Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbangulu Berdimuhamedov, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından Çankaya Köşkü’nde ortak basın toplantısı düzenledi.
“Kadirli doğanım, değerli kardeşim” diye hitap ettiği Berdimuhamedov ve beraberindeki heyeti Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek basın toplantısına başlayan Cumhurbaşkanı Gül, Berdimuhamedov’un ziyaretinin son 7 yılda iki ülke arasında devlet başkanı düzeyinde karşılıklı gerçekleştirilen 12’nci ziyaret olduğunu söyledi. Atçılık Bayramı dolayısıyla nisan ayında Türkmenistan’a gittiğini anımsatan Gül, 7 yılda senede ortalama iki kez düzenli olarak bir araya geldiklerini vurguladı.
“Ben 7 yıl önce Türkmenistan’ı ziyaret ettiğimde, 7 yıl boyunca Türkiye’den cumhurbaşkanı ziyareti yapılmamıştı Türkmenistan’a. Daha sonra ise senede iki kez karşılıklı bir araya geliyoruz ve ilişkilerimiz bugün bu noktaya gelmiş vaziyette” diyen Gül, karşılıklı ziyaretler sonucunda ilişkilerin büyük bir ivme yakaladığına işaret etti. Gül, sözlerine şöyle devam etti:
“Bu yoğun temaslar aynı zamanda kardeşliğimizin de lafta kalmadığını göstermektedir. Hepimiz bir milletin farklı farklı boyları ve bugün de farklı farklı devletleri olarak gayet onurlu bir şekilde dünyada yerlerimizi almış vaziyetteyiz. Karşılıklı sevgi, saygı ve eşitlik içerisinde de birbirimizle büyük bir dayanışma gösteriyoruz. Bu yakın temaslar bu bilinci daha da güçlü hale getirmektedir.”
“Türk şirketlerine güven ve destek için teşekkür”
Baş başa ve heyetler arası görüşmelerde ikili ilişkilerin gözden geçirildiğini, samimi ve verimli görüşmeler sonucunda her alanda işbirliğinin daha da geliştirilmesi yönünde irade ortaya konulduğunu ifade eden Gül, imzalanan belgelerin de ilişkilerin ulaştığı noktayı gösterdiğini kaydetti.
Ekonomik ve ticari ilişkilerin, Türkmenistan ile mükemmel seyreden ilişkilerin en önemli boyutlarından olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Gül, ülkede Berdimuhamedov liderliğinde gerçekleşen atılımlar ve büyük kalkınma hamlelerinin Türkiye için de iftihar vesilesi olduğunu söyledi. Türk firmalarının da bu kalkınma hamlesine büyük ve prestijli projeler üstlenerek katkıda bulunduğuna vurgu yapan Gül, konuşmasına şöyle devam etti:
“Nitekim Türkmenistan son yıllarda müteahhitlik sektörümüzün en fazla proje üstlendiği ülkedir. Şirketlerimizin Türkmenistan’da üstlendiği projelerin toplam değeri, Mayıs 2014 itibarıyla 40 milyar doların üzerindedir. Bu, değerli kardeşimin Türk şirketlerine olan güveni sayesinde gerçekleşmektedir. Bunu sizlerle ve Türk halkıyla paylaşmak isterim ve bunun bilinmesini isterim.
Ticaret hacmimiz 2,5 milyar dolar seviyesinde seyretmektedir. Bu ülkede 600’den fazla Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Doğrudan Türk yatırımlarının toplamı da 500 milyar dolara yakındır. Bu vesileyle başta Sayın Devlet Başkanı olmak üzere Türkmenistan makamlarına Türk şirketlerine güven ve destekleri için bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Türk şirketlerinin bu güven ve desteğe layık biçimde Türkmenistan’daki yeni prestij projelerini başarıyla hayata geçireceklerine inancım da tamdır.”
“Aynı milletin çocukları olarak bizi kültür yaklaştırıyor”
Görüşmelerde, ekonomik ve ticari işbirliğinin daha da gelişmesi için neler yapılabileceğinin değerlendirildiğini kaydeden Gül, 1-2 Haziran’da yapılan Hükümetler Arası Ekonomik Komisyon Toplantısı’nda da bu konuların hükümetler arasında da ele alındığını vurguladı. Görüşülen konular arasında enerji ve ulaştırma alanında işbirliğinin de bulunduğuna işaret eden Gül, “Türkmenistan ile enerji ve ulaştırma alanındaki işbirliğine stratejik bir bakış açısıyla yaklaşıyoruz. Bu alanda hayata geçirilecek projelerin bölgesel işbirliği ruhunu pekiştireceğine de inanıyoruz. Bu çerçevede Türkmen gazının Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınmasına yönelik kararlılığımızı da sürdürüyoruz” değerlendirmesini yaptı.
İkili ilişkilerin yanı sıra çok taraflı düzeydeki işbirliğinin de giderek arttığını belirten Cumhurbaşkanı Gül, başta BM olmak üzere uluslararası kuruluşlarda kardeşlik hukukunun gereği olarak güçlü bir işbirliği içerisinde olund Şirketlerimizin Türkmenistan’da üstlendiği projelerin toplam değeri,uğunu kaydetti. Gül, Türkmenistan’ın Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi adaylığına, Türkiye’nin de Türkmenistan’ın BM ile yapacağı önemli toplantılara destek verdiğini ifade etti.
Kültür ve eğitim alanındaki ilişkilerin de sürdüğüne vurgu yapan Gül, “Aynı milletin çocukları olarak bizi birbirimize esas yaklaştıran kültür sahasıdır. Bu alanda çok büyük faaliyetler gerçekleştirilmektedir, buna önem vermeye de devam edeceğiz” diye konuştu.
Anlaşmalar
Cumhurbaşkanı Gül ve Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov, basın toplantısı öncesinde ortak bir bildiriye imza attılar.
Ayrıca Gül ve Berdimuhamedov huzurunda çeşitli alanlarda anlaşmalar imzalandı. “Ekonomik İşbirliğine Dair Hükümetler Arası Türk-Türkmen Komisyonu 5. Dönem Toplantısı Protokolü”ne Türkiye adına Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması”na Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Ormancılık ve Meteoroloji Alanında İşbirliği Anlaşması”nı Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu imza koydu.
İmza töreninde, TÜBİTAK ile Türkmenistan Bilimler Akademisi arasında bilimsel ve teknolojik işbirliği protokolü ile KOSGEB ve Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği arasında mutabakat zaptı da imzalandı.
Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhammedov
Gül ile görüşmesinde, önemli bölgesel sorun ve konuları değerlendirdiklerini belirten Berdimuhammedov de barış ve güvenliği güçlendirmeyle istikrarlı kalkınmayı sağlamak konusunda işbirliği yapma noktasında yaklaşımlarının benzer olduğunu görme fırsatı bulduklarını anlattı. Konuk cumhurbaşkanı, görüşmeler esnasında, iki ülkenin imkanlarını ve karşılıklı çıkarlara dayalı projeleri uygulamak üzere elverişli şartların oluştuğunu da gördüklerini dile getirdi. Görüşmede, inşaat, enerji, ulaştırma, haberleşme ve eğitim sektörlerinde iki ülkenin karşılıklı çıkarlara dayalı işbirliğini geliştirme konusunda fikir teatisinde bulunduklarını da ifade eden Berdimuhammedov, şöyle devam etti:
“Ticari ilişkilerimizin de hızla geliştiğini belirtmek istiyorum. Geçen yıl iki ülke arasındaki ticaret hacmi 4 milyar 746 milyon dolardı. Bu gösterge, son 7 yıl içinde, her sene yüzde 38 oranında arttı.
Ülkemiz gelişmiş ve ihracata yönelik sanayi sektörünü oluşturmaktadır. Bugün Türkmenistan’ın izlediği birçok ulusal program var. En önemlisi de Türkmenistan’ı sanayi ülkesine dönüştürmeye yönelik programdır. Tekstil, sanayi, petrokimya, yakıt, enerji sektörlerindeki ürünlerimizin burada arttığını görüyoruz. Bu durum ticari ilişkilerimizin nitelik bakımından yeni bir düzeye çıkmakta olduğunu göstermektedir. İkili ticaret ilişkilerini daha da geliştirmek için bizim geniş çaplı çalışmalarımız sürecek.”
Ziyaretinin hedefine ulaştığını kaydeden Berdimuhammedov, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelecekte de stratejik öneme sahip olacağını sözlerine ekledi.
