Başbakan Ahmet Davutoğlu, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKYB) Başkanı Mesud Barzani ile düzenlediği ortak basın toplantısında soruları yanıtladı.
Konuşulan güvenlik konularının detaylarına ilişkin soru üzerine Davutoğlu, Irak’ın bir bütün olarak güvenliğinin Türkiye için önemine değindi.
Davutoğlu, şöyle devam etti:
“Özelde de sınır bölgemiz olduğu için Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin de Kürt bölgesinin güvenlik ve istikrarı Türkiye için, kendi güvenliğini doğrudan ilgilendiren hayati bir konudur. Türkiye, Kürt bölgesinin güvenliği için gereken her türlü desteği verecektir. Bu bizim için hem tarihi ve insani, hem de stratejik bir konudur. Eğitim konusunu da ele aldık, bu da dahil olmak üzere vereceğimiz bundan sonra güvenlik alanında vereceğimiz destekler artarak devam edecektir.”
Peşmerge’nin eğitimi
Iraklı bir gazetecinin, “Peşmergelerin eğitimi nasıl olacak, Kobani’ye başka peşmerge güçleri geçebilir mi?” sorusu üzerine de Davutoğlu, Barzani ile sadece Irak içindeki değil, Ortadoğu’daki gelişmeleri de kapsamlı şekilde ele aldıklarını bildirdi.
Ahmet Davutoğlu, “Çünkü artık her konu bir diğeri ile ilişkili. Kobani’ye Peşmerge’nin geçişine izin vermemiz aslında aramızda oluşan güven ilişkisinin çok çarpıcı bir yansımasıdır. Çünkü bu bölgeler bir taraftan bize komşu, bir taraftan Irak’a, Irak içinde de Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne komşu. Dolayısıyla bütün konuları birlikte ele almamız ve ortak hareket etmemiz son derece doğal. Bundan sonra da gerektiği zaman gereken her yerde birlikte tedbir almaya, birlikte güvenlik konusunu konuşmaya ve gerekli tedbirleri almaya devam edeceğiz” diye konuştu.
Enerji konusu
Enerji alanında Türkiye’nin önerilerinin sorulması üzerine de Davutoğlu, “Dün Sayın İbadi ile de bugün Sayın Barzani ile de çok detaylı olarak enerji meselesini ele aldık. Enerji dosyası, öyle bir dosya ki herkes makul, akılcı bir yolla davranırsa, sonunda herkes karlı çıkar. Eğer bir anlaşma sağlanırsa bundan en çok Türkiye memnun olur. Bunun için de elimizden gelen gayreti gösteririz. Ama Türkiye’nin enerji ihtiyacı açık ve Türkiye verdiği sözlerde her zaman durmuştur” açıklamasını yaptı.
MİT Müsteşarının da heyette yer alması
Davutoğlu, “Sayın MİT Müsteşarı Hakan Fidan ziyaretinizde size eşlik ediyor. Herhangi bir nedeni var mı?” sorusunu yanıtlarken şunları kaydetti:
“Sayın Hakan Fidan’ın bana eşlik etmesi, son derece doğaldır. Güvenlik söz konusu olan her yerde istihbarat da en asli unsurdur. Bu çerçevede gerek Bağdat’ta gerek Erbil’de muhataplarla görüşmeler yapmıştır ve bunları da bize rapor etmiştir. Bundan sonra da bu tür temaslar devam edecek.”
“Türkiye insani konularda her zaman kardeşlerimizin yanındadır”
Görüşmede dört önemli konuyu ele aldıklarını bildiren Davutoğlu, bunların başında insani durumun geldiğini ifade etti.
IŞİD’in saldırıları ve daha önceki gerginliklerde 2 milyona yakın mültecinin yerinden olduğunu ve büyük kısmının IKBY’nin alanına girdiğini anlatan Davutoğlu, “Türkiye’de de Suriye ve Irak’tan gelen 2 milyona yakın kardeşimizi ağırlıyoruz. Sayın Barzani’ye söylemiş olduğum gibi, Türkiye bu insani konularda her zaman kardeşlerimizin yanındadır. Duhok’ta 35 bin kişilik 3 kamp inşa ettik bundan sonra da insani yardımlarımızı artırarak sürdüreceğiz” diye konuştu.
Görüşmedeki ikinci konunun güvenlik alanı olduğunu anlatan Davutoğlu, IŞİD’in son aylarda artan saldırıları ve doğrudan Kürt bölgesini hedef almasıyla artan güvenlik konusunun detaylı şekilde ele alındığını söyledi.
“Bir kez daha ifade ediyorum, Irak’ın güvenliği Türkiye için hayatidir. Kürt bölgesinin güvenliği ise bizim için en öncelikli konudur, Türkiye’nin güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir husustur” diyen Davutoğlu, görüşmede güvenlik ihtiyaçlarını konuştuklarını, güvenlik ve istikrarın temini için iki ülkenin birlikte atacağı adımları ele aldıklarını bildirdi.
“Bağdat’ta son derece olumlu bir atmosfer gördüm”
Üçüncü olarak siyasi konuların gündeme geldiğini belirten Davutoğlu, şöyle konuştu:
“Irak’ta yeni bir hükümet göreve başladı. Bağdat’ta son derece olumlu bir atmosfer gürdüm. Irak’ın bütün liderleriyle görüştüm, bütün Iraklı siyasi grupların oluşturduğu bu yeni hükümet yapılanmasının içinde bundan sonra Irak’ta siyasi olarak olabilecek gelişmeleri de olumlu perspektif ile Sayın Barzani ile ele aldık. Dün Bağdat’ta da vurguladığım gibi Irak’ta bütün etnik, mezhebi, dini grupların hak ettiği temsil gücüne ulaştığı, herkesi kapsayan bir siyasi yapının oluşması hepimizin tercihidir ve bu yapı Irak’ın geleceğinin garantisidir.
Irak’ta hiçbir kesim şu veya bu gerekçeyle siyasi yapıdan dışlanmamalıdır. Herkes bu siyasi yapıda temsil gücüne ulaşmalı ve birlikte Irak inşa edilmelidir. Bu sedece Irak’ın başarısı değil bütün Irak’ın başarısı olacaktır.”
Görüştükleri dördüncü alanın ekonomik işbirliği olduğunu dile getiren Davutoğlu, “Irak’ta yaklaşık 12 milyarlık dış ticaretimizin 8 milyar civarını Kürt bölgesi ile yapıyoruz. Bin 500’den fazla Türk şirketi var 100 binden fazla vatandaşımız burada. Bu ilişkileri derinleştirmeye kararlıyız. Ekonomik alanda, her alanda işbirliğimizi güçlendireceğiz. Bütün bunları ele aldık” değerlendirmesinde bulundu.
Barzani: Ankara ile hemfikiriz
Barzani de Davutoğlu ile görüşmede birçok konuyu ele aldıklarını aktararak, “Güvenlik, siyasi ve ekonomik birçok meselede görüş alışverişinde bulunduk. Memnuniyetle söylemek isterim ki Türkiye ile birbirimize çok yakınız. İstişare ve iş birliğine devam etme kararı aldık. Teröre karşı savaşta birlikte hareket edeceğiz. İki taraflı iş birliğini derinleştirme ve arttırma yönünde kararlar aldık” diye konuştu.
Aynı şekilde Irak ve Türkiye ilişkilerinin de güçlendirilmesi gerektiği noktasında, Ankara ile hemfikir olduklarını vurgulayan Barzani, şunları söyledi:
“Bu ziyaretin, daha önce var olan bütün eksikliklerin giderilmesine yönelik başlangıç olmasını ümit ediyoruz. Irak ve Türkiye ilişkilerinin durumu hepimizin malumu ancak bugün, yeni bir süreç başlamıştır ve yeni şartlar söz konusudur. Ziyaretin taraflar arasındaki ilişkilerin ve iş birliğinin artmasına ve kuvvetlenmesine zemin oluşturmasını diliyorum.”
Merkezi Irak hükümetiyle ilişkilerine de değinen Barzani, “Kürdistan hükümeti, Bağdat ile Erbil arasındaki son anlaşmanın içeriğini açıkladı. Irak Petrol Bakanı da yaptığı açıklamada anlaşmanın nasıl yapıldığını anlattı. Bu, Bağdat ile yaptığımız nihai bir anlaşma değildir. Genel sorunların çözümü için sadece bir başlangıçtır” ifadelerini kullandı.
Barzani, günlük 150 bin varil Kerkük petrolünü, “Kürdistan boru hattıyla” Irak Milli Petrol Şirketi (SOMO) kontrolünde gönderme hususunda Bağdat hükümetiyle anlaştıklarını belirterek, şöyle devam etti:
“Bağdat, 150 bin varil petrol anlaşması karşılığında Kürdistan bölgesine 500 milyon dolarlık iki ödeme yapacak. Daha sonra Kürdistan hükümeti heyeti, Bağdat’a gidip temel sorunlar üzerine müzakerelere başlayacak. Bu müzakerelerde nihai sonuca ve anlaşmaya ulaşmaya çalışılacak.”
Barzani, bir gazetecinin, “Yeni bir Peşmerge birliği Kobani’ye gönderilecek mi?” sorusuna “Savaş meydanındaki şartlar Kobani’ye yeni Peşmerge birliklerinin gerekli olup olmadığını belirleyecektir” yanıtını verdi.
Davutoğlu, Celil El-Hayat Camisi’nde cuma namazı kıldı
Davutoğlu, ortak basın toplantısının ardından Şoreş Caddesi’ndeki kentin en büyük camisi, Celil El-Hayat Camisi’ne geçti.
Burada cuma namazını kılan Davutoğlu’na çıkışta vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Başbakan Davutoğlu, vatandaşların ilgisine yanlarına gidip selamlayarak karşılık verdi.
Davutoğlu’na Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, İçişleri Bakanı Efkan Ala, Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Yasin Aktay, AK Parti Genel Başkan Başdanışmanı Hüseyin Çelik ile MİT Müsteşarı Hakan Fidan da eşlik etti.
