ANKARA-Murat Temizer
New York’taki Cornell Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Gustavo Flores Macias, Venezuela‘daki gelişmeleri AA muhabirine değerlendirirken, son günlerde şiddetlenen protestoların temelinde ekonomik krizin yattığını belirtti.
Petrol fiyatlarının son 3 yıldır düşük seyretmesinin, ekonomik krizi tetikleyen önemli etkenlerden biri olduğunu belirten Macias, “Hükümetin elinde kamu hizmeti için çok az para kaldı. Bundan genel olarak devlet hastaneleri, okullar ve ülkenin altyapı yatırımları etkilendi.” dedi.
Macias, hükümet karşıtı gösterilerin tek sebebinin petrol fiyatlarındaki düşüş olmadığını vurgulayarak, yönetimin genel olarak asayişi sağlama ve yolsuzlukla mücadelede başarısız olduğunu iddia etti.
Enflasyonun hükümetin kontrolünden çıktığını ve dış borcun arttığını ifade eden Macias, şöyle devam etti:
“Bu durumlar petrol devletlerinin tipik problemleridir. Buna rağmen kriz, sadece petrol fiyatlarının düşmesinden değil, hükümetin ihmalinden kaynaklandı. Venezuela, petrol üretiminde dünya genelindeki istikrarlı azalmayla birlikte, düşük petrol fiyatlarıyla karşı karşıya. Geçmişte birçokları Hugo Chavez’in karizması nedeniyle kemer sıkmaya istekliydi ancak Nicolas Maduro’ya aynı sadakat gösterilmiyor. Venezuela’nın ekonomik sorunları yeni olmasa da hükümetin meclisi dağıtma girişimi halk için bardağı taşıran damla oldu ve onları sokaklara çıkmaya teşvik etti.”
“Beş aydır şampuan, sabun alamıyorum”
Başkent Caracas’a 25 kilometre uzaklıktaki Los Teques’te yaşayan Estefania Delgado, ülkede nüfusun çoğunun asgari ücretle geçinmeye çalıştığını ve fiyatların her geçen gün arttığı söyledi.
Ülkede ürünlerin neredeyse yüzde 90’ının ABD doları ile ithal edildiğini belirten Delgado, “Hükümet ticaretle uğraşan kişilere bile resmi olarak dolar sağlayamıyor. Tüccarların işlerini yapabilmesi için de bu gerekiyor. Karaborsada normal değerinden 8-9 kat daha fazla ödeme yaparak dolar alabiliyorsunuz.” diye konuştu.
Delgado, özellikle kişisel bakım ürünlerine erişimin aylardır imkansız hale geldiğini anlatarak, “Yaklaşık 5 aydır şampuan, sabun alamıyorum, diş macunu ve tuvalet kağıdı da öyle. Bunları birkaç kat pahalıya sadece kaçak olarak alabiliyorsunuz.” ifadelerini kullandı.
General Motors krizi
Venezuela’da katılımcı sayısı giderek artan gösterilerde seçim talebi dile getirilirken, gıda krizine çözüm bulunması isteniyor. Et ve süt ürünleri, pirinç, yağ, un gibi gıdalarla ilaç ve kişisel hijyen malzemelerinin temininde sıkıntı yaşayan milyonlarca Venezuelalı, komşu ülke Kolombiya’da mülteci olarak yaşıyor. Venezuela’yı Kolombiya’ya bağlayan Tachira sınırında uzun kuyruklar dikkati çekiyor. ABD merkezli otomotiv firması General Motors’un (GM), Valencia’daki fabrikasına el konulmasının ardından Venezuela’daki bütün işletmelerinin faaliyetini durdurduğunu açıklaması krizin boyutlarını daha da derinleştirmişti.
