KAYSERİ – ESMA KÜÇÜKŞAHİN
Anadolu erenlerinden olan, adı daha çok Aksaray, Bursa ve Malatya‘nın Darende ilçesi ile özdeşleşen Somuncu Baba‘nın Kayseri‘de doğup büyüdüğü evi, çilehanesi ve adına yapılan cami, keşfedilmeyi bekliyor.
Hacı Bayram Veli, Şeyh Üftade, Aziz Mahmud Hüdayi gibi manevi şahsiyetlerin hocalığını yapan ve asıl adı “Hamid Hamidüddin” olan Somuncu Baba’nın Talas ilçesine bağlı Akçakaya Mahallesi’ndeki evi, çilehanesi ve camisi, Talas Belediyesi tarafından restore edilerek turizme kazandırıldı.
Yıldırım Bayezid Han zamanında yaşayan Somuncu Baba’nın, ilk eğitimini Horasan erenlerinden olan babası Şemseddin Musa Kayseri’den aldığı ve ilim alanındaki çalışmalarını Şam, Tebriz, Hoy ve Erdebil’de sürdürdüğü biliniyor.
Daha sonra yerleştiği Aksaray’da hizmetlerde bulunan, Bursa’da “Somuncu Baba” adını alan ve Darende’de hayata veda eden Somuncu Baba’nın doğum yeri olan Talas ilçesinin Akçakaya Mahallesi, Erciyes ve Ali Dağı’nın arasında kalan küçük bir yerleşim yeri olarak dikkati çekiyor.
Merhum iş adamı Sakıp Sabancı’nın da doğduğu köy olan Akçakaya, tarihi taş evleri, kaya oyma yerleşimleri ve Somuncu Baba’ya ait mirasıyla ziyaretçilerini ağırlamayı bekliyor.
Talas Belediye Başkanı Mustafa Palancıoğlu, Talas’ın Kayseri’nin en eski yerleşim yerlerinden birisi olduğunu söyledi.
İlçenin bir zamanlar Rumların ve Ermenilerin yoğun yaşadığı, kültürel seviyenin yüksek olduğu, zengin bir ilçe konumunda bulunduğunu anlatan Palancıoğlu, bu zenginliğinin yanı sıra ilçenin manevi şahsiyetler yönünden de zengin olduğunu ifade ederek, şu bilgileri verdi:
“Bunların arasında en bilineni Somuncu Baba’dır. Kendisi Talas’ın Akçakaya köyünde doğmuştur. O dönem tarihine baktığımızda Akçakaya’nın bölgenin tek Müslüman mahallesi olduğunu görüyoruz. Rivayete göre, Somuncu Baba, 17 yaşına kadar Akçakaya’da yaşıyor. Daha sonra ilim tahsil etmek için Tebriz’e, Şam’a, Erdebil’e gidiyor. Dönüşünde köylüler, hayvanların dile gelip kendisiyle konuştuğunu görüyor. Kerameti fark edilince kendisi çok fazla şöhreti sevmediği için Bursa’ya göç ediyor.”
Asıl adı “Şeyh Hamid” olan erenin, “Somuncu Baba” lakabını Bursa’da aldığını anımsatan Mustafa Palancıoğlu, daha sonra Aksaray’a giden Somuncu Baba’nın Malatya’nın Darende ilçesinde vefat ettiğini ve türbesinin burada bulunduğunu hatırlattı.
Palancıoğlu, şunları kaydetti:
“Somuncu Baba’nın Akçakaya’da doğup büyüdüğü, o zamanlar yöre halkı tarafından biliniyor. Osmanlı döneminde kendisi adına yapılmış bir de cami mevcut, ayrıca doğduğu ev ve çilehanesi bu şirin mahallede. Talas Belediyesi olarak doğduğu evi, kendisi adına yaptırılan camiyi ve çilehanesini restore ettirdik. Biz buraların sivil toplum kuruluşları eliyle hizmete açılmasını ve devam ettirilmesini arzu ediyoruz. Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfı ile Darende’de temas kurduk. Kendileri buraya geldiler, gezdiler. İnşallah buranın içinin düzenlenmesi ve hizmete açılmasında beraber hareket edeceğiz. Aksaray, Bursa ve Darende ile bilinen Somuncu Baba’nın Kayseri ile de anılmasını diliyoruz.”
