TKYD açıklamasına göre, Dernek, Ocak 2021 itibarı ile Ludens İleri Finansal Hizmetler’e “Emeklilik Yatırım Fonları Performans Raporu” hazırlattı.
Rapora göre, Gönüllü Bireysel Emeklilik Fonları‘nın ağırlıklı ortalama net getirisi, son 5 yılda TÜFE’nin 95 puan, son 10 yılda 139 puan ve BES’in başladığı 2004’den beri ise 414 puan ile TÜFE’nin üzerinde getiri elde etti. 2020’de emeklilik fonlarının ağırlıklı ortalama getirisi enflasyonun 17 puan üzerinde gerçekleşti.
BES, Aralık 2020 itibarıyla 17’nci yılını geride bırakarak 12,6 milyon katılımcıya ulaştı. Bu katılımcıların 6,9 milyonu Gönüllü BES ve 5,7 milyonu Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) yer aldı. 2020 sonu itibarıyla BES’te toplam portföy büyüklüğü yaklaşık 171 milyar lira oldu. Bu büyüklüğün 160 milyar liralık kısmı gönüllü BES, 11 milyar liralık kısmı ise OKS’de yer aldı. Gönüllü BES portföy büyüklüğü 2019 sonuna göre yaklaşık yüzde 34 büyüme kaydetti. OKS portföy büyüklüğü 2019 sonundaki 8,2 milyar liralık değerinden Aralık 2020 sonunda 11 milyar liraya ulaşarak yüzde 38 arttı.
2020 için kategori bazında yapılan incelemelere göre OKS fonlarının değişken ve değişken katılım kategorilerinde TÜFE’nin üzerinde getiri sağladığı görüldü. En yüksek ağırlıklı ortalama net getiri yüzde 45,8 ile değişken katılım fonları kategorisinden elde edildi. Bu kategorinin getirisi, aynı dönemdeki enflasyona göre yaklaşık 31 puan yüksek olarak gerçekleşti. En düşük ağırlıklı ortalama net getiri ise yüzde 10,3 ile başlangıç katılım fonlarının getirisi olup enflasyonun yaklaşık 4 puan altında gerçekleşti.
Rapora göre, mevduat faiz oranları ve Gönüllü BES emeklilik fonları için stopajdan arındırılmış getiriler ile yapılan incelemede fonların vergi sonrası getirisi mevduat faiz oranı ile karşılaştırıldığında, tüm alt dönemler için ağırlıklı ortalama fon getirisinin mevduat faizlerinin üzerinde olduğu görüldü. 2020 ağırlıklı ortalama fon getirisinin mevduatın 21,7 puan üzerinde konumlandı.
Karşılaştırma ölçütünün getirisinin üzerinde getiri sağlayan fonların toplam fonlar içerisindeki payına bakıldığında 2020’de yüzde 91’lik bir başarı oranı elde edildiği görüldü. Hisse senedi ortalama ağırlıklandırılmış fon getirilerinin, BIST 100 fiyat endeksi ile karşılaştırıldığında hisse senedi emeklilik fonları birikimli ağırlıklandırılmış ortalama net getirileri tüm inceleme dönemlerinde BIST-100 Fiyat Endeksi’nden daha yüksek oldu.
Açıklamada, 2020’de öne çıkan başlıklara ilişkin şunlar kaydedildi:
“2020’nin ilk altı ayında Kovid-19 salgınının tırmanışa geçmesi ile beraber bireysel emeklilik sistemindeki katılımcı sayısında düşüşler yaşandı. Bu düşüşlerin ardında yatan nedenler incelendiğinde sebebin sistemden çıkıştaki hızlanma değil, yeni girişlerdeki düşüş olduğu tespit edildi. Pandemi döneminin kişilerin tüketim ve harcama alışkanlıklarını değiştireceği ve önümüzdeki dönemlerde birikime verilen önemin artacağı düşünülüyor. Ülkemizde insanların bu birikimlerini yönelteceği en önemli alanlardan birisinin bireysel emeklilik sistemi olacağı öngörülüyor.
2020’de BES çok konuşulan ve tartışılan konulardan oldu. Özellikle 2022 başında devreye alınması beklenen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), üzerinde epeydir çalışılan bir sistem olarak gündeme gelmeye başladı. TES, emeklilikte oluşacak gelir kaybını telafi edecek, çalışma dönemindeki yaşam standartlarını korumayı sağlayacak ek emeklilik gelirinin oluşmasını ve hane halkı tasarruflarının artırılmasını amaçlayan bir sistem olarak kurgulanıyor. TES, çalışan, işveren ve devlet tarafından, çalışanın bireysel hesabına yapılacak nakdi katkıların emeklilik yatırım fonlarında yatırıma yönlendirileceği ve bu fonların seçiminin ve birikimlerin fonlar arasındaki dağılımının çalışan tarafından yapılacağı bir ikinci basamak emeklilik sistemi olarak planlanıyor.”
