CHP’nin, madenlerde taşeron çalışmanın yasaklanmasını içeren yasa teklifinin gündemin ön sıralarına alınarak görüşülmesi önerisi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
CHP; TBMM Danışma Kurulu’nun toplanamaması nedeniyle önerisini Genel Kurul’a taşıdı. Geçen hafta doğrudan gündeme alınması kabul edilen yasa teklifinin gündemin ön sıralarına çekilerek, bugün görüşülmesini içeren önerinin okunmasının ardından MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural söz aldı. Maden işkolunda taşeronlaşmanın yasaklanmasını içeren teklifin doğrudan gündeme alındığını hatırlatan Vural, mutabakatın olması halinde üzerinde konuşma yapılmadan ele alınmasını istedi.
CHP Grup Başkanvkeili Akif Hamzaçebi de kabul edilen mutabakat nedeniyle teklifin gündemin ön sıralarına çekilerek yasalaşmasını önerdiklerini söyledi. Hamzaçebi, “AKP destekliyorsa, hiç görüşme yapmadan hemen teklifi yasalaştırabiliriz. Hiç zaman kaybetmeyelim. Geçen haftaki mutabakatın devamı olarak teklifi ele alalım” önerisinde bulundu.
Birleşimi yöneten Başkanvekili Güldal Mumcu’nun sorusu üzerine AK Parti Grup Başkanvekili Belma Satır, mutabakatlarının olmadığını söyledi. Bunun üzerine öneri üzerinde görüşmelere geçildi. Satır’a tepki gösteren MHP’li Vural, “Mutabakat olan bir konuyu bile kanunlaştıramıyorsa bu Parlamento’da milletvekillerinin üzerinde irade var demektir” dedi.
“Tekmenize, tokadınıza bakmaz gün gelir üzerinize yürürler”
CHP Kocaeli Milletvekili Haydar Akar, öneri lehinde yaptığı konuşmada, yaşanan tablodan üzüldüğünü belirterek, “Geçen hafta Soma’daki cinayetten sonra, verdiğim kanun teklifinin bütün parti grupları ve bağımsız milletvekillerinin oybirliğiyle doğrudan gündeme alınması kabul edilmişti. Bunu söyleyenlerin içinde Çalışma Bakanı da vardı. Bugünkü tavrınıza gerçekten üzüldüm. Şimdi Soma’da ve Türkiye’nin her yanındaki madenci kardeşlerimiz ve aileleri sizi izliyor. AKP lafının arkasında dursaydı…Türkiye’deki bu insan köleliğinin kaldırılması gerekiyor. Siz sermayenin temsilcilerisiniz. Teklifi kabul ederseniz maden işçilerini kurtarmış oluruz” diye konuştu.
MHP Manisa Milletvekili Erkan Akçay, öneriye katıldıklarını belirterek, ancak iktidar partisinin daha bir hafta geçmeden verdiği sözden caydığını söyledi. Hükümet’n taşeronlaştırmayı kaldırmayı veya sınırlamak yerine daha da yaygınlaştırma peşinde olduğunu savunan Akçay, “AKP’nin bu tutumunu kınıyorum, insanlara verdiğiniz sözden dönmeyin, onları kandırmayın” dedi.
Taşeronlaşma ve redevans sisteminin iş kazalarının artmasına yol açtığını savunan Akçay, “Soma’daki madenciler üç ay sonra ne olacak? İşsizlik Fonu’ndan maaş verileceği iddiası var. Hepsinin bankalara ödemeleri var. Maaşları şirket tarafından 30 tam gün üzerinden ödenmeli. Burada bile Hükümet hala işvereni koruyor” görüşünü savundu.
HDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan da AK Parti’nin ustalık döneminde taşeron işçi sayısının 2 milyona çıktığını ifade ederek, “Dün Soma’da işçiler sendikanın, TKİ ve kaymakamlığın üzerine yürüdü. Öyle tekmenize, tokadınıza bakmaz gün gelir üzerinize yürürler. Sınıf mücadelesinde sarı sendikacılığı biliriz ama iktidarların kendilerine bağlı yavşak sendikacılık tarzını geliştirip işverenleri emirlerine almayı kimse düşünemezdi” dedi.
Bülent Arınç’ın 2002 yılında Soma ile ilgili verdiği soru önergesini gösteren Kaplan, dönemin bakının buna 6 sayfalık yanıt verdiğini söyledi. “Sizin iktidarınız ile muhalefetiniz birbirine benzemiyor” diyen Kaplan, iktidar grubunun hangi yüzle teklife ret oyu vereceğini sordu. Kaplan, “Adınızda ak da olsa alnınızda Soma’nın karası var. Bu acıları hafifletmenin başka yolu yok” diye konuştu.
“Tek maddelik kanun sorunu çözmez”
AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Kaçar ise öneri aleyhinde yaptığı konuşmada, yasa teklifinin doğrudan gündeme alınmasını desteklediklerini, sözlerinin arkasında olduklarını ancak konunun diğer hizmet kollarındaki durumla birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Alt işverenle ilgili hususların masaya yatırılması gerektiğini belirten Kaçar, ‘Soma başta olmak üzere başka alanlarda sorun olduğunu gördük. Tek maddelik kanunla sorun çözülemez. Maden işkolundaki diğer sorunları da masaya yatırıp yasal düzenlemeleri yapmamız gerekiyor. Soma Araştırma Komisyonu’nun ortaya koyacağı değerlendirme, Çalışma Bakanlığı’nın hazırladığı tasarıları birlikte değerlendirmeliyiz” dedi.
Konuşmaların ardından öneri kabul edildi. Öneriye, CHP’li milletvekillerinin yanı sıra MHP ve HDP milletvekilleri de destek verdi. Başkanvekili Mumcu’nun, önerinin kabul edildiğini açıklamasını CHP’li milletvekilleri ayakta alkışlarken, AK Parti Grup Başkanvekili Belma Satır ve milletvekilleri itiraz etti. Mumcu, itirazların sürmesi üzerine tekrar oylama yapamayacağını belirterek, birleşime ara verdi.
Yetki ihlali
Aranın ardından usul tartışması açılması talebiyle söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, oylamanın İçtüzüğe aykırı bir işlem olduğunu, Meclis Başkanvekili Mumcu’nun yetki ihlali yaptığını söyledi.
İçtüzüğün ilgili maddelerini okuyan Elitaş, Mumcu’nun oylama sonucunu katip üyelere sormadan ilan ettiğini ifade etti. Elitaş, “Katip üyelerin yapması gereken görevi yaptınız. Siz katip üye misiniz, Meclis Başkanvekili misiniz? Bir kere ona karar vermeniz gerekiyor. Solunuzda oturan katip üye Sayın Fehmi Küpçü sizi uyarmasına rağmen ‘Sayın Başkan bu tarafta 70, bu tarafta 50 kişi var’ demesine rağmen onları duymadan, ‘kabul edilmiştir’ dediniz. Sayın Başkan, siz orada Meclis Başkanı adına görev yapıyorsunuz. Meclis Başkanı adına görev yaparken İçtüzüğe uymakla mükellefsiniz. Siz Meclis Başkanvekilliği yapmıyorsunuz, katip üyeliğe soyunuyorsunuz” diye konuştu.
Oylamada önemli bir yanlışlık olduğunu ileri süren ve usul tartışması açılmasını, bu çerçevede yeniden oylama yapılmasını teklif eden Elitaş, “Yanlış verdiğiniz kararı düzeltmenizi tavsiye ediyorum” ifadesini kullandı.
CHP Tunceli Milletvekili Kamer Genç de AK Parti Grubu’nda oylama sırasında çoğunluk olmadığını, bu nedenle herhangi bir yanlış işlem yapılmadığını savundu. Genç, “Niye bu kadar sizi rahatsız ediyor. Zaten hükümet ve komisyon sıraya oturmadıktan sonra kanun çıkarmayacaksınız. Bu işi bu kadar büyütmenin anlamı yok. Hala bu Meclis’in çalışma usulünü öğrenemediniz” dedi.
AK Parti Ankara Milletvekili Fatih Şahin de söz alarak, Mumcu’nun tavrını eleştirdi. Mumcu’nun katip üyeleri dinlemediğini, oylama sırasında AK Parti milletvekillerinin ayağa kalkarak yaptıkları itirazları görmezden geldiğini söyledi. Şahin, Mumcu’nun tavrı ile İçtüzüğün en az üç kuralını ihlal ettiğini savundu.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural ise AK Parti’nin bir hafta önce kanun teklifinin doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasına kabul oyu verdiğini, ancak şimdi teklifin Genel Kurul gündeminin ön sıralarına çekilmesine ilişkin önergenin kabul edilmesinden rahatsızlık duyduğunu ve itiraz ettiğini belirterek, “Muhtemelen milletvekilleri de bu tutum değişikliğinden dolayı rahatsız olmuş olacak ki oylamaya katılmamış olabilirler” diye konuştu.
Oylama sırasında muhalefetin sayısının fazla olduğunu söyleyen Vural, “Bugün bakıldığında burada yapılması gereken iş, bunun görüşülmesiyle ilgili komisyon oturmaz, ertelenir, yarın bir grup önerisi getirirsiniz, bu kanunun görüşülmesini 29 Şubat’a atarsınız. Ondan sonra da bu işi ötelersiniz. Muhalefet burada fazla iken Adalet ve Kalkınma Partisi’nin az olması bizim muhalefetin fazla olduğundan değil, Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekillerinin içindeki belki bir vicdan isyanıdır. Bunu da olumlu gördüğümü ifade etmek istiyorum” şeklinde konuştu.
“Popülizm yapmaya gerek yok”
Tekrar söz alarak, yapılan işlemin kuralsızlık olduğunu söyleyen Elitaş, kendilerinin konunun komisyona çekilerek görüşülmesinden ve kapsamlı bir çalışma yapılmasından yana olduklarını kaydetti. Elitaş, “Günün anlam ve önemine binaen burada popülizm yapmaya gerek yok” ifadesini kullandı.
CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi de söz alarak AK Parti’nin tavrını eleştirdi ve tartışmayı yadırgadığını vurguladı. Hamzaçebi, “CHP olarak diyoruz ki bu teklifi son sıradan alalım gündemin 3. sırasına getirelim, biran önce görüşelim. Siz buna itiraz ediyorsunuz. Kabul edildi, ‘hayır, görüşülemez’ diyorsunuz. Bu bir samimiyet testi oldu. Biz sizin bu konuda samimi olmadığınızı anladık” dedi.
AK Parti’nin oylama sırasında çoğunluğunun olmadığını ifade eden Hamzaçebi, “Sizin derdiniz, muhalefetin çok olması değil, sizin az olmanız. Mahçup oldunuz genel başkanınıza karşı. Nasıl hesap vereceğinizi düşünüyorsunuz. Bence böyle bir hesap verme endişesine kapılmayın, göğsünüzü gere gere deyin ki ‘Soma ile ilgili CHP’nin önergesi kabul edildi. Tutumumuzu değiştirelim. Hemen bunu yarın görüşmeye başlayalım’. Var mısınız yarın görüşmeye başlayalım?” değerlendirmesinde bulundu.
Usul tartışmasının ardından Meclis Başkanvekili Mumcu, önerinin oylamasında düzeltmeye gerek bir husus bulunmadığını ifade ederek, gündeme geçti.
