Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, AB’nin, İran’a yönelik bütün ekonomik ve finansal yaptırımların kaldırılması için yasal çerçeveyi kabul ettiğini ancak bunun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) İran’ın nükleer önlemleri uyguladığını onaylamasıyla eş zamanlı olarak yürürlüğe gireceğini bildirdi.
Mogherini, İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile ortam metine ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, bugünün İran’ın nükleer programıyla ilgili 14 Temmuz’da varılan nükleer anlaşmanın uygulama günü olduğunu ve bunun nükleer anlaşmanın uygulamaya girmesine bir adım daha yaklaştıran önemli bir dönüm noktası olduğunu kaydetti.
Nükleer anlaşmadaki hükümlere bağlılıklarını göstermek için öngörülen zaman çizelgesine saygı duyduklarını belirten Mogherini, “İran, şimdi nükleer faaliyetleriyle ilgili yükümlülüklerini tam ve etkili bir sonuca ulaşma amacıyla uygulamaya başlayacaktır” ifadesini kullandı.
AB, yaptırımların kaldırılması için yasal çerçeveyi kabul etti.
UAEA’nın bu adımların gözetim ve onayı için gerekli hazırlıkları yapacağını vurgulayan Mogherini “Avrupa Birliği, bugün bütün nükleer ile ilgili ekonomik ve finansal yaptırımların kaldırılması için yasal çerçeveyi kabul etmiştir. Bu, uygulama gününde, UAEA’nın İran’ın nükleer önlemleri uyguladığını onaylaması ile eş zamanlı olarak yürürlüğe girecektir” açıklamasına yer verdi.
Mogherini, UAEA’nın İran’ın, nükleer anlaşmada belirtilen nükleer önlemlerin uygulanmasını onaylamasıyla ABD’nin bugün İran’a yönelik nükleer faaliyetlerle ilgili yaptırımların uygulamasını durdurmak ve Başkanlık emrini de içeren ek yaptırımların uygulanmasının durdurulması için harekete geçtiğini belirtti.
Nükleer anlaşmanın uygulanmasını sağlamak için siyasi yöneticilerden oluşan ortak komisyonun ilk oturumunun 19 Ekim’de Viyana’da gerçekleştireceğini belirten Mogherini, “Tüm taraflar anlaşmanın ivedilikle uygulanmasını taahhüt etmektedirler. Biz bu konuyla ilgili tüm hazırlıkları yerine getireceğiz” ifadesine yer verdi.
UAEA: “İran, Ek Protokolü geçici olarak uygulayacak”
Öte yandan, UAEA’dan yaptığı yazılı açıklamada, UAEA Başkanı Yukiya Amano’nun, 14 Temmuz’da yapılan nükleer anlaşmanın uygulanması kapsamında İran tarafından bilgilendirildiği belirtildi.
Açıklamada, bugünden geçerli olmak üzere İran’ın, Güvence Denetimleri Anlaşması kapsamındaki Ek Protokol’ü geçici olarak uygulayacağı ve Güvence Denetimleri Anlaşması’na ekli uzlaşmanın değiştirilmiş 3.1 maddesini de uygulamaya sokacağı belirtildi.
Tahran yönetiminin 2003’de kabul ettiği ancak Meclis onayı olmadığı için uygulamadığı 3.1 madde, İran’ın nükleer tesis inşa planlarına ilişkin bilgileri önceden UAEA’na sunmasını öngörüyor.
İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) beş daimi üyesi ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin ve Almanya, 14 Temmuz’da Avusturya’nın başkenti Viyana’da kapsamlı nükleer anlaşmayı imzalamıştı. Anlaşma, Tahran yönetiminin nükleer faaliyetlerini denetime açması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyor.
