CUBA – Tufan Aktaş – Arek Lual
Dünyanın en yeni ülkesi Güney Sudan, halkın üçte birini yaşadıkları topraklardan koparan yarısından fazlasını ise yardıma muhtaç hale getiren iç savaşın dört yılını geride bıraktı.
Devlet Başkanı Salva Kiir Mayardit‘in, Aralık 2013’te, yardımcısı Riek Machar’ı “darbe teşebbüsünde bulunduğu” iddiasıyla görevden almasının ardından başlayan savaşta, liderler kendi siyasi amaçları için mücadelelerini sürdürürken aradan geçen dört yılda savaşın tek kaybedeni halk oldu.
Savaşın büyüttüğü kabilecilik ve etnik düşmanlık halk arasındaki birlikteliği zedelerken geçen hafta imzalanan ateşkes anlaşması ile ülkede barış umutları yeniden doğdu.
Birleşmiş Milletler (BM), gelecek sene 7 milyon Güney Sudanlının insani yardıma ihtiyaç duyacağının tahmin edildiğini ve ekonomik kriz sebebiyle halkı yine zor günlerin beklediğini bildirdi.
“Güney Sudan barış olmadan ileriye gidemez”
AA muhabirine konuşan Güney Sudanlı genç yazar Robert Kwith yapılan anlaşmanın tam anlamıyla uygulanmadığı takdirde bir anlamı olmadığını belirterek, “Barış anlaşmasının imzalanması iyi ama kararlılık yoksa bu anlaşmanın işe yarayacağını düşünmüyorum.” diye konuştu.
Cuba Üniversitesi öğrencisi Akot Joshua de liderlerin atacakları adımlarla barış yönündeki kararlılıklarını göstermeleri gerektiğini söyledi. Joshua, “Bence liderler her zaman yaptıklarıyla örnek olmalı. Eğer anlaşma imzalıyorlarsa bu yolda ilerlemeliler ve insanlar da onların ne yaptıklarını örnek almalı ve onları takip etmeli.” dedi.
Öğrenci Mimi Moses ise “Liderlerin vatandaşları bölmekten vazgeçip, kabileciliği bırakmasını istiyoruz. Onlardan tek isteğimiz bizi birlik içerisinde tutmaları. Güney Sudan barış olmadan ileriye gidemez.” ifadesini kullandı.
7 milyon kişinin insani yardıma ihtiyacı var
BM, Güney Sudan’da gelecek sene uygulanması için hazırladığı insani kriz müdahale planında, 2018 yılında Güney Sudan’da yaklaşık 7 milyon kişinin gıda, barınma ve sağlık gibi alanlarda yardıma ihtiyaç duyacağının tahmin edildiğini açıkladı.
Halk hayat pahalılığı ile boğuşuyor
Ateşkes anlaşmasının uygulamaya geçirilmesi halinde insani yardım geçişleri bir nebze olsun rahatlayacak olsa da durma noktasına gelen eğitim ve sağlık sisteminin gelecek sene de ülkenin en büyük sorunları olması bekleniyor.
BM’ye göre, savaşın beraberinde getirdiği ekonomik kriz ülke halkının en temel ihtiyaçlarına ulaşmasını bile zorlaştırıyor.
Ülkenin para birimi Güney Sudan poundu son üç senede büyük değer kaybederken, BM, başkent Cuba’da enflasyon sebebiyle birçok temel gıda maddesinin fiyatlarının ikiye katlandığını belirtiyor.
1,7 milyar dolara ihtiyaç var
Ülkede salgınlarla mücadele devam ederken, sağlık tesislerinin yıkılması, sağlık çalışanlarına yönelik saldırılar ve kamu çalışanlarının maaşlarını zamanında alamaması sebebiyle sağlık alanında düzenli hizmet verilemiyor.
İlaç ve profesyonel sağlık çalışanı temininde sıkıntı yaşayan Güney Sudan’daki sağlık tesislerinin sadece yüzde 22’si tam kapasite çalışabiliyor.
BM’ye göre Güney Sudanlıların 2018 yılında ihtiyaç duyduğu yardımın karşılanabilmesi için gereken miktar 1,7 milyar dolar.
