Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Soma’daki Maden Faciasını Araştırma Komisyonu, kazanın meydana geldiği Soma’da ziyaretlerine başladı.
Soma ilçesinde meydana gelen maden faciası başta olmak üzere, maden kazalarının araştırılarak bu sektörde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin belirlenmesi amacıyla kurulan komisyonun ilk durağı Soma mezarlığı oldu.
Komisyon başkanı ve AK Parti Aksaray Milletvekili Ali Rıza Alaboyun ve beraberindeki üyeler, hayatını kaybeden işçilerin kabirlerini ziyaret etti. İşçilerden bir kısmının defnedildiği bölümde dua eden heyet üyeleri şehit polis ve askerlerin mezarlarını da ziyaret etti.
Heyet daha sonra Soma Kaymakamlığı’na gelerek kaymakam Mehmet Bahattin Atçı’dan brifing aldı.
Komisyon başkanı Alaboyun, yaptığı açıklamada, 17 komisyon üyesiyle 2 gün boyunca Soma’da incelemelerde bulunacaklarını, Meclis yerine Soma’da toplanmayı tercih ettiklerini söyledi. İlk olarak şehitliği ziyaret ettiklerini kaydeden Alaboyun, daha sonra da aileleri ziyaret edeceklerini belirtti.
Ali Rıza Alaboyun Adana’da öğrencilerin hazırladığı ve Adana Milletvekili Fatoş Gürkan tarafından getirilen “Son namaz” adlı kitabı kaymakam Atçı’ya hediye etti.
Kaymakam Atçı ise, maden sektöründe iş güvenliğinin sağlanması gerektiğini belirterek, madencilikte çevre ve altyapı sorunları için özel pay ayrılması gerektiğini ifade etti. İş güvenliği eğitiminin ciddi şekilde ele alınması gerektiğini bildiren Atçı, “Yerel idareler bu konuda edilgen durumdayız. yerel otoritelerin de katkısı olabilir. Bu konunun sağlam bir yapıya kavuşturulması gerekir” diye konuştu.
Atçı, işçilerin sömürülmemesi için daha basit bir sistem kurulması gerektiğini sözlerine ekledi.
Ailelere ziyaret
AK Parti Aksaray Milletvekili Ali Rıza Alaboyun başkanlığındaki komisyon üyeleri, daha sonra, kızı Serpil’in mezarı başına bıraktığı mektupla tanınan madenci Celal Sevinç’in ailesini ziyaret etti.
Maden işçisi eşi Havva Sevinç, çocukları Döne, Serpil ve Salih ile sohbet eden milletvekilleri, ailenin ihtiyaçlarını dinledi, olay hakkında bilgi aldı.
“Dayalı döşeli bir ev istiyorum”
Havva Sevinç sorumluların cezalandırılmasını istedi, oğlu Salih’in bronşit hastası olduğunu belirtti. Evlerinin oturulmayacak durumda olduğuna dikkati çeken Sevinç, “Dayalı döşeli bir ev istiyorum” dedi.
Eşinin ölümünün ardından kendilerine 600 lira maaş bağlandığının söylendiğini ifade eden Sevinç, maaşın çok az olduğunu belirtti. Sevinç, sorular üzerine herhangi bir yetkilinin ziyaret etmediği ve hiçbir yardım almadıklarını anlattı.
Eşinin 18 yıldır madende çalıştığını ve emekli olmayı tasarladığını kaydeden Havva Sevinç, eşinin madenden sürekli baş ağrısıyla döndüğünü, bir kez de kusma şikayetiyle geldiğini anlattı.
AK Parti Konya Milletvekili Ayşe Türkmenoğlu aileye TOKİ’nin konut projesinden bahsederek kaymakamlığın da daha önce bir ev tahsis edebileceğini söyledi.
Celal Sevinç’in kayınbiraderi Süleyman Özdemir de sorumluların cezalandırılmasını istedi ve dava açacaklarını bildirdi.
Komisyon Başkanı Alaboyun ABD’de 1968’de benzer bir olayın meydana geldiğini, ardından kömür kanununun çıkarıldığını anımsatarak “Biz de bir kömür kanunu çıkaracağız” dedi.
Buradaki sıkıntıları Meclis’e taşıyacaklarını söyleyen Ali Rıza Alaboyun, komisyonun raporu tamamlanmadan da belli aralıklarla toplanarak ilgili bakanlıklara öneri sunacaklarını bildirdi.
Komisyon üyeleri, daha sonra Ali Yüksel ve Niyazi Bayram’ın ailelerini ziyaret etti.
“Kazanın tekrarlanmaması için gayret göstereceğiz”
Alaboyun, ziyaretlerin ardından Soma Kaymakamlığı’nda düzenlendiği basın toplantısında, komisyon kurulduktan sonra bir hafta içinde 5 toplantı yaptıklarını, 6’ncıyı yapacaklarını ifade etti.
Hazırladıkları program kapsamında Soma’ya ilk ziyaretlerini gerçekleştirdiklerine hatırlatan Alaboyun, Soma ve yer altı kömür işletmeciliği hakkında gelmeden önce bilgi aldıklarını dile getirdi.
Ali Rıza Alaboyun, madencilerin halka enerji sağlamak için canlarından, nefeslerinden verdiklerini belirterek hayatını kaybeden 301 madenciye Allah’tan rahmet dilediklerini ifade etti.
Birinci görevlerinin, kazanın bütün safhalarını ortaya koymak olduğunu ifade eden Alaboyun, “Herkesi dinliyoruz, her söyleneni önemsiyoruz. Dinlenecek kimse varsa, burada olmayabilir, Ankara’ya çağıracağız. Onların sözlerini gözardı etmeyeceğiz. Böyle bir kazanın bir daha olmaması yönünde elimizden gelen bütün gayreti göstereceğiz” diye konuştu.
Kömür için ayrı bir kanun olabilir
Mecliste bütün grupların anlaşarak oy birliği ile komisyonu oluşturduğunu hatırlatan Ali Rıza Alaboyun, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Komisyonun amacı Türkiye’de bir daha böyle kazaların olmaması için genel çözümler üretmek. Yani madencilik kanunumuzdan belki kömürü ayırıp, kömürü ayrı bir kanun haline getireceğiz, kömürün denetimini ayrı bir kanun haline getireceğiz. Kömürde çalışanların özellikle yer altı kömüründe çalışanların eğitimine yönelik ayrı bir düzenleme yapılmasını sağlayacağız. Sosyal haklarına yönelik bugün ailelerle görüştük bu yönde adımlar atacağız.”
Belli ocaklarda hala risk olduğuna işaret eden Alaboyun, “Buna köklü bir çözüm getirmemiz lazım. Bunu ABD, Avrupa, Avustralya 30 yıl önce çözmüşler. Biz de birtakım düzenlemeler yapmışız ama çözmekte geç kalmışız” dedi.
Taş ocakları için ayrı komisyon
Alaboyun, “Bizim komisyonumuz bir araştırma komisyonu, soruşturma komisyonu değil. Burada hiçbir kurumu, kişiyi suçlamak veya hakkında soruşturma yapmak durumda değiliz ama araştırma sonucu çıkacak bazı bilgilerin, bulguların mutlaka o soruşturmayı yapacak kişi ve kurumlara çok büyük faydaları olacaktır” diye konuştu.
Çözüm bulunamadığı takdirde, sektörün zan altında kalacağını söyleyen Alaboyun, “Madencilik derken biz sadece yer altı kömürüne konsantre olacağız ama gördüğüm kadarıyla taş ocaklarında da sorunlar var. Komisyon olarak TBMM’ye bir araştırma komisyonu kurulması yönünde önerimiz olacak” dedi.
“Hazirandan sonra devam edebiliriz”
Komisyonun çalışmalarının yasama döneminin sonuna kadar yetişip yetişmeyeceğine ilişkin soruya Alaboyun, şu yanıtı verdi:
“Hazirandan sonra karar alırsak devam edebilir fakat cumhurbaşkanlığı seçimleri geliyor, o yüzden haziran ayında, biz mümkün olduğunca kritik görüşmeleri tamamlayalım istiyoruz. Teknik olarak da kaza alanının içerisine giremiyoruz, orayla ilgili bir rapor ve tespit imkanımız yok, ocağın barajlarının açılmasını bekleyeceğiz. Yerinde görmeden, asla komisyon raporunu tamamlamak istemiyoruz.”
Alaboyun, araştırma komisyonunun raporunu hazırlamak için üç ayı olduğunu ancak bu sürenin uzayabileceğini söyledi.
“İş şahsa dönerse bu soruşturmaya döner”
AK Parti Manisa Milletvekili Hüseyin Tanrıverdi’nin, Uyar Madenciliği sahiplendiği ve oradan birçok madencinin Soma’daki madene geçtiğine ilişkin iddia hatırlatılarak Tanrıverdi’nin dinlenip dinlenmeyeceğine yönelik soruyu Alaboyun, şöyle yanıtladı:
“Bizim komisyonumuza bütün milletvekillerimiz gelebilir. Karar merci biziz. Her türlü milletvekillerimiz gelir, dinleyebilir. Biz kimsenin iddiasını soruşturmak durumunda değiliz. Burada kazanın nasıl olduğunu araştıracağız. İş şahsa dönerse bu soruşturmaya döner. Bizim bu olayı şahsileştirmek gibi bir durumumuz olamaz.”
Alaboyun, ailelerin “yardımların kendilerine ulaşmadığı” noktasındaki yakınmaları ile ilgili soruya da konuyu kaymakam ve diğer kurumlarla çözeceklerini söyleyerek cevap verdi.
