Küresel borçlar, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının ekonomiler üzerindeki olumsuz etkisiyle 2020’de 281,5 trilyon dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesini kaydetti.
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), “Küresel Borç Monitörü” raporunu yayımladı.
Rapora göre, küresel borç tutarı, geçen yılın sonu itibarıyla 2019’a kıyasla 24,1 trilyon dolar artarak 281,5 trilyon dolara yükseldi. Küresel borç tutarı, 2019’da 257,4 trilyon dolar olarak kaydedilmişti.
Kovid-19 salgını nedeniyle kamu ve şirket gelirlerinde keskin bir düşüş yaşanırken, geçen yıl 61 ülkenin borcunda yaşanan 24,1 trilyon dolarlık artış son 10 yılda 88 trilyon dolar olarak hesaplanan borç artışının dörtte birinden fazlasını oluşturdu.
Küresel borcun GSYH’ye oranındaki artış 2008 krizinin çok ötesinde
Küresel borcun ülkelerin toplam GSYH’sine oranı ise geçen yıl 35 puan artarak yüzde 355’in üzerine çıktı. Söz konusu oranda kaydedilen artışın, 2008’deki küresel mali krizde görülen yükselişin çok ötesinde olduğu belirtildi.
Küresel borç oranlarındaki artışın bu yıl nispeten ılımlı olması beklenirken, GSYH’de öngörülen toparlanmanın buna yardımcı olacağına işaret edildi.
Borcun dağılımına bakıldığında, hanehalkına ait borçlar 2020 sonu itibarıyla 51,1 trilyon dolar, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 80,6 trilyon dolar, kamuya ait borçlar 82,3 trilyon dolar ve banka gibi finansal şirketlere ait borçlar 67,5 trilyon dolar oldu.
Toplam GSYH’ye oranları dikkate alındığında, geçen yıl hanehalkına ait borçlar yüzde 60,4’ten yüzde 64,4’e ve finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 91,9’dan yüzde 100,1’e yükseldi. Aynı dönemde kamuya ait borçlar yüzde 88,3’ten yüzde 105,4’e ve finansal şirketlere ait borçlar da yüzde 80,8’den yüzde 85,9’a çıktı.
En çok gelişmiş ekonomilerin borcu arttı
Kamuya ait borçlardaki en büyük artış gelişmiş ülkelerde görülürken, küresel kamu borcunun bu yıl 10 trilyon dolar daha artarak 2021 sonunda 92 trilyon doları aşmasının beklendiği kaydedildi.
Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu 2020’de 203,7 trilyon dolar olurken, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Brezilya ve Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerin toplam borçları ise 77,7 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Gelişmiş ülkelerin toplam borcu 2019’da 182,8 trilyon dolar ve gelişmekte olan ülkelerin toplam borcu 74,6 trilyon dolar olarak hesaplanmıştı.
Borç oranlarındaki en büyük artış, Fransa, İspanya ve Yunanistan gibi Avrupa ülkelerinde kaydedildi.
Gelişmekte olan ülkeler arasında ise borç oranı en fazla artan ülke Çin oldu. Çin’i, Türkiye, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri izledi.
Raporda, “Krizin üstesinden gelmek için büyük bütçe açıkları gerekli olsa da doğru çıkış stratejisini bulmak 2008-2009 finansal krizinden sonra olduğundan daha da zor olabilir. Siyasi ve sosyal baskı, hükümetlerin açıkları ve borçları azaltma çabalarını sınırlayabilir ve gelecekteki krizlerle başa çıkma yeteneklerini tehlikeye atabilir.” değerlendirmesine yer verildi.
