KARAÇİ – Aamir Latif
Pakistan, ABD’nin yeni Afganistan stratejisine karşılık vermek için aralarında Türkiye’nin de olduğu ülkelerle temasa geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, 21 Ağustos’ta Virginia’daki Fort Myer askeri üssünde yaptığı konuşmada, ABD’nin Afganistan’dan hızlı şekilde çekilmesinin “öngörülebilir ve kabul edilemez” sonuçlarını önlemek için mücadeleyi sürdürmeleri gerektiğini belirtmiş ve Pakistan’ın “terörist örgütlere sığınacak liman” sağladığına dair iddialarda bulunmuştu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığından adının açıklanmasını istemeyen bir üst düzey yetkili, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin cepheleşmeye daha çok sürükleyen yaklaşımı karşısında Pakistan’a desteği genişletmek için Türkiye, Rusya, Çin ve İran ile temas kurulduğunu belirtti.
Yetkili, “ABD’nin, Afganistan’da daha fazla Hindistan rolü arayan sözde güney Asya stratejisi, bize buna karşı koymamız için yeni bölgesel iş birliği dışında başka bir seçenek bırakmadı. Pakistan, sadece İslamabad’a karşı değil, dört bölgesel gücün çıkarına karşı olan bu stratejiye karşı koymak için Rusya, Çin, İran ve Türkiye ile temas halinde.” ifadelerini kullandı.
Dışişleri yetkilisi, Çinli ve Rus yetkililerin Pakistan’ın terörle mücadele çabalarına destekleyici açıklamalarının, İslamabad’ın başka yerlerde destek kazandığının kanıtı olduğunu söyledi.
İlk temasların yapıldığını kaydeden yetkili, bu ülkelerin liderlerinden olumlu sinyaller alındığına dikkati çekti.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nafees Zakaria da Dışişleri Bakanı Havaca Muhammed Asif’in cuma günü Çin’e, ardından da ay ortasında Moskova, Tahran ve Ankara’ya ziyarette bulunacağını açıkladı.
Yeni bölgesel iş birliği
Bu arada bazı yerel araştırmacılar da ABD’nin yeni stratejisi ve Pakistan’ın daha önce pek görülmemiş tepkisinin ardından bölgede yeni siyasi ve stratejik ortaklıklar olacağını öngörüyor.
Araştırmacılar, özellikle Çin ile ekonomik bağları geliştirme ve Moskova ile diplomatik ve askeri alışverişi artırmanın ülkenin iyiliğine olacağı görüşünde.
Siyasi araştırmacı Jabbar Khattak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Bence, Trump bu stratejiyi birkaç yıl önce açıklasaydı gerçek bir strateji olmaktan ziyade zorlama bir taktik olurdu, bu da işlerdi.” değerlendirmesinde bulundu.
Khattak, ancak Çin’in Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru’yla (CPEC) bağlantılı olarak Pakistan’da artan ekonomik çıkarları ile Pakistan’ın önceden düşman olduğu Rusya ile askeri bağlarını güçlendirilmesi gibi yakın gelişmelerin bölgesel dinamiği tamamen değiştirdiğini vurguladı.
Çin’in artan rolü
Pakistan’ın eski Kabil büyükelçilerinden Rüstem Şah Mohmand, Pekin yönetiminin gelecek süreçte Afganistan’da daha büyük rol üstleneceğini düşünüyor.
Mohmand, “Çin’in yakın gelecekte Afganistan’a yönelik çıkış yolunu göstereceğine inanıyorum çünkü savaştan zarar gören Afganistan’a barış gelmesi Çin’in milyarlarca dolarlık Kuşak ve Yol Projesi için hayati önem taşıyor.” yorumunu yaptı.
Trump’ın Afganistan’da Hindistan’a daha geniş bir rol verme arayışında olan stratejisinin Pakistan’ı Çin’e yaklaştıracağını savunan Mohmand, Trump’ın eski taktikleri yeniymiş gibi sunduğunu ancak İslamabad’ın bu tür tehditlere alışık olduğunu ifade etti.
