İSTANBUL – ELİF FERHAN YEŞİLYURT/GÖKHAN YILDIZ
Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) Başkanı Cemal Kişmir, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) otomatik katılıma kademeli geçişe ilişkin, nisandaki grubun çıkışları bittikten sonra 2,5-3 milyon kişinin sistemde kalacağını düşündüğünü bildirdi.
Cemal Kişmir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, BES’e otomatik katılımın ilk kademesinde 2 milyon kişinin sisteme dahil olduğunu ve yüzde 60’a yakın çıkış görüldüğünü belirtti.
1 Nisan itibarıyla ikinci kademeye geçişin başladığını hatırlatan Kişmir, “Sisteme girişler maaşların yatacağı gün ile ilgili. Nisan ayında sisteme dahil olacak 4 milyon çalışanın 2,5 milyondan fazlası kamu çalışanı. Kamuda da maaşlar ayın 15’inde yattığı için katılım o gün ve sonrasında gelecektir. Özel sektörde ise maaşlar çalışılan ayın sonunda hak edildiği için onlar 30 Nisan’da sisteme katılacak.” diye konuştu.
Kişmir, 4 milyon kişinin sistemde kalış performansının gelecek aylarda görüleceğini ifade ederek, “Kamu çalışanlarının sistemde kalıcılığının daha yüksek olacağı inancındayım. Ocak ayına göre daha iyi performans bekliyorum. Nisandaki grubun çıkışları bittikten sonra genel anlamda bakıldığında bana göre 2,5-3 milyon kişi sistemde kalmış olur.” dedi.
“BES’in 5 yıl sonrası umut vadediyor”
EGM Başkanı Kişmir, BES’e otomatik katılımın çok büyük bir adım olduğunu vurgulayarak, sistemi tabandan büyütebilmenin çok önemli olduğunu, yaklaşık 60 milyar liralık katılımcı fon tutarı ve 6 milyonu aşkın katılımcının olduğu BES’in, otomatik katılımın da gelmesiyle “Türkiye’nin makro tasarruf sistemi” haline geldiğini söyledi.
Kişmir, şöyle devam etti:
“Kademeli geçişin tamamlanmasıyla beraber 14 milyon kişinin sisteme dahil olduğunu düşünürseniz, yüzde 50’si bile kalsa 7 milyon kişi ediyor ki 2 yılda sistem, mevcut sistemin 13 yılda kazandığı kişi kadar katılımcı kazanıyor. Türkiye gibi tasarruf açığının yüksek olduğu bir ülkede tasarruf oranının artması çok önemli. BES, çok yerinde ve ihtiyaç duyulan bir sistem ve zaman içerisinde rehabilite edilerek de daha iyi yerlere gelecektir. “
BES’in şu anda Türkiye’de yolun başında olduğunu, Avrupa’ya göre belli oranlarda geride gözüktüğünü ifade eden Kişmir, “Ama bu demek değildir ki şu andaki sistem performans olarak oraya gitmeyecek. Bence Türkiye performans olarak oraya gidecektir. Otomatik katılım sistemi önümüzdeki 5 yıl içerisinde bugünkü 60 milyar lira gibi bir rakam getirdiğinde, bugünkü BES’in de o gün 100 milyar lirayı geçeceğini düşünürseniz 5 yıl sonrası umut vadediyor.” şeklinde konuştu.
Kişmir, sistemdeki en kalıcı grubun 18-25 yaş arasında olduğunu ve gençlerin sisteme olumlu baktığını düşündüğünü kaydetti.
Devlet katkısı 8 milyar lirayı aştı
AA muhabirinin Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) Otomatik Katılım Temel Göstergeleri verilerinden derlediği bilgilere göre, BES’e yılbaşından sonra otomatik olarak katılanların sayısı 31 Mart itibarıyla 669 bin 126 olurken, bu çalışanların fon tutarı 106,9 milyon lira olarak gerçekleşti.
BES temel göstergelerine göre, 31 Mart itibarıyla sistemdeki katılımcı sayısı 6 milyon 748 bin oldu.
Söz konusu dönemde katılımcıların fon tutarı 57 milyar 98 milyon lirayı bulurken, devlet katkısı fon tutarı da 8 milyar 158 milyon lira olarak gerçekleşti. Söz konusu tarih itibarıyla BES’ten emekli olan kişi sayısı da 49 bin 767’ye dayandı.
Geçen yılın sonunda BES’teki katılımcı sayısı 6 milyon 625 bin 759, katılımcıların fon tutarı da 53 milyar 409 milyon 338 bin 756 lira olarak kaydedilmişti. Söz dönemde devlet katkısı fon tutarı 7 milyar 438 milyon 167 bin 182 lira, emekli olanların sayısı da 44 bin 331 olarak gerçekleşmişti.
Otomatik katılımın ikinci etabı başladı
Sisteme yılbaşında bin ve üzeri çalışanı olan özel sektör firmaları dahil olurken, bu aydan itibaren de 45 yaş altı memurlar ve 250 ile bin arası çalışanı bulunan firmalar BES’te yerini alacak. Böylece yaklaşık 2,5 milyonu memur, 1,5 milyonu da özel sektör çalışanı olmak üzere toplam 4 milyon kişiden otomatik olarak, prime esas kazancın yüzde 3’üne karşılık gelen tutarda BES kesintisi yapılacak.
Çalışanlar tarafından ödenen katkı paylarına, BES ile aynı koşullara tabi olarak yüzde 25 teşvik verilecek. 2 aylık cayma süresi sonrasında sistemde devam eden çalışanlara da ek olarak bin lira tutarında devlet katkısı sağlanacak.
Ayrıca, emeklilik halinde hesabındaki birikimi, yıllık gelir sigortasıyla almayı tercih eden çalışana, birikiminin yüzde 5’i kadar ilave devlet katkısı teşviki verilecek. Söz konusu birikim sistemine dahil olan çalışanlara 2 aylık cayma süresi tanınacak.
Kademeli geçişte özel sektörden 100-250 çalışanı olanlar da 1 Temmuz 2017’de sisteme dahil olacak. Bu sayede yaklaşık 1,5 milyon özel sektör çalışanı sistemde yerini alacak.
