Usta yönetmen Ülkü Erakalın, 9 Haziran 1934’te İstanbul’da doğdu. Ailesi ile ilgili verdiği bir röportajda, “Doğuştan sanat içinde oldum. Annem Yunanistan’dan gelmiş, Direklerarası’nda kanto yapan Selanikli bir sanatçının kızı. Babam Malatya’dan gelmiş, zamanın konservatuvarında eğitim almış, batı müziği çalışmış, kantolara eşlik etmiş Direklerarası’nda, klarnet ve saksafon çalmış. Sahnede açıldı kundağım diyebilirim. Bu nedenle Peruz Hanımlar, Güllü Agoplar, Komik Naşitlerle akraba gibi hissediyorum kendimi.” ifadelerini kullanmıştı.
İstanbul Belediye Konservatuvarı Müzik Bölümü’nde okuyan Erakalın, 1958’de Lütfi Akad’ın “Ateşten Damla” filminde asistanlık yaparak sinemaya başladı.
Erakalın, bir dönem Orhan Elmas, Alşevir Alyanak ve Hulki Saner’inde asistanlığını yaptı.
Yönetmenliğe 1961’de başladı
“Unutamadığım Kadın” filmiyle 1961’de yönetmenliğe başlayan ve Türk sinemasında 100’den fazla film çeken Erakalın, Duygu Film’i kurduktan sonra yapımcılığa da adım attı.
Yönetmen Erakalın, 1976’da düzenlenen İstanbul Uluslararası 1. Film Festivali’nde “Yazgı” ve “Ben Sana Mecburum” filmleriyle ödüller aldı.
Usta yönetmen, sinemayla ilgili yaptığı bir açıklamada, şu bilgileri vermişti:
“1960 yılından itibaren sinemaya giren bütün ünlülerin hocası olduğumu söylüyorlar. 1960 yılından evvelki sanatçılarla da çalıştım. Hemen bütün ünlülerle film çekmişim. Bu nedenle de hocalık yanında bir de sinema tarihçiliği eklediler vasıflarıma. Sinema tarihimizi ezbere anlatabilecek kadar biliyorum. Elimde çok önemli belgeler var, hangi yıllar içinde, kimler ne çekti, eski kameramanlar, eski senaristler…” .
Oyuncular için çekilen bazı belgesellerle birlikte 10 kadar filmde rol alan Erakalın, ayrıca bazı filmlerin senaristliği, yapımcılığını, müzik ve kurgusunu yaptı, bazılarının yönetmen ekibinde görev aldı.
Müziğin kendisi için önemini, “Benim için ön planda gelen eğitimli olan dalımdır yani müzik. Ama hepsinin adamı olduğumu kabul ediyorum. Yani yeri gelir müzik yaparım, yeri gelir senaryo, kitap yazarım.” sözleriyle aktaran usta yönetmen, 2008’de verdiği bir röportajda dikili bir ağacının olmadığını ancak yıllar boyu biriktirdiği, milyarlara değişmeyeceği servetinin, “anılar” olduğunu söylemişti.- Vefat ettiğinde 82 yaşındaydı
Erakalın, 6 Nisan 2016’da, tedavi gördüğü hastanede 82 yaşındayken hayatını kaybetti. Cenazesi, Kulaksız Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Nuri Alço: Aşk filmlerinin en iyilerini o çekmişti
Cenazeye katılan oyuncu Nuri Alço, “Gerçekten Türk sineması en önemli yönetmenlerinden birini kaybetti. Çok duygusal ve hassas biriydi. Aşk filmlerinin büyük yönetmeniydi. Türk sinemasının öncülerindendi. Aşk filmlerinin en iyilerini o çekmişti. Yönetmenliğinde, oyuncuya yön veren, duyguyu ve hissi yaşatabilen prensip sahibi biriydi.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Mine Koşan: Bir projesi daha vardı ve hayata geçiremedi
Ülkü Erakalın’ın bir filminde oynayan sanatçı Mine Koşan ise Erakalın’ın çok önemli bir yönetmen, besteci ve söz yazarı olduğuna işaret ederek, “Çok yönlü bir kişiliğe sahipti. İnce ruhlu bir insandı. Ben 1973 yılında tanıdım. Sadri Alışık’la ‘Dikiz Aynası’ filmimizi çekmişti. Bir arada olduğumuz zamanlar oldu. İleriye yönelik yatırımlar yapmayı düşünen ince biriydi. Çok başarılıydı. Bir projesi daha vardı ve hayata geçiremedi.” ifadelerine yer vermişti.
“Üvey Ana” ile 1972 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi 3. Film Ödülü”nü, “Ben Sana Mecburum” adlı filmle 1976’da 1. İstanbul Uluslararası Film Festivali’nde “Birincilik Ödülü”nü kazanan ünlü yönetmen, “Çığlık Çığlığa Bir Sevda” adlı filmiyle 2009’da Altın Portakal “Onur Ödülü”ne layık görüldü.
Yönetmen Erakalın’ın “Fotoğraflar Siyah-Beyaz, Anılar Renkli”, “Yeşilçam’dan Son Yapraklar Belge ve Anılarla Türk Sinemasının Kırk Yılı”, “Film Karelerine Gizlenen Anılar” ve “Direklerarası’nın Son Direkleri” adlı dört kitabı bulunuyor.
Ülkü Erakalın’ın imza attığı filmlerden bazıları şöyle:
Üvey Ana, Dudaktan Kalbe, Bir Cahide Sonku Vardı, Yılın Kadını, Sev Yeter, Gönül Oyunu, Dua, Kadınlar Koğuşu, Aldırma Gönül, Yeşilçam Sokağı, Ben Sana Mecburum, Silemezler Gönlümden, Elbet Bir Gün Buluşacağız, Bir Garip Yolcu, Afacan Harika Çocuk, Ana Gibi Yar Olmaz, Hepimiz Kardeşiz, Anasının Kuzusu, Kırmızı Karanfiller
