ANKARA – ALİ KEMAL AKAN
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Dış Politika Araştırmaları Direktörü Ufuk Ulutaş, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) gayrimeşru referandumla ilgili, “Türkiye bu gayrimeşru adımın ciddiyetini Erbil‘e hissettirebilmek ve tüm bölgeyi kaosa sürükleyecek bu adımı engelleyebilmek için net bir pozisyon aldı.” dedi.
Ulutaş, AA muhabirinin, IKBY Başkanı Mesut Barzani’nin bütün ülkelerin uyarılarına rağmen gayrimeşru referandumu gerçekleştirmesine ve bölgedeki gelişmelere ilişkin sorularını cevapladı.
Barzani’nin, Irak’taki kaos ortamından yararlanarak fiili bir durum oluşturabileceği düşüncesiyle referandum kararında ısrar ettiğine dikkati çeken Ulutaş, Barzani’nin, Irak merkezi hükümetinin bağımsızlığı engelleme gücünün olmadığını, bölge ülkelerinin de kendi sorunlarıyla meşgul olduğunu hesap ederek doğru zamanın geldiği fikriyle hareket ettiğini anlattı.
Ulutaş, Barzani’nin bu kararında muhtemelen kendisine üstü kapalı destek veren küresel ve bölgesel aktörlerin de etkisinin bulunduğunu belilrterek, “Zira şu an karşı pozisyon açıklayan aktörlerin bazılarının, fikrin kendisine karşı olmadığını ve zamanla destek açıklayabileceğini, diğer taraftan da İsrail gibi ülkelerin başından beri projeye destek verdiğini hesaba katmak gerekir.” diye konuştu.
Türkiye’nin dikkat etmesi gereken adımlar
Gayrimeşru referandumun ardından Türkiye’nin tutumunu değerlendiren Ulutaş, “Türkiye, bu gayrimeşru adımın ciddiyetini Erbil’e hissettirebilmek ve tüm bölgeyi kaosa sürükleyecek bu adımı engelleyebilmek için net bir pozisyon aldı.” dedi.
Türkiye’nin şu ana kadar attığı ve bundan sonra atacağı adımların, Erbil’in uygulamaları, tavırları ve ülkenin milli güvenliği için algılayacağı tehditle orantılı olarak değişeceğini söyleyen Ulutaş, “Türkiye’nin en fazla dikkat etmesi gereken nokta, bu sürecin oluşturacağı güç boşluklarından PKK’nın istifade etmesini önlemek olacaktır. Bunun için sınır hattımız boyunca birtakım önleyici müdahaleler beklenmelidir.” ifadelerini kullandı.
Kuzey Irak’ta giderek büyüyen krizi değerlendiren Ulutaş, şunları kaydetti:
“Krizin mahiyeti, başta Erbil olmak üzere ilgili tarafların atacağı adımlarla şekillenecek. Erbil’in, referandum sonrasında bağımsızlığa tevessül etmemesi halinde Irak ile diyalog kapısı açılacak ve anayasal zeminde taleplerinin bazıları karşılık bulacak. Fakat tüm uyarılara rağmen ısrarında devam etmesi halinde Türkiye, Irak ve İran’ın atacağı adımlarla IKBY’nin statüsünden coğrafi sınırlarına, iç siyasetinden ekonomik yapısına kadar geniş bir ölçekte radikal değişikliklerin hayata geçirileceği yeni bir düzlem ortaya koyulacak.”
