Sovyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasının ardından serbest ekonomiye geçen Rusya’da hızla zenginleşen ve milyarlarca dolar servetleriyle dikkati çeken oligarklar, Rus para birimi rublenin dolar karşısında son dönemde değerini kaybetmesi ve petrolün varil fiyatının hızla düşmesi gibi etkenler yüzünden son yıllarda gelir kaybına uğradı.
Bu durum ise söz konusu iş adamlarının sahip oldukları Monaco ve Chelsea gibi takımların transfer dönemlerinde önceki yıllara oranla sessiz kalmayı tercih etmesine neden oldu.
Monaco, yıldızlarını sezon başında kaybetti
35 yıl aranın ardından ikinci lige düşen Monaco’nun hisselerinin üçte ikisini 2011’de satın alan Rus iş adamı Dmitry Rybolovlev’in başkanlığı döneminde verdiği finansal destek sayesinde takımı yeniden çıkışa geçse de sezon başından itibaren transfer politikasında değişikliğe gidildi.
Fransız temsilcisi, Rybolovlev döneminde 2011-12 sezonunda tekrar birinci lige yükselirken, astronomik bonservis bedelleriyle kadrosuna kattığı Radamel Falcao, Joao Moutinho ve James Rodriguez gibi oyuncuların yüksek performansı sayesinde geçen sezonu 2’nci sırada tamamlayarak uzun bir aranın ardından Şampiyonlar Ligi bileti aldı.
Kulübün kısa sürede gösterdiği çıkışa rağmen, Monaco yönetimi, sezon başında son FIFA Dünya Kupası’nın yıldızlarından James Rodriguez’i 80 milyon avro bonservis bedeli karşılığında Real Madrid’e satarken, Radamel Falcao’yu ise Manchester United’a kiralayarak futbol otoritelerini şaşırttı.
Monaco yönetimi, UEFA’nın Avrupa’daki kulüplerin iflas etmesini engellemek amacıyla oluşturduğu finansal fair play kriterlerini yerine getirmesi, Monaco’nun özerk yapısı nedeniyle vergiden muaf tutulmasına rağmen Fransa Futbol Federasyonu ile yaptığı anlaşma doğrultusunda 50 milyon avroluk ödeme yapması ve kulübün birçok önemli oyuncuyu kadrosuna katmasına rağmen sponsor gelirlerinin beklenilen ölçüde artmaması gerekçeleriyle transfer politikasında değişikliğe gittiğini açıkladı.
Fransız basını ise geçen yıl 19 Mayıs’ta eşi Elena’ya 4,5 milyar dolar tazminat ödeyerek boşanan Rus iş adamı Dmitry Rybolovlev’in ekonomik yönden zorlu bir sürece girdiğini ve bu nedenle futbola yaptığı yatırımı kesmek zorunda kaldığını öne sürdü. 48 yaşındaki Rybolovlev, Forbes dergisinde 2010’da dünyanın en zengin 79. kişisi olarak gösterilirken, 2014’te 146’ncılığa kadar gerilemişti.
Chelsea de etkilendi
Kurumsal yapısını ve marka değerini Monaco’ya oranla çok daha fazla geliştiren Rus iş adamı Roman Abramoviç’in 2003’te hisselerini satın alarak başkanlık koltuğuna oturduğu Chelsea, ekonomik krizden çok fazla etkilenmese de bu sezon transfer gelir giderini dengeye getirmeye özen gösterdi.
İngiliz temsilcisi, 2003-2013 yılları arasında Fernando Torres, Didier Drogba, Eden Hazard, David Luiz, Oscar, Juan Mata ve Ramires gibi birçok yıldız futbolcuyu yüksek bonservis bedelleri karşılığında transfer ederken, kadrosundaki oyuncuları da korumuştu. Aynı dönemde 3 lig şampiyonluğu ve bir kez UEFAŞampiyonlar Ligi ile UEFA Avrupa Ligi’ni kazanan “Maviler”, tribün ve forma sponsorluğundan elde ettiği gelirleri de büyük oranda yükselterek dünyanın en zengin kulüpleri arasına girdi.
Chelsea, söz konusu olumlu gelişmelere rağmen bu sezon daha farklı bir transfer politikası çizdi. Sezon başında Atletico Madrid’ten Diego Costa ve Felipe Luis, Barcelona’dan Cesc Fabregas, Queens Park Rangers’tan Loic Remy ve Hajduk Split’den Mario Pasalic’e toplam 107 milyon avro bonservis bedeli öderken, David Luiz’i Paris Saint-Germain’e, Romelu Lukaku’yu Everton’a, Demba Ba’yı Beşiktaş’a, Fernando Torres’i ise Milan’a satarak ve bazı genç oyuncularını da kiralayarak transferden 100 milyon avro gelir elde etti.
Manchester City ve PSG’ye UEFA freni
Körfez sermayesini elinde bulunduran petrol zengini Katarlı iş adamlarının sahip olduğu kulüpler de transfer politikasında değişikliğe gitmek durumunda kaldı.
Uzun yıllar transferin en hızlı kulüpleri arasında yer alan Manchester City ve Paris Saint-Germain, UEFA’nın finansal fair play kriterlerini yerine getiremedikleri gerekçesiyle geçen yıl mayıs ayında 60 milyon avro para cezasına çarptırılmasının ardından harcamalarına daha çok dikkat etti.
Katarlı Şeyh Mansur bin Zayed el-Nahyan’ın sahip olduğu Manchester City, 2014-15 sezonunda yüksek bonservis bedelleri ödeyerek sadece 2 transfere imza attı. Sezon başında Porto’dan Eliaquim Mangala’yı 40 milyon avroya, ara transfer döneminde ise Swansea City’den Wilfred Bony’i 36 milyon avroya kadrosuna katan İngiliz temsilcisi, Javi Garcia ve Jack Rodwell gibi oyuncularını da başka takımlara göndererek transferden gelir elde etmeyi ihmal etmedi.
PSG’nin Katarlı Başkanı Nasser el-Khelaifi ise bu sezon sadece Chelsea’den David Luiz’i 50 milyon avroya transfer ederken, Jeremy Menez ve Alex’in de dahil olduğu kadrosundaki 9 futbolcuyla yollarını ayırmayı tercih etti.
Geliri yüksek kulüpler transferde öne geçti
Rus ve Katarlı iş adamlarının kulüplerinin transferde önceki yıllara oranla geride kalması, özellikle sponsor anlaşmaları ve tribün hasılatından önemli ölçüde gelir elde ederek finansal fair play kriterlerini yerine getiren kulüplerin transferde öne geçmesine yaradı.
Formadan kasasına yıllık 200 milyon doların üzerinde gelir elde eden Manchester United, bu sezon Angel di Maria, Radamel Falcao, Luke Shaw, Ander Herrera, Daley Blind, Marcos Rojo gibi birçok futbolcuya imza attırırken, transfere yaklaşık 194 milyon avro harcadı.
Barcelona ise transfere 157 milyon avro ödeme yaparken, aralarında Luis Suarez, Jeremy Mathieu, Ivan Rakitic gibi önemli futbolcuların da bulunduğu 7 transfere imza attı.
İspanya’nın diğer önemli takımı Real Madrid ise James Rodriguez, Toni Kroos, Keylor Navas ve Chicharito’yu kadrosuna dahil ederken, bütçesinden 122,5 milyon avroluk harcama yaptı
