ANKARA – SEVAL OCAK ADIYAMAN
Türkiye nüfusunun yüzde 49,8’ini oluşturan kadınlarda okuryazar olmayanların oranı 2000-2015 döneminde 18,4 puan gerilerken yüksekokul ve fakülte mezunu kadın oranı 7,7 puan arttı. 2002 seçimlerinde milletvekili olan kadın sayısı 24 iken bu rakam 2015 seçimlerinde yüzde 238 artışla 81’e yükseldi.
AA muhabirinin, Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden derlediği bilgiye göre, Türkiye’de nüfusun yaklaşık yarısını oluşturan kadınların eğitim seviyesinde ve siyasi temsil oranında 2000 yılından sonra önemli artış görüldü.
Buna göre, geçen yıl sayıları 39,8 milyona yaklaşan kadınlar, Türkiye nüfusunun yüzde 49,8’ini oluşturdu. 2015 yılında 25 ve daha yukarı yaşta olan ve okuma yazma bilmeyen toplam nüfus oranı yüzde 5,4 iken bu oran erkeklerde yüzde 1,8, kadınlarda yüzde 9 olarak gerçekleşti. Kadınlarda okuma yazma bilmeyenlerin oranının 2000 yılında yüzde 27,4 olduğu göz önüne alındığında, söz konusu oranın 2000-2015 döneminde 18,4 puan gerilediği görüldü.
Aynı dönemde ilkokul mezunu kadınların oranı yüzde 45,2’den 9,3 puanlık düşüşle yüzde 35,9’a gerilerken ortaokul ve dengi okul bitirenlerin oranı 0,6 puan artarak yüzde 5,9’a ulaştı. Lise ve dengi okul mezunu kadınların oranı 6,5 puan artışla yüzde 15,6’ya çıktı. Yüksekokul ve fakülte mezunu kadınların oranı ise 7,7 puan artarak yüzde 5,4’ten yüzde 13,1’e yükseldi.
Eğitim seviyesine ilişkin değerlendirmenin yapıldığı 2000-2015 döneminde gerçekleştirilen seçimlerde de kadınların temsil oranlarında artış görüldü. 2002 yılındaki milletvekili seçimlerinde kadın vekil sayısı 24 iken bu rakam TBMM’de yüzde 4,4’lük temsile tekabül ediyordu. 2015 yılındaki seçimlerde ise kadın milletvekili sayısı yüzde 238 artışla 81’e ulaştı. Kadın milletvekili sayısı, halen TBMM’deki vekillerin 14,7’sine karşılık geliyor.
Aynı dönemde hükümetlerde yer alan kadın bakan sayısı 2002 seçimleri sonrasında 1 olurken 2009 yılında 2’ye yükseldi. Toplam 27 bakanın bulunduğu 65. Hükümette de 1 kadın bakan bulunuyor.
Kadın belediye başkanlarının sayısı, 1999 yerel seçimlerinde 18 iken bu sayı yüzde 122 artışla 2014 yılındaki seçimlerde 40’a ulaştı. Belediye başkanları arasında kadınların oranı, aynı dönemde yüzde 0,6’dan 2,3 puanlık artışla 2,9’a çıktı. Belediye meclis üyeliklerinde de kadın temsil oranı, 1999’da yüzde 1,6 iken 2014’te bu oran yüzde 10,7 oldu.
Öte yandan, toplam 18 bin 143 muhtarın bulunduğu Türkiye’de, sadece 58 kadın muhtar görev yapıyor.
