Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye’nin Gümrük Birliğinden rahatsızlıklar yaşadığını belirterek, “Bugün AB üçüncü bir ülkeyle serbest ticaret anlaşması (STA) imzaladığında, o ülkeyle Türkiye otomatik olarak STA imzalamış olmuyor ama o üçüncü ülke, AB’den elde ettiği tüm hakları otomatik olarak Türkiye’den de elde etmiş oluyor. Bu egemen bir ülkenin uzun vadeli kabul edebileceği veya sürdürebileceği bir imtiyaz değildir” dedi.
Zeybekci, “600. Yılında Türkiye Polonya İlişkileri Sempozyumu”nda yaptığı konuşmada, iki ülke arasındaki ticari ilişkilere değindi. Polonya ile Türkiye’nin birçok bakımdan birbirine benzediğini belirterek, iki ülkenin tarihte birbirleriyle çok az problem yaşadığını söyledi.
Zeybekci, iki ülke arsındaki ilişkilerin gelişmesi için aktiviteler düzenleyeceklerini kaydederek, bu kapsamda ticari hacmin de gelişeceğine işaret etti. Polonya ve Türkiye’nin üretim grupları itibariyle de yakınlık gösterdiğini vurgulayan Zeybekci, “Türkiye’nin Polonya’ya ihracatı 2002’de 346 milyon dolar, ithalat 245 milyon dolar iken, 2012’de ihracat 1,9 milyar dolar, ithalatımız ise 3,1 milyar dolar seviyesine çıkmış. 2013’te ihracatımız 2,1 milyar dolara, ithalatımız ise 3,2 milyar dolara yükselmiş. Bu ticaret hacmi her iki ülkenin büyüklüğüne yakışmamaktadır” dedi.
Türkiye ve Polonya’nın bölgelerinde ve üçüncü ülkelerle ortak iş yapabileceğine olan inancını dile getiren Zeybekci, Türkiye’de 94 Polonya sermayeli şirket olduğunu belirterek, bu şirketlerin toplam yatırım tutarının 27 milyon dolar olduğunu ifade etti.
Zeybekci, Türk müteahhitlik sektörünün dünyada Çin’den sonra 2. sırada olduğunu kaydederek, şöyle konuştu:
“Şuanda çok geniş bir coğrafyada 103 farklı ülkede bugüne kadar yaptığımız ve yapmaya devam ettiğimiz işlerin tutarı 276 milyar dolar. Şuanda faal olarak tamamlamaya çalıştığımız işlerin toplamı 45 milyar dolar. Türkiye olarak bu alanda Polonya ile çok büyük işler yapabileceğimize inanıyoruz. Şu anda bir Türk firması Polonyalı bir firma ile birlikte Varşova metrosunda çok önemli bir projeyi gerçekleştiriyor. Projenin tutarı 1,2 milyar dolar civarında olan bir iş. Varşova metrosunun 2. etabını aldılar bu da Türk firmalarının kalitesinin bilinmesi anlamında güzel bir örnektir diye düşünüyorum.”
“Gümrük Birliği uzun vadeli sürdürülebilir değil”
Zeybekci, Türkiye’nin Gümrük Birliğinden ötürü yaşamış olduğu rahatsızlıklar olduğunun altını çizdi. Türkiye’nin AB tam üyelik sürecinde 51 yıl geçtiğini kaydeden Zeybekci, “AB tam üyelik süreci bizi bıktırdı. Onun için de AB destek anketleri yapıldığında oranlar gittikçe düşüyor. Türkiye olarak tam üyelik müzakerelerini önemsiyoruz, hedefimiz tam üyelik. Ama bizim için önemli olan yaşayacağımız süreçtir. Bu süreç stratejik bir öneme sahiptir, bu süreçte Türkiye’nin sağlayacağı gelişmeler bizim asıl hedefimizdir. Biz bu süreci tamamladığımızda AB tam üyesi olup olmamak halkların vereceği karardır” değerlendirmesinde bulundu.
Gümrük Birliğinin ise bir gerçek olduğunu vurgulayan Zeybekci, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları (STA) veya Türkiye’nin imzalayacağı anlaşmalarda problemler yaşamaya başladık. Bugün AB üçüncü bir ülkeyle STA imzaladığında o ülkeyle Türkiye otomatik olarak STA imzalamış olmuyor ama o üçüncü ülke AB’den elde ettiği tüm hakları otomatik olarak Türkiye’den de elde etmiş oluyor. Türkiye’ye de serbest olarak giriş hakkı elde ediyor. Bu egemen bir ülkenin uzun vadeli kabul edebileceği veya sürdürebileceği bir imtiyaz değildir. Onun için biz bugün AB ile Gümrük Birliği anlaşmasını yeniden müzakereye açtık.”
Bakan Zeybekci, Türk ihrac ürünlerinin AB içerisinde serbest hareket edemediğine de dikkati çekerek, kotalar ve engellemelerle Türk tırlarının engellendiğini kaydetti. Türkiye’nin gelecek yıllarda enerji ve ulaştırmaya önemli yatırımlar yapacağını da kaydeden Zeybekci, bu alanlarda Polonya ile işbirliği yapılabileceğini sözlerine ekledi.
