyet gösteren örgüt, “Venüs” isimli acenteyi yaklaşık üç yıl önce kapatarak organizasyonlarını örgüt içindeki “güvenli” kişiler üzerinden yapmaya başladı. Ülkede örgüte yakınlığıyla bilinen önemli bir kurum da Uluslararası Ticaret ve Kalkınma Odası (ACİTAD). Örgütün bu kurum aracılığıyla Arnavutluk’a iş yapmaya gelen birçok firmadan maddi destek aldığı iddia ediliyor.
Basın alanında da etkin olan örgüt, Arnavutluk’ta medya kurumlarına sızan adamlarıyla bu alanı kontrol altında tutmaya çalışıyor. Bazı devlet üniversitelerinin gazetecilik bölümlerine nüfuz eden örgüt, etkili isimleri kendi özel üniversitelerinde çalıştırarak medyada hakim durumda olmayı hedefliyor. Arnavutluk İslam Birliği bünyesindeki Drita İslame gazetesi de zaman zaman örgütün propagandasını yapıyor.
Terör örgütü elebaşı Fetullah Gülen’in yazdığı kitaplar Arnavutça basılarak satılıyor. Prizmi Yayınevi, ülkede bu kitapların basılıp satılmasını sağlıyor. Arnavutluk’ta birçok alanda etkisi hissedilen örgütün elebaşı Gülen adına ayrıca “fgulen.com/al” internet sitesi bulunuyor. Site üzerinden Gülen’in yazıları paylaşılıyor, haftalık sohbetlerine çağrıda bulunuluyor.
Makedonya
Makedonya’da da farklı sektörlerde örgütle bağlantısı olduğu bilinen yapılar dikkati çekiyor. Eğitim, ulaşım, ticaret, sağlık ve turizm alanlarında ülkenin farklı kentlerinde FETÖ ile bağlantılı olduğu bilinen firmalar faaliyet gösteriyor.
Örgüte ideolojik yakınlığıyla bilinen Üsküp merkezli “Yahya Kemal” ilköğretim okulu ve liseleri, Üsküp’ün yanı sıra Kalkandelen, Gostivar, Struga ve Ustrumca’da faaliyetlerini sürdürüyor.
Medya sektöründe de “Makedonya Zaman” gazetesi ülkede haftalık yayın yapmaya devam ediyor. Makedonya’da ayrıca örgüte yakınlığıyla bilinen Sedef dil kursları, Başak turizm acentesi, Rainbow ulaştırma firması bulunuyor. Örgüte yakın “Tolerans” ve “Şafak” vakıfları da ülkedeki öğrenci yurtlarının işletmesinden sorumlu.
Kosova
Kosova’da da etkili olan FETÖ, burada kendisine yakınlığıyla tanınan Gülistan Eğitim Kurumları ile Atmosfer Eğitim ve Kültür Vakfı aracılığıyla faaliyet gösteriyor. Örgüte yakın olduğu iddia edilen bu kurumlar, “Mehmet Akif” adıyla Prizren, Yakova, Liplan ve Priştine’de kreş, ilköğretim okulu ve lise işletiyor.
2000 yılında açılan okulların bazılarının bünyesinde kız ve erkek öğrenci yurtları da bulunduğu biliniyor. Atmosfer Eğitim ve Kültür Vakfı, bünyesinde sözde imam hatip lisesi olarak tanıtılan Hasan Nahi Lisesinin yanı sıra birçok kurs merkezi ve öğrenci yurtları barındırıyor.
