DARÜSSELAM – Tufan Aktaş
Yaklaşık 10 yıl önce çalışmak için Tanzanya‘ya gelen Rizeli iş adamı Kemal Kalyoncu, Türklerin Afrika pazarında kolayca yer alabilmeleri için yalnızca 5-6 seneleri kaldığını söyledi.
Rize’nin Çayeli ilçesinde doğan ve 40 yaşına kadar yaşadığı Türkiye’de ticaret yapan Kalyoncu, küçük bir sermayeyle Darüsselam şehrine gelişini ve yaşadıklarını AA muhabirine anlattı.
Kalyoncu, ülkeye ilk defa 2006 yılında ticaret yapmak için ayak bastığını belirtti.
Ülkeye geldikten sonra uzun süre hangi alanda faaliyet gösterebileceği konusunda araştırma yaptığını dile getiren Kalyoncu, daha sonra mutfak tüpü işine girmeye karar verdiğini ve Türkiye’den ikinci el boş tüpleri getirerek işe koyulduğunu aktardı.
Ardından Kayseri’den bir konteyner ocak getirdiğini ve tüp aparatları satışına da başladığını ifade eden Kalyoncu, bu işe üç sene boyunca devam ettiğini söyledi.
Kalyoncu, bu süre zarfında oturum ve iş yeri ruhsatı almak gibi sorunlarla karşılaştığını ancak yıllar sonra dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün ülkeyi ziyaret etmesiyle her şeyin değiştiğini vurguladı.
O ziyaret sırasında Gül’e eşlik eden Türk iş adamlarıyla tanıştığını ve birlikte çalışmaya başladıklarını anlatan Kalyoncu, ilerleyen yıllarda farklı Afrika ülkelerine ihracat yapar hale geldiğini belirtti.
Bilinmeyeni yaptı 1 milyon dolar hacme ulaştı
Kalyoncu, 50 bin dolarlık partilerle işe başladığını ve bugün yıllık 1 milyon dolarlık hacme ulaştığını söyledi.
“Burada bilinmeyeni yapma fırsatımız oldu.” diyen Kalyoncu, ülkeye kargo uçak seferlerinin başlamasıyla konteynerlerle mal getirdiğini ifade etti.
Tarım alanında damlama sisteminin önemini kavradıktan sonra Tanzanya’da bu işe de girdiğine dikkati çeken Kalyoncu, sistemin yaygınlaşması için şu anda çaba sarf ettiğini anlattı.
Türk malı, kalitesinden dolayı bir numara
Tanzanyalıların, Türk olduklarını anladıklarında olumlu davranış sergilediğini belirten Kalyoncu, “Biz bir sömürü toplumu değiliz ve zihinlerimizde insanları renklerine göre sınıflandırmıyoruz.” ifadesini kullandı.
“Kapıcımızla yemek yiyip, onlara hal hatır soruyoruz.” diyen Kalyoncu, Türklerin öteki beyazlardan farklı olduğunun Tanzanyalılar tarafından iyi bilindiğini vurguladı.
Kalyoncu, genelde Afrikalıların, özelde ise Tanzanyalıların Türk malını bir numara olarak gördüğünü dile getirerek, ülkede özellikle gıda ve temizlik ürünlerinin rağbet gördüğünü kaydetti.
“Afrikalı kaliteli malı seviyor ve istiyor. Kaliteli malın pazarı burada var.” değerlendirmesinde bulunan Kalyoncu, ülkenin eskisi kadar bakir olmadığına vurgu yaptı.
Kalyoncu, “Türk iş adamlarının Afrika pazarına kolay yerleşebilmeleri için 5-6 seneleri kaldı. Sağlam adımlar atılmazsa bu pazarlar Hintlilerin, Uzak Doğuluların eline geçecek.” uyarısında bulundu.
“Vakit kaybetmeden elektrik işine girilmeli”
Girişimcilere ve yatırımcılara önce ülkeye gelip ticaret yapmayı tavsiye eden Kalyoncu, Tanzanya’da yapılabilecek işler konusunda da önerilerde bulundu.
Ülkenin doğalgaz kaynakları sayesinde enerji sıkıntısı çekmediğini söyleyen Kalyoncu, ekonomik ilerlemenin de bu sebeple kolaylaştığını belirtti.
Kalyoncu, “Elektrik üretimi konusunda Türk şirketleri çok tecrübeli. Hiç vakit kaybetmeden bu işe girilmeli. Doğalgazı devlet veriyor, elektriği devlet satın alıyor.” dedi.
Enerji olunca her şeyin kolaylaştığının altını çizen Kalyoncu, “Çinliler burada bunu başardı. Hatta doğalgaz jeneratörleriyle elektrik üretip, satanlar var.” dedi. Kalyoncu, yüksek hacimli jeneratörlerle ürettikleri elektriği devlete satanlar olduğunu anlattı.
Kalyoncu, Tanzanya’nın, UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde çok sayıda alanı olduğunu hatırlatarak, ülkenin turizm alanında da çok sayıda fırsatı barındırdığını vurguladı.
Diğer önemli alanlardan birinin de inşaat sektörü olduğunu ifade eden Kalyoncu, tüm Darüsselam kıyılarının ve şehir limanının düzenleme çalışmaları için beklediğini söyledi.
“Tanzanya köprü olarak kullanılabilir”
Türk girişimcilerinin organizasyon ve pazarlama konusunda başarılı olduklarını da dikkati çeken Kalyoncu, ülkede bilinmeyen alanların tespit edildiğinde çok başarılı olunabileceğini belirtti.
Tanzanya’da doğal tarım alanında da başarının mümkün olduğunu anlatan Kalyoncu, “Burada konserve tesisleri kurup dünya pazarlarına satmak mümkün. Burası bir köprü olarak kullanılabilir.” diye konuştu.
İhracat teşviklerine Çin örneği
Kalyoncu, Afrika’ya mal satabilmek için ihracatçı teşviklerinin düzelmesi gerektiğini dile getirerek, “Pansuman tedbirlerle, fuarlara katılmakla ‘iş yeri açın yarısını hibe edelim’ şeklindeki şeyler, hem hantal hem de başarısızlıkla sonuçlanmış hep.” değerlendirmesinde bulundu.
Türk ihracatçıların genelde Dubai’den ülkeye mal getirdiğine işaret eden Kalyoncu, “Doğrudan Türkiye’den tek konteyner üretici firmalardan mal almak pahalı oluyor. Ama bunu karışık konteyner yapabiliyorlar Dubai’de. Satıcı yüzde 50 pahalıya alıyor ama hem konteyner zamanını 15 güne düşürebiliyor hem de karışık konteyner yapılabiliyor.” dedi.
Teşviklerin bölge bölge ayrılması gerektiğini savunan Türk işadamı, “Her yerde tüketici alışkanlıkları ve pazar mesafesi farklı. Bütün dünyaya aynı mantıkla nasıl gidersiniz?” ifadesini kullandı.
Kalyoncu, Tanzanya’nın Türk iş adamları için kolay bir pazar olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
“Tek sorunumuz bankaların faizlerinin mala yüklediği maliyet. Örneğin bu Çin’de çok düşük. Onların kooperatife benzer birlikleri var. Sipariş aldıklarında evrakları kooperatife teslim ediyorlar, biz de buradan yüzde 30 ön ödeme yapıyoruz. Ürünün imalatının gerçekleştirilmesi için onlara yüzde 70 daha ödemek lazım. Bunu o kooperatif çok düşük maliyetlerle üreticiye temin ediyor. Biz son ödemeyi o kooperatife yapıyoruz. Para doğrudan kooperatife geçiyor. Yani risk yok paralarında.”
“FETÖ ülkede vergi kaçırıyor”
Ülkeye gelen bazı iş adamlarının Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ile iş yaptığını anlatan Kalyoncu, himmet adı altında toplanarak okul yapmak bahanesiyle gönderilen malların vakıf kapsamında ülkeye sokulduğunu ve bu sayede vergi kaçırıldığını söyledi.
Kalyoncu, vakıf malı olarak gelen vergisiz malların FETÖ üyeleri tarafından piyasaya sokularak satışının yapıldığını ve astronomik gelirler elde edildiğini belirterek, bunun, Türk iş adamlarının imajını zedelediğine işaret etti.
Kemal Kalyoncu, ara sıra giderek hasret giderdiği ülkesine ise bir daha dönmeyi düşünmediğini, Afrika’da yaşamayı sevdiğini sözlerine ekledi.
