LESKOVAC – SANJA JANACKOVİC
Sırbistan‘ın güneyindeki Leskovac şehrine bağlı Donja Lokosnica Köyü‘nde asırlardır süregelen biber kurutma geleneği, sonbaharın gelmesiyle köyü her yıl adeta kırmızıya boyuyor.
Ağustos ayından itibaren toplanmaya başlayan kırmızı biberler, özenle iplere dizilerek evlerin ve bahçelerin duvarlarına sıralanıyor. Üzüm salkımını andıran biberlerle köy kırmızıya bürünürken bu gelenek, nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor.
Sonbaharın gelmesiyle biberci köyünde görsel şölen yaşanıyor, biber kurutma geleneği köy sakinlerinin başlıca geçim kaynağını oluşturuyor.
Köy sakinlerinden 75 yaşındaki Radoslav Mihajlovic, köylerinde 300’e yakın ailenin bu işle uğraştığını belirterek, “Biber kurutma, bu köyün bir geleneği. Çocukken ilk adımlarımızı biberlerin içinde atıyoruz.” dedi.
Köyde organik yetiştirilen kırmızı biberin kurutulduktan sonra farklı şekillerde kullanıma hazır hale getirildiğini anlatan Mihajlovic, buradaki biberlerin aynı zamanda Balkanlar’ın en özel tatları arasında yer alan ayvar yapımında da kullanıldığını söyledi.
Mihajlovic, biberlerin toplanmasının ardından hemen ipe dizildiğini belirterek, “Daha sonra, köydeki her evin duvarını süsleyen kırmızı biber salkımları oluşuyor. Hava sıcaklığına bağlı olarak 20 veya 30 gün kurumaya bırakılıyor. Ardından biberler daha serin bir yere alınıyor.” diye konuştu.
Daha sonra iplere dizilen biberlerin bir odaya taşınıp burada odun ateşinde de kurutulduğu aktaran Mihajlovic, bunların daha sonra öğütülüp kullanıma hazır hale getirildiğini ifade etti.
Mihajlovic, biber toplama işine ailelerin tüm bireylerinin katıldığını söyledi.
Radoslav Mihajlovic’in torunu Marko Stojanovic de ziraat mühendisliği eğitimi aldığını söyleyerek, Donja Lokosnica’nın toprak ve mineral zenginliği bakımından Sırbistan’da benzeri olmadığını savundu.
Dört nesil beraber biber topluyor
Bu yıl 40 tona yakın biber hasadı yapan 83 yaşındaki Dusanka Stojiljkovic, torunlarının çocuklarının da kendilerine katılmasıyla bu yıl dört nesil biber topladıklarını anlattı.
Biberleri ipe dizme işini hem torunlarına, hem de onların çocuklarına anlattığını söyleyen Stojiljkovic, “Hayatım boyunca biberlerle uğraştım. Yaşlandım ancak şikayetci değilim. Elimden geldiğince bu geleneği devam ettireceğim.” ifadelerini kullandı.
Dusanka’nın torunlarından Stefan Stojiljkovic ise okula gitmenin tüm gün biber dizmekten daha kolay olduğunu ancak gerektiği zamanlarda ailesine yardımcı olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.
