İSTANBUL-Bekir Gürdamar
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) kurallar, başta teminat tamamlama çağrısı (margin call) olmak üzere önemli ölçüde değiştiriliyor.
Borsa İstanbul’un Nasdaq OMX ile iş birliğinin ardından kademeli bir şekilde devreye alınan BISTECH sisteminin yeni adımı (Faz-2) VİOP’ta kuralları değiştiriyor. Bugün teminatlandırma konusunda başlayan düzenlemeye 6 Mart’ta devreye alınacak BISTECH Faz-2, VİOP geçişi ile emir iletim ve iyileştirme, uzlaşma fiyatları ve açık pozisyon sayısının yayınlanması gibi yatırımcıları yakından ilgilendiren bazı değişiklikler de eklenecek.
VİOP yatırımcısını en fazla ilgilendiren değişikliklerden biri teminatlandırma ile ilgili düzenleme bugün itibarıyla başladı. Buna göre yatırımcının pozisyonu karşılığında yatırdığı teminatın, gün sonunda 1 TL dahi azalması durumunda yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılacak. Önceki sistemde, yatırımcı teminatının yüzde 25’inden fazlasını kaybetmesi durumunda teminat tamamlama çağrısı ile karşılaşıyordu.
Yeni sistem ile gün içerisinde yatırımcının aldığı pozisyon için yatırdığı başlangıç teminatı yüzde 25’ten fazla zarar etmedikçe o gün için herhangi bir işlem kısıtlaması olmayacak. Ancak teminat bakiyesi gün sonunda 1 TL dahi azalmışsa ertesi günü saat 14.30’a kadar teminatı tamamlaması ya da gerektiği kadar pozisyon kapatması istenecek.
Önceki sistemde müşterinin başlangıç teminatı yüzde 25’ten fazla değer kaybederse gün içinde bir miktar pozisyon kapatarak teminatını yüzde 75’in üzerinde tutuyor ve pozisyonunu ertesi gün de devam ettirebiliyordu.
6 Mart tarihinde devreye alınacak düzenlemelerden öne çıkan ise opsiyonların hesaplamasında yapılacak değişiklik. Mevcut durumda opsiyonlar gün sonunda Takasbank tarafından oluşturulan parametrelere (SPAN) göre değerlendirilirken, teminat eksiği ya da fazlası sistem tarafından üretiliyordu. Yeni sistemde SPAN parametreleri Takasbank tarafından gün sonunda değil her saat güncellenecek ve böylece gün içerisinde teminat değişimleri birer saat aralıkla güncellenmiş olacak.
Önceki sistemde 10 dakikada bir hesaplanıp geçici kar/zarar hesaplamasında kullanılan “Geçici Uzlaşma Fiyatı” da 6 Mart’tan itibaren her saat başı yayımlanacak. Açık pozisyon sayısı ise şimdiye kadar olduğu gibi gerçek zamanlı değil, gün sonunda 1 kez açıklanacak.
BISTECH Faz-2 VİOP geçişi ile ayrıca emir iletim ve düzeltme konularında da bazı teknik değişikliklere gidilecek.
