ANKARA – Enes Duran
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA), Fırat Kalkanı Harekatı‘nın 7 aylık fiili dönemini ve sonrasında gelişen olayları analiz eden “Fırat Kalkanı Harekatı: Harekatın İcrası, İstikrarın Tesisi ve Alınan Dersler” başlıklı rapor hazırladı
SETA Güvenlik Araştırmaları Direktörü Murat Yeşiltaş, rapora ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, geçen yıl 24 Ağustos’da başlayan harekatı değerlendirdi.
15 Temmuz darbe girişiminden bir ay sonra gerçekleşen harekatın Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en kapsamlı sınır ötesi askeri operasyonlarından birini temsil ettiğini ifade eden Yeşiltaş, harekatın gerek gelişim süreci gerekse ortaya çıkardığı sonuçlar bakımından Türkiye’nin teröre karşı bölgesel ölçekte yürüttüğü mücadelesinde önemli bir kırılmaya işaret ettiğini anlattı.
Yeşiltaş, hazırlanma aşamasına 2014 yılında başlanan harekatın birçok değişkenin bir araya gelmesiyle ve uygun konjonktürün oluşmasıyla gerçekleştiğini ifade etti.
Türkiye’nin özellikle DEAŞ tehdidi ortaya çıkmasıyla Suriye’ye yönelik bir müdahale yapmak istediğini ancak harekatın Rusya ile yaşanan uçak krizi nedeniyle geciktiğini belirten Yeşiltaş, DEAŞ ile birlikte PKK’nın da oluşturduğu güvenlik riskinin operasyonu zorunlu hale getirdiğine işaret etti.
Türkiye’nin harekata ilişkin öne sürdüğü askeri, siyasi ve stratejik düzeydeki gerekçelerin hukuki boyutta değerlendirilen gerekçelerden daha büyük bir öneme sahip olduğunu işaret eden Yeşiltaş, harekatla, Ankara’nın öncelikli hedefinin DEAŞ’ı sınır hattından temizlemek ve YPG/PKK’nın Suriye’nin kuzeyinde doğu-batı hattını kontrol altına almasını engellemek olduğunu dile getirdi.
“Türkiye, Suriye’deki varlığını başta İran ve Rusya’ya gösterdi”
Yeşiltaş, Türkiye’nin bu harekatla Suriye’de de var olduğunu ve bölge için önemli bir aktör olduğunu başta İran ve Rusya’ya gösterirken aynı zamanda hem askeri hem de siyasi açıdan çok büyük tecrübe kazandığını söyledi.
Türkiye, sivil toplum örgütleriyle de koordineli çalışarak DEAŞ’tan temizlenen bölgelerde çok yönlü bir “inşa” süreci başlattığını kaydeden Yeşiltaş, şöyle konuştu:
“Türkiye açısından harekat sonrası ‘istikrarı sağlama’ çabaları en nihayetinde müşterek istikrar işlevlerinden oluşmaktadır. Bunlar en temelde güvenlik, insani yardım desteği, ekonomik istikrar, altyapı ve üst yapı hizmetleri, adli durum ve adaletin tesisi, gıda temini, barınma hizmetleri, sağlık yardımları ve eğitim hizmetleri gibi unsurlardan oluşmaktadır. Tüm bu yardımlar Türkiye’nin insani yardım konusunda profesyonel bir konuma evrildiğini göstermektedir.”
“Asıl tehdit, eğitim meselesi”
Türkiye’nin bu harekat ile birçok riskleri bertaraf ettiğini ancak bu durumun uzun vadeli olmayacağını da vurgulayan Yeşiltaş, şöyle devam etti:
“ABD’nin Rakka’da YPG ve PKK ile birlikte çalışması, verdiği askeri destek ve siyasi destek PKK’yı dönüştürüyor. Burada ABD’nin silah temini bir yere kadar önem arz ediyor ama asıl tehdit, eğitim meselesi. Yani ABD askerleri tarafından eğitilen bir PKK ordusuyla Türkiye yakın dönemde karşı karşıya kalabilir. Tabii bu riski bertaraf etmenin en önemli yollarından biri Fırat’ın batısındaki PKK varlığını ortadan kaldırmak.”
Söz konusu bölgede olası bir operasyon beklendiğini ancak bu harekatın boyutuyla ilgili tahmin yürütmenin kolay olmayacağını belirten Yeşiltaş, “Tel Rıfat bölgesine Türkiye müdahale edecek gibi gözüküyor. Menbic şu anda kalabilir. Türkiye, Tel Rıfat bölgesinden başlayıp sonra Afrin’in özellikle kuzey doğusu, doğu taraflarındaki sınır bölgelerini ve PKK’nın kontrol ettiği köyleri alarak Özgür Suriye Ordusu’nun o bölgeye yerleşmesini sağlayabilir. Bu bir müddet Türkiye’nin askeri olarak tavrını net bir biçimde ortaya koyar.” değerlendirmesinde bulundu.
SETA Güvenlik Araştırmaları Direktörü Murat Yeşiltaş ile SETA Araştırmacısı Merve Seren ve Necdet Özçelik’in katkıda bulunduğu raporda, Fırat Kalkanı Harekat’ı her yönleriyle analiz ediliyor.
Raporun son kısımdaki “Harekattan Alınması Gereken Dersler ve Türkiye’nin Gelecek Yol Haritası” başlıklı bölüm, Türkiye’nin özellikle Kuzey Suriye bağlamında stratejik tercihlerine yönelik sınamaları ve alternatif seçenekleri dikkatlere sunuyor.
