Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu’ nun(PPK) , 22 Mayıs tarihli toplantısına ilişkin yayımladığı 29 Mayıs 2014 tarihli toplantı özetinde, nisan ayında tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 1,34 oranında arttığı ve yıllık enflasyonun 1 puanlık yükselişle yüzde 9,38 olduğu anımsatıldı.
“Yıllık enflasyondaki artış başta gıda fiyatlarından kaynaklanırken Türk Lirası’ndaki değer kaybının gecikmeli etkileri temel mal fiyatları kanalıyla çekirdek enflasyon göstergelerini olumsuz yönde etkilemeye devam etmiştir” denilen özette, gıda grubunda yıllık enflasyonun belirgin bir artışla yüzde 13,15’e yükseldiği ve bu gelişmede, yılın ilk çeyreğindeki ılımlı seyrinin aksine nisan ayında sert bir artış sergileyen meyve fiyatlarının belirleyici olduğu kaydedildi.
Özete göre, işlenmiş gıda grubunda ise yıllık enflasyondaki yükseliş daha sınırlı kaldı. Hizmet fiyatları aylık bazda yüzde 0,55 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 8,61 ile yatay bir seyir izledi. Meyve ve sebze dışı gıda grubundaki gelişmeler nedeniyle yiyecek hizmetleri (lokanta-otel) fiyatlarında süregelen artışların ilk çeyrek geneline kıyasla yavaşladığı gözlendi. Bu dönemde kira, ulaştırma ve haberleşme gruplarında görece ılımlı bir seyir izlenirken, diğer hizmet kalemlerinde (sağlık ve eğitim grupları başta olmak üzere) yıllık enflasyondaki yükselişin devam ettiği görüldü.
Mevsimsellikten arındırılmış veriler, hizmet grubu enflasyonu ana eğiliminde ek bir ivmelenme olmaksızın yüksek düzeylerin korunduğuna işaret etti. Temel mal grubu yıllık enflasyonu nisan ayında 1,06 puanlık bir artışla yüzde 11,10’a yükseldi. Türk Lirası’ndaki birikimli değer kaybı sonucunda dayanıklı tüketim mallarında yıllık enflasyon yüzde 15,87’ye ulaştı. Bu grupta, otomobil ve beyaz eşya fiyatlarındaki artış eğilimi yavaşlarken mobilya fiyatları belirgin bir artış kaydetti. Giyim fiyatları ise nisan ayında mevsimsel ortalamaların üzerinde bir artış sergiledi ve grup yıllık enflasyonu yüzde 7,61’e yükseldi.
Nisan ayı gelişmeleri döviz kuru etkilerinin, belirli gruplarda hafiflemekle birlikte, temel mal grubu geneline yayıldığına işaret etti. Bu doğrultuda temel mal grubu, çekirdek enflasyon göstergelerinin ana eğilimindeki yükselişin başlıca sürükleyicisi oldu.
“Talep bileşenlerinin mevcut görünümünün enflasyon baskılarını sınırlaması beklenmekte”
“Son dönem verileri ihracatın büyüme eğilimini 2014 yılı ilk çeyreğinde de koruduğunu göstermektedir” denilen özette, altın hariç ihracat miktar endeksinin mart ayında da artış gösterdiği ve böylece ilk çeyrekte bir önceki çeyrek ortalamasının üzerinde seyrettiği belirtildi.
Özette, son dönemde anket göstergelerinin işaret ettiği küresel ölçekteki toparlanmanın ve dünya ticaretindeki canlanmanın etkileriyle gelecek dönemde ihracatın olumlu bir seyir izlemesinin beklendiği ifade edildi.
PMI ve İYA ihracat siparişi göstergelerinin de bu beklentiyi desteklediği kaydedilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre toplam ve tarım dışı işsizlik oranları 2014 yılının şubat döneminde gerilemiştir. Bu dönemde, işsizlik oranlarının azalması tarım dışı istihdamda meydana gelen güçlü artıştan kaynaklanmıştır. İYA göstergeleri arasında yer alan toplam istihdam beklentisi ise mevsimsellikten arındırılmış verilere göre iyimser beklentiler yönündeki eğilimini sürdürmektedir. Özetle, son dönemde açıklanan veriler yurt içi özel kesim nihai talebinin ılımlı bir seyir izleyeceğini; net ihracatın dış talepteki toparlanmanın da etkisiyle büyümeye olumlu katkı yapacağını göstermektedir. Talep bileşenlerinin mevcut görünümünün enflasyon baskılarını sınırlaması ve cari işlemler açığındaki iyileşmeyi desteklemesi beklenmektedir.”
Para politikasındaki sıkı duruş devam edecek
Özette, getiri eğrisinin, bu karardan sonra da yataya yakın seyretmesi ile para politikasındaki sıkı duruşun devam edeceği vurgulanırken, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Kurul, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarını yakından takip etmektedir. Önümüzdeki dönemde tüketici kredilerindeki yavaşlamanın ve özel kesim talebindeki ılımlı seyrin maliyet şoklarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlaması beklenmektedir. Ayrıca ocak ayında gerçekleştirilen güçlü ve önden yüklemeli parasal sıkılaştırma ve yakın dönemde azalan belirsizliklerin katkısı ile ilk çeyrekte Türk Lirası’nda yaşanan değer kaybının büyük bir kısmı geri alınmıştır.
Kurlardaki bu gelişmenin enflasyon görünümü üzerinde olumlu katkı yapacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, döviz kuru hareketlerinin gecikmeli etkileri ve gıda fiyatlarının olumsuz seyri nedeniyle enflasyonun bir müddet daha hedefin belirgin olarak üzerinde seyretmesi beklenmektedir. Kurul, bu süreçte enflasyon beklentilerini, fiyatlama davranışlarını ve enflasyonu etkileyen diğer unsurları yakından izleyecek ve enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar getiri eğrisini yataya yakın tutmak suretiyle para politikasındaki sıkı duruşu sürdürecektir.”
Özette, Kurul’un, sıkı para politikası duruşunun ve alınan makro ihtiyati önlemlerin etkisiyle kredi büyüme hızlarının makul düzeylerde seyrettiği vurgulanırken, kredi alt kalemleri incelendiğinde tüketici kredileri ve kredi kartları büyüme oranlarında belirgin bir yavaşlama gözlendiği ve ticari kredi büyüme oranında ise geçmiş yıllardaki ortalama patikasına yakın bir seyir izlediği aktarıldı.
Özette, bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Merkez Bankası döviz rezervlerini arttırıcı yönde adımlar atabileceğine işaret edilerek, “Kurul, maliye politikasına ve vergi düzenlemelerine ilişkin gelişmeleri enflasyon görünümüne etkileri bakımından yakından takip etmektedir. Para politikası duruşu oluşturulurken, önümüzdeki dönemde mali disiplinin korunacağı ve yönetilen/yönlendirilen fiyatlarda öngörülmeyen bir artış gerçekleşmeyeceği varsayılmaktadır. Maliye politikasının söz konusu çerçeveden belirgin olarak sapması ve bu durumun orta vadeli enflasyon görünümünü olumsuz etkilemesi halinde para politikası duruşunun da güncellenmesi söz konusu olabilecektir” ifadelerine yer verildi.
