MUĞLA – Durmuş Genç
Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan 3 bin 500 yıllık Stratonikeia Antik Kenti‘ndeki Cumhuriyet dönemi “Hanım ağa evi”, ustalar tarafından hazırlanan özel harçla kaşık kaşık işlenip, restore ediliyor.
Helenistik, Roma, Bizans, beylikler, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait eserlerin bir arada olduğu Stratonikeia Antik Kenti’nde, 3 bin yıl öncesine ait birçok eser kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkartılıyor.
Kazı çalışmalarının devam ettiği kentte, 19. yüzyılda “Hanım ağa evi” olarak kullanılan 100 yıllık tarihi yapı, yürütülen özel bir restorasyon çalışmasıyla eski ihtişamına kavuşacağı günü bekliyor.
“Kaşık derz” dolgulu restorasyon
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Restorasyon Dairesi Başkanlığınca restorasyonu başlatılan ve Eskihisar Mahallesi’nde bulunan ev, “kaşık derz” dolgusuyla sağlamlaştırılıyor.
Stratonikeia Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, AA muhabirine yaptığı açıklamada, antik kentte bir taraftan kazı çalışması bir taraftan da önemli yapıların ayağa kaldırıldığı restorasyon çalışması yürüttüklerini söyledi.
“Binanın komple yapısını sağlamlaştırıyoruz”
Bu çalışmalardan birinin de Cumhuriyet döneminin önemli yapılarından hanım ağa evi olduğunu vurgulayan Söğüt, “Kurulumuz tarafından onaylanan projeye uygun olarak binayı kendi orijinal şeklinde doğrudan ayağa kaldırıyoruz. Buna bağlı olarak binanın kendi özelliğine hiç dokunmadan ‘kaşık derz’ dediğimiz çalışmayla binanın komple yapısını sağlamlaştırıyoruz.” dedi.
Söğüt, antik kentteki meclis binasının yanında yüzlerce yıldır yaşayan bir Türk dönemine ait evi meclis binasıyla birlikte koruma altına aldıklarına değinerek, restorasyon tamamlandığında antik kent içerisinde bir evin, tarihi yapının korunmasını sağlayacaklarını dile getirdi.
Restorasyonu yapılan binadaki taşların arasının tamamının kaşık derzlerle doldurulduğunu ifade eden Söğüt, “Yapı taşları aslına uygun orijinalliği bozulmadan tek tek ince ince derzlerle dolduruldu. Binanın ana iskeletine dokunmadığımız için Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında kullanılan ve toprak harç dediğimiz bir katkıyla yapılıyor. Binayı da koruyacağımız için taşların arasını derzledik. En zahmetli ama en sağlam çalışma bu şekilde. Biz burada tamamen birinci sınıf malzeme kullanıyoruz.” diye konuştu.
“Örnek gösterebileceğimiz önemli bir çalışma”
Çalışmalarının hem restöratör hem konservatör hem de konularının uzmanları gözetiminde yürütüldüğüne işaret eden Söğüt, şöyle konuştu:
“Ulusal ve uluslararası anlamda örnek gösterebileceğimiz çok önemli bir çalışmayı bire bir burada gerçekleştirdik. Yapının tamamında çok zahmetli olmasına rağmen günlerce süren çalışmayla yapı taşlarının arasını kaşık kaşık harçlarla dolduruyoruz. Zahmetli ama sağlam olabilecek en iyi uygulamayı burada gerçekleştiriyoruz. Güzel işlerin zahmeti fazladır. Bu yapılar bizim göz bebeğimiz.”
Söğüt, tarihi evde bulunan tüm mobilya aksamını, kapıları, pencereleri, dolapları orijinal haliyle kullanacaklarını dile getirdi. Yapıda sadece çürümeye yüz tutmuş ahşap malzemeleri yenileyeceklerini kaydeden Söğüt, yapının orijinal ahşaplarını tekrar kullanarak yaşatıp, ömrünü uzatacaklarını söyledi.
Restorasyon çalışmalarını Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Restorasyon Dairesi Başkanlığının destekleriyle yürüttüklerini vurgulayan Söğüt, çalışmaların yıl sonunda tamamlanacağını söyledi.
“Hanım ağa evi üç boyutlu görebilecek”
Söğüt, Stratonikeia Antik Kenti’nde gün ışığına kavuşan yapıların 3D teknolojisiyle ziyaretçileri “zamanda yolculuğa” çıkaracağını anlattı.
Prof. Dr. Bilal Söğüt, çalışmalar tamamlanıp yapı ayağa kaldırıldığında ziyaretçilerin “Hanım ağa evi”nin olduğu alanı da hem gravür çizimleri hem de 3D ile görebileceklerini ifade etti.
