İlk ve orta öğretim düzeyinde verilen derslerin kapsamı, bilgi ve iletişim teknolojilerinin bilinçli kullanımına yönelik geliştirilecek. Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımıyla ortaya çıkan riskler, siber suçlar, siber zorbalık, bilgisayar, internet ve oyun bağımlılığı, telif hakkı ihlalleri gibi konular müfredat kapsamında ele alınacak.
Kalkınma Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2015-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı’na göre, bilgi ve iletişim teknolojileri konusunda bilinçlendirme için müfredat güncellenecek.
Bu kapsamda, ilk ve orta öğretim müfredatı, etkin kullanıldığı durumda bilgi ve iletişim teknolojilerinin ekonomik, psikolojik, sosyal, kültürel açıdan oluşturduğu olumlu etkiyi ifade edecek biçimde zenginleştirilecek. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bilinçsiz kullanımının yol açtığı risklere karşı bilinçlendirici içerik müfredata eklenecek. Bu konudaki eğitim, etkili olması için uygulamalı olarak da verilecek.
İnternet üzerinden telif hakkı ihlalleri de müfredatın güncellenmesi kapsamında değerlendirilecek.
Çocuklar risk altında
Bilgi ve iletişim teknolojileri, genel amaçlı bir teknoloji olarak bireysel, ekonomik ve sosyal yaşamın kalitesini pek çok açıdan geliştiriyor. Uluslararası açıdan, bilgi ve iletişim teknolojileri ve özellikle internete erişim temel bir hak ve gereklilik olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte, bu teknolojilerin yaygın kullanımı nedeniyle siber suçlar, siber zorbalık, bilgisayar, internet ve oyun bağımlılığı gibi yeni risk alanları ortaya çıkıyor. Kişisel bilgilerin kötüye kullanımı, nefret söylemi, dezenformasyon gibi olumsuzluklar daha kolay yaygınlaşıyor.
Avrupa genelinde 2012’de 9-16 yaş grubundaki çocuklar üzerinde gerçekleştirilen Avrupa Çevrimiçi Çocuklar Araştırması, bilgi ve iletişim teknolojilerini en yaygın kullanan kitle olan çocuklar açısından yol gösterici bilgiler içeriyor. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de çocukların yüzde 25’i interneti bağımlılık derecesinde kullanıyor.
Facebook hesabı olan çocukların yüzde 42’si bilgilerinin herkese açık olduğunu, yüzde 19’u adres, yüzde 18’i ise telefon bilgilerini paylaştığını, yaklaşık yüzde 50’si ise gizlilik ayarlarını değiştirmeyi bilmediğini ifade ediyor.
Ayrıca Türkiye’deki çocukların yüzde 3’ü siber zorbalığa maruz kaldığını, yüzde 18’i internet üzerinden yabancılarla iletişime geçtiğini, yüzde 13’ü cinsel, yüzde 15’i zararlı içeriğe (intihar, uyuşturucu gibi) maruz kaldığını belirtiyor.
Tüm bu risk faktörlerine rağmen ailelerde beceri ve bilinç düzeyinin yetersiz olması problemi daha da derinleştiriyor. Babaların yüzde 49’u internet kullanırken, bu oran annelerde yüzde 24’le sınırlı kalıyor. Sayısal okuryazarlık oranı düşük olan veliler çocuklarını internetin yol açtığı risklerden korumak için eve internet bağlatmamayı tercih edebiliyor.
Çocukların güncel ihtiyaçlarına cevap verilecek
Bilgi ve iletişim teknolojileri konusunda eğitim yoluyla yapılacak bilinçlendirme faaliyetleri kapsamında yapılacak çalışmalar şöyle:
– İlk ve orta öğretim düzeyinde verilen derslerin kapsamı bilgi ve iletişim teknolojilerinin bilinçli kullanımına yönelik olarak geliştirilecek.
– Bilgi ve iletişim teknolojilerinin etkin kullanıldığı takdirde ekonomik ve sosyal açıdan yol açtığı olumlu etkiler eğitim içeriğine dahil edilecek. Özellikle bu alanındaki başarı hikayelerinin içerikte yer alması sağlanacak.
– Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımıyla ortaya çıkan riskler (siber suçlar, siber zorbalık, bilgisayar, internet ve oyun bağımlılığı, telif hakkı ihlalleri gibi) müfredat kapsamında ele alınacak.
– Bilgi ve iletişim teknolojilerinin barındırdığı psikolojik ve fizyolojik risklere karşı hem farkındalık hem de sahip olunması gereken yetkinlikler ile ilgili teorik ve uygulamalı eğitim içeriği oluşturulacak. Bu uygulamalı eğitim içeriği, sosyal paylaşım sitelerinde kullanıcı ayarlarının yapılması, tanınmayan kişilerle arkadaş olunmaması, internette karşılaşılan bilgilerin doğruluğunun test edilmesi, bilgisayar oyunlarına yaklaşım gibi çocukların günlük hayatta sıklıkla karşılaştığı durumları kapsayacak kapsam ve güncellikte olacak.
– Öğretmenlere ilgili içerik konusunda hizmet içi eğitim verilecek.
